LỜI KHUYÊN TỪ TRÁI TIM

CỦA ĐỨC KARMAPA

ĐỨC PHÁP VƯƠNG KARMAPA THỨ 17

SƯU TẦM NHỮNG LỜI DẠY, PHỎNG VẤN VÀ THƠ CA

DROPHEN TSUKLAK PETRUN KHANG

LỜI KHUYÊN TỪ TRÁI TIM CỦA ĐỨC KARMAPA

© Đức Karmapa thứ 17, Ogyen Trinley Dorje & Tsurphu Labrang

Dịch từ bản gốc: Heart Advice of the Karmapa, Altruism Press, 2008

Dịch giả: Thích Nữ Hạnh Nhẫn (Karma Sherab Pemo)

Đọc bản thảo: Karma Choden, Karma Changchub Lamo, Karma Dikyi Tsomo, cô Tịnh Quy và Đồng Duyên

Tái bản lấn 2: Đọc và chỉnh sửa: Sư Cô Quảng Viên, NhẪn Hòa và Thích Chơn Thiến.

Trình bày và bìa: Beata Stepien

© Hình ở bìa sách: Nhiếp ảnh Claire Pullinger, www.clairepullinger.com

DROPHEN TSUGLAK PHETUN KHANG ALTRUISM PUBLICATIONS

Karmapa’s Office Administration

c/o gyuto Tantric University

P.O. Sidhbari – 176057 Dharamsala, H.P., India.

www.kagyuoffice.org

First e-book edition April 2019 by dharmaebooks.org.

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU CỦA NHÀ XUẤT BẢN

CẦU NGUYỆN CHO THẾ GIỚI

NHỮNG LỜI DẠY CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 17

NỀN TẢNG CỦA ĐẠO PHẬT

THỰC HÀNH ĐÚNG PHÁP

KIẾN THỨC VÀ ĐẠO ĐỨC TỐT, CẦN THIẾT CHO MỌI NGƯỜI

NĂNG LỰC CỦA ĐỘNG CƠ THÚC ĐẨY

NGHIỆP VÀ ĐỘNG CƠ

PHẢI CHĂNG HẠNH PHÚC TÙY THUỘC VÀO NHỮNG ĐỐI TƯỢNG BÊN NGOÀI?

LỢI ÍCH HIỂU RÕ LÝ DO THỰC HÀNH

QUAN TRỌNG CỦA QUYẾT TÂM VÌ LỢI ÍCH THA NHÂN

TỪ BI LÀ NGUỒN GỐC CỦA TẤT CẢ THỰC HÀNH

HIỂU RÕ GIÁ TRỊ CỦA TẤT CẢ CHÚNG SANH

NHỮNG GÌ CHẶN ĐỨNG TRÁI TIM TỪ BI

NUÔI DƯỠNG TÌNH THƯƠNG VÀ TỪ BI BẨM SINH

TẤT CẢ LỢI ÍCH TOẢ KHẮP CHÚNG SANH –THIỀN ĐỊNH ĐỨC QUAN THẾ ÂM

CHÚNG TA NƯƠNG TỰA BẬC THẦY TỪ MẪN

ĐỐI VỚI BẬC THẦY, LÒNG TỪ MẪN LÀ ĐỨNG ĐẦU

TẤT CẢ TRUYỀN THỐNG CỦA PHẬT GIÁO TÂY TẠNG CHIA SẺ CÙNG QUAN ĐIỂM VÀ THỰC HÀNH

HÒA HỢP, ĐẠO ĐỨC VÀ QUYỀN LỰC

HÒA HỢP GIỮA CÁC ĐỨC KARMAPA VÀ NHỮNG NGƯỜI THỪA KẾ CỦA HỌ

CHỈ CÓ QUÁN CHIẾU PHẬT PHÁP KHÔNG, SẼ LÀM TỔN HẠI CHÚNG SANH

NĂM MỚI, CƠ HỘI MỚI

BÁO BODHI PHỎNG VẤN ĐỨC PHÁP VƯƠNG KARMAPA THỨ 17

NHỮNG LỜI DẠY

BA VẦN THƠ CỦA ĐỨC KARMAPA ĐỜI THỨ 3, RANJUNG DORJE

NGỌN ĐÈN TRÍ TUỆ CHIẾU SÁNG BẢN THỂ TỰ NHIÊN

BÀI KỆ VỀ A LẠI DA

THỰC CHẤT CỦA LUÂN HỒI VÀ NIẾT BÀN CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 5, DESHIN SHEKPA

BÌNH LUẬN THƠ CA CỦA NGÀI MILAREPA NHẬN THỨC RÕ GAMPOPA CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ TÁM, MIKYO DORJE

CẦU NGUYỆN BỒ ĐỀ TÂM CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 10, CHOYING DORJE

VẦN KỆ QUAN ĐIỂM KHỞI LÊN TỪ HIỂU BIẾT VÀ KINH NGHIỆM CỦA ĐỨC KARMAPA ĐỜI THỨ 13, DUDUL DORJE

CHỌN LỌC NHỮNG VẦN THƠ CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 16, RANGJUNG RIGPE DORJE

PHỤ LỤC

LỜI NÓI ĐẦU CỦA NHÀ XUẤT BẢN

Altruism Press vui mừng trình bày tập sách chọn lọc những bài thơ và lời khai thị của các Đức Karmapa. Những lời dạy của Đức Pháp Vương Karmapa thứ 17, Ogyen Trinley Dorje, được chọn lọc từ bốn tập sách bằng Tạng Ngữ do Altruism Press xuất bản năm 2006. Bao gồm một số bài thuyết pháp Ngài đã giảng ở Ấn Độ giữa những năm 2002 và 2006 tại nơi cư trú hiện nay Tu Viện gyuto, Dharamsala và trong suốt các lễ hội cầu nguyện lớn của Kagyu (Kagyu Monlam) ở Bồ Đề Đạo Tràng. Được chuyển sang Anh Ngữ dưới sự hướng dẫn của Thầy Dzogchen Ponlop, những từ ngữ thanh tịnh trong tập sách chọn lọc này cung cấp tầm nhìn thoáng qua nơi gia tài giàu có của các Đức Karmapa xuyên qua nhiều thế kỷ.

Với niềm vui lớn, Altruism Press xuất bản tập sách này vào dịp quý báu Đức Pháp Vương Karampa lần đầu tiên viếng thăm nước Mỹ, đánh dấu sự bắt đầu Pháp sự đích thực của Ngài ở bán cầu Phương Tây. Xin nguyện tập sách này tiếp tục góp phần hưng thịnh những pháp sự giác ngộ của Đức Karmapa xuyên suốt thế giới.

Altruism Publications Dharamsala

Ngày 19 tháng 3 năm 2008

NHỮNG LỜI DẠY CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 17

NỀN TẢNG CỦA ĐẠO PHẬT

Nền tảng của đạo Phật được tóm tắt trong vần kệ như sau:

Không làm các điều ác

Hãy làm các điều lành

Giữ tâm ý trong sạch

Ấy là lời Phật dạy.

Toàn bộ giáo lý của đạo Phật được tóm gọn trong lời dạy từ bỏ làm hại và làm lợi ích cho tha nhân. Những người bạn tâm linh thuộc truyền thống Kadampa đã nói toàn bộ kinh điển của Đức Phật cũng như các phương tiện nhỏ hay lớn hơn đều bao gồm trong hai điều này. Người “phật tử” phải thực hành ba điều – từ bỏ làm hại, làm lợi ích tha nhân và giữ tâm ý trong sạch. Nếu có được ba điều này, bạn là người phật tử. Người phật tử hay bất cứ hành giả thực hành lời Phật dạy đều chú trọng vào ba điều căn bản này; không bao giờ làm hại, nên làm lợi ích hoàn toàn cho chúng sanh khác hoặc trực tiếp hay gián tiếp bằng hành động. Không nên lẫn lộn những hành động của thân thể, lời nói, ý nghĩ làm quấy rầy tâm ý, như hành động vô đạo đức và nỗi khổ tinh thần. Nếu bạn luôn tiến trên con đường thanh lọc tâm ý hoàn toàn trong sạch, có trạng thái tâm an trú và giữ quy luật đạo đức hoàn hảo, làm được như vậy, từ trái tim bạn mang ý nghĩa là người phật tử chân chính.

Đối với chúng sanh nói chung và đệ tử thuộc truyền thống tâm linh nói riêng, điều quan trọng tiên quyết nhất là phát khởi lòng vị tha. Mỗi truyền thống tâm linh có quan điểm riêng biệt, nhưng chỉ nắm giữ một quan điểm và học tập sẽ không kết hợp năng lực của những lời dạy với dòng tâm thức của chính bạn. Chỉ dựa trên căn bản một lời dạy không thể làm lợi ích cho chúng sanh khác. Thực vậy, một số người rất bướng bỉnh và cố chấp vào một quan điểm. Vì vậy, nếu chỉ cố chấp vào quan điểm riêng biệt của một truyền thống, năng lực hoàn toàn của lời dạy sẽ không lưu trữ trong dòng tâm thức của bạn và không có khả năng đem lại lợi ích cho tha nhân trên căn bản chỉ có lời dạy đó.

Cùng với việc nắm giữ quan điểm và duy trì thái độ của lòng vị tha, một hành giả tâm linh cần phải có tâm an lạc và chân thành. Nếu tâm an lạc, chân thành, có thái độ vị tha, và cùng với việc nắm giữ quan điểm riêng biệt của truyền thống tâm linh, bạn sẽ có khả năng làm lợi ích cho chính mình và nhiều tha nhân khác.

Ý niệm tốt là quan trọng, nhưng hơn thế nữa, thân thể, lời nói và đạo đức cũng phải được thúc đẩy bởi ước muốn diệt trừ đau khổ và hoàn thành hạnh phúc – vì lợi ích cho tha nhân, chính mình cũng như các cá nhân hữu tình. Dựa trên thái độ mong muốn diệt trừ khổ đau và có được hạnh phúc, cố gắng thực tập ý niệm lòng vị tha, làm được như vậy chắc chắn sẽ lợi ích cho dòng tâm thức, không luận chúng ta thực tập theo truyền thống tâm linh và quan điểm nào. Với thái độ không làm hại hữu tình khác, mang lại lợi ích lớn cho tha nhân – và dĩ nhiên chúng ta chính là những người phật tử chân chánh.

Trong lời Phật dạy, có nhiều tư tưởng được thuyết giảng như Tánh Không, Đại Thủ Ấn, và Đại Thành Tựu (Dzogchen), nhưng chỉ thực tập những lời dạy này sẽ không đạt được điểm cao tột. Nếu không hoà nhập điều kiện vượt trội hơn vì mục đích giác ngộ Phật quả – tâm giác ngộ không thiên kiến, mà chỉ tuyên bố khoa trương như “quan điểm là rỗng không,” sẽ không giúp bạn tiến đến giai đoạn tuyệt đối của quả vị Phật và chứng ngộ giải thoát hoàn toàn. Chúng ta cần phải học tập, rèn luyện “quan điểm của truyền thống tâm linh” và nỗ lực làm phát khởi trong dòng tâm thức. Hơn nữa, chúng ta hòa nhập đạo đức tuyệt hảo cùng với quan điểm này, sẽ biến thành năng lực lớn và ứng dụng rộng rãi. Nếu kết hợp thực tập với truyền thống tâm linh hoặc trong xã hội rộng lớn, chúng ta sẽ đem lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sanh.

Không có truyền thống tâm linh đơn độc nào được thiết lập một cách căn bản và tự nhiên qua hiện tượng tạo hóa hay được đặt để của một vài thần linh. Tuy nhiên ở đó có những tồn tại tự nhiên cần thiết chúng ta làm lợi ích và hạnh phúc cho tâm thức hữu tình chúng sanh. Bởi sự xuống dốc của cá nhân và kết quả năng lực tiềm tàng tâm linh có nhiều hiểu biết khác nhau, hầu hết các vị đứng đầu của các truyền thống tâm linh phải tìm cách thiết thực cần thiết để thay đổi truyền thống tâm linh của họ. Bằng cách này nhiều truyền thống tâm linh đã xuất hiện và giảng dạy. Là một trong những hành giả của truyền thống tâm linh, điều quan trọng chúng ta phải nhớ mục đích cội nguồn. Nhìn chung, “Những đệ tử của truyền thống tâm linh” là người hành động mang lại lợi ích và hạnh phúc cho cuộc đời. Người theo truyền thống tâm linh như vậy mới có khả năng tạo ra cuộc sống tốt và hạnh phúc với một sức mạnh vĩ đại; khả năng lớn và năng lực tâm linh của họ không giống như những người bình thường khác. Dựa trên thành thật, sức mạnh tâm linh chân chính như vậy, chúng ta có khả năng hoàn thành cuộc sống tốt, hạnh phúc cho chúng sanh. Hết thảy những đấu tranh hung dữ và kinh khủng xảy ra trên thế giới sẽ biến mất.

Đó là điều tiên quyết đối với những người hành giả chánh pháp có cùng chung quan điểm hiểu biết này. Nó cũng quan trọng đối với những ai không phải là hành giả của truyền thống tâm linh nhưng có ý niệm vị tha, sẽ lợi ích to lớn cho tha nhân và đem lại hạnh phúc chính họ. Khi chính mình và tha nhân được hạnh phúc là rất quan trọng.

Chúng ta đề cập về “Bản chất căn bản của truyền thống tâm linh,” nhưng ý nghĩa sâu xa của các truyền thống tâm linh rất rộng lớn và thâm sâu, và hầu hết mọi người rất khó nắm bắt hoàn toàn. Ngoại trừ một số ít bậc thánh trong quá khứ có khả năng quán chiếu những ý nghĩa sâu xa của truyền thống tâm linh. Một vài vị ngày nay biết cách quán chiếu, nhưng rất ít có khả năng hành trì thực sự. Vì vậy, hôm nay Tôi không thể trình bày hết ý nghĩa sâu xa của các truyền thống Phật pháp. Nhìn chung, rất quan trọng cho tất cả chúng ta, trong mọi hoàn cảnh và tình huống, giữ trong tâm ý nghĩa “Pháp”. Chúng ta cần phải thường xuyên nỗ lực quán sát tâm cẩn thận theo cách này.

Một số người đến với Phật Pháp tùy vào sở thích chung mà không có thực hành những phương diện đạo đức đã được dạy trong giáo pháp. Sau đó họ nắm giữ với sự vội vã hấp tấp chấp trước và thiên kiến. Nếu làm kiên định như vậy, chắc chắn một ngày “Pháp” sẽ trở thành thuốc độc tiêu diệt tâm thức. Nó không phải là con đường lợi ích và hạnh phúc, đúng hơn sẽ hại họ. Vì vậy, điều cốt yếu chúng ta phải chú tâm và thận trọng những tư tưởng trái ngược làm quấy nhiễu tâm thức. Chúng ta thường xuyên ghi nhớ những lời dạy giá trị và thực hành trong chính tâm thức, chăm sóc cẩn thận và trân quý chúng.

THỰC HÀNH ĐÚNG PHÁP

Đối với những hành giả pháp, thực hành pháp là trách nhiệm lớn nhất và con đường chính ở phía trước. Khi nói về phương cách thực hành pháp, phần lớn chúng ta nói về thực tập lắng nghe pháp, tư duy về ý nghĩa đã nghe, và thiền định về ý nghĩa đã hiểu. Ứng dụng cách lắng nghe, tư duy và thiền định để đưa giáo pháp vào kinh nghiệm thực hành, vì vậy ba điều này là quan trọng nhất.

Áp dụng phương cách đưa giáo pháp vào kinh nghiệm của chính chúng ta và phải thực hành bằng cách lắng nghe, tư duy và thiền định. Tất cả hành giả phải thực hành và không thể bỏ qua. Điều đó chắc chắn và không còn nghi ngờ. Trong ba điều, đặc biệt chú trọng nhất là thực tập thiền định. Tại sao thiền định rất quan trọng? Hiệu lực thật sự của thực hành pháp là điều phục tâm ý. Nếu chúng ta thực hành lắng nghe và tư duy pháp mọi lúc, điều đó lợi ích, nhưng sẽ không có đủ năng lực để điều phục tâm ý. Hơn nữa, muốn điều phục tâm ý, chúng ta phải thiền định liên tục và trở nên quen thuộc sâu sắc đối với pháp. Cho nên căn bản để điều phục tâm ý là thiền định. Tôi muốn nhấn mạnh, làm nổi bật, xem như là thực tập quý báu và vô cùng quan trọng. Xuyên qua lắng nghe, tư duy và thiền định, pháp quý báu chân chính hiện ra đưa đến con đường giải thoát và toàn trí.

Một người có thể hoang mang làm cách nào tiếp cận giai đoạn lắng nghe, tư duy, thiền định và thực hành? Làm cách nào hướng tâm thức vào phát triển này? Nếu với mục đích sai lầm, nghĩ rằng, “Tốt, nếu tôi thực hành với cách đặc biệt này, thì người khác sẽ nghĩ tôi là người tốt thật.” Họ thực tập pháp để gây ấn tượng và làm cho người khác nghĩ tốt về họ. Cách lắng nghe, tư duy và thiền định như vậy chỉ hội tụ trong đời này mà thôi. Nó không phải là sự lắng nghe, tư duy và thiền định có trọng điểm lợi ích cho những đời sống tương lai, chứng ngộ giải thoát và toàn trí.

Vì vậy, nếu một người thực tập lắng nghe, tư duy và thiền định một cách đơn thuần vì mục đích đời này, không chỉ không chuyển thành căn nguyên cho chứng ngộ giải thoát và toàn trí mà còn không hướng đến thành tựu giai tầng của chúng sanh hay cõi trời trong những đời sống tương lai. Vì sao? Bởi vì một người chỉ chú trọng đến lợi ích trong đời sống này; chỉ phấn đấu để đạt được tiếng tăm và danh tiếng. Thực tập lắng nghe, tư duy và thiền định với động cơ như vậy thì thật sai lầm.

Câu hỏi đặt ra, “Cuối cùng, mục đích của thực tập lắng nghe, tư duy và thiền định là gì?” Chúng ta đi theo con đường giải thoát và toàn trí, thấu hiểu vạn pháp, và đạt những trạng thái này. Hay nói cách khác, thực tập lắng nghe, tư duy và thiền định để chính chúng ta chứng đạt giác ngộ hoàn toàn và trở thành vị Phật toàn giác. Vì vậy, khi thực tập lắng nghe, tư duy và thiền định, nên thực tập với ý nghĩ trong tâm thức, “Tôi thực tập như vậy để chứng ngộ trạng thái Phật quả.” Điều này rất quan trọng.

Vào thời kỳ của các vị thầy Kadampa vĩ đại, có thầy Dromtonpa, là người học trò trực tiếp của Ngài Atisha. Một lần Dromtonpa đã bắt gặp người học trò đang chạm trán vào tháp tsa-tsa [ 1 ]. Dromtonpa sau khi nhìn một lúc và nói với vị ấy, “Tốt, chạm trán tsa-tsa là vĩ đại nhưng nếu bạn thực tập pháp thì sẽ tốt hơn.” Vì vậy người học trò nghĩ, “Tôi nên làm gì? Có thể nếu tôi đọc vài quyển kinh là việc tốt nên làm.” Vì vậy vị ấy lấy một vài quyển kinh, ngồi xuống và bắt đầu đọc, Dromtonpa nhìn thấy và sau một hồi nói, “Được, đọc kinh thì tốt, vĩ đại, nhưng nếu bạn thực tập pháp thì thật sự là điều tốt để làm.” Vì vậy người đệ tử nghĩ, “Ồ, làm như vậy không tốt lắm. Quá nhiều tsa-tsa và kinh sách. Ta nên cố gắng làm điều gì đó.” Vì vậy vị ấy ngồi thiền, và nghĩ điều này có thể chắc chắn tốt hơn. Vị ấy thiền định một lát, sau đó Dromtonpa nhìn thấy và nói, “À, thiền định. Một nỗ lực không xấu, nhưng thực sự tốt nếu bạn thực tập pháp.” Vì vậy, để có an ủi cuối cùng dù ít hay nhiều về những gì vị ấy đã làm, người học trò nói với Dromtonpa, “Con đã chạm trán vào tsa-tsa, đọc kinh, và ngay cả thực tập thiền, nhưng dường như không phải là hành động đúng pháp. Nếu những điều này không đúng pháp, vậy pháp là gì?” Dromtonpa trả lời, “Nếu con có thể loại bỏ quan tâm trong đời này, thay vào đó chú tâm đến những cuộc sống tương lai, nỗ lực chứng ngộ giải thoát và toàn trí, đó là thực tập pháp chân chính.”

Vì vậy thay vì chỉ dừng lại ý nghĩ làm cho bạn nổi tiếng hay được tiếng tăm lớn, hãy cống hiến hạnh phúc cho cuộc sống tương lai. Không chỉ vậy, còn hướng đến chứng ngộ Phật quả – nếu làm như vậy sẽ là người thực hành pháp chân thật. Ngoài ra, bạn chỉ đơn thuần ngồi đó và nói đang thiền định, hay dán cặp mắt vào kinh sách sẽ không là pháp chân thật. Bạn cần phải an trụ tâm hoàn toàn, hiểu đúng đắn, rõ ràng với đầy ý nghĩa, vượt khỏi tất cả nghi ngờ.

Như trên Tôi đã nói thực tập thiền định cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, nếu nghĩ thực tập lắng nghe và tư duy không quan trọng lắm, thì là sai lầm. Ba điều này kết nối với nhau và có mối quan hệ tiến triển giữa lắng nghe, tư duy và thiền định. Điều này tương quan kéo theo điều kia và nương tựa lẫn nhau trong một tiến trình. Nếu không làm được cách này, chỉ tiếp cận chúng một cách tuỳ tiện, thì thực hành pháp không bao giờ hoàn hảo. Vì vậy, chúng ta thực sự đi vào thiền định, phải dựa vào lắng nghe và tư duy pháp.

Một người nỗ lực thiền định mà không lắng nghe bất cứ lời dạy và thực hành tư duy, sẽ không mang lại kết quả, chỉ đùa cợt mà thôi. Trước tiên chúng ta cần phải dựa vào lắng nghe và tư duy tháo gỡ những điều cho là chính yếu. Không trải qua tiến trình lắng nghe và tư duy trước, thì thiền định của chúng ta trở nên thiền định của người ngu dốt, trái ngược với thiền định khéo léo có học thức của người trí.

Có một số người nghĩ rằng thiền định có nghĩa ngồi thư giãn và không suy nghĩ về bất cứ điều gì, để cho qua vài giờ đồng hồ. Làm như vậy sẽ không đem lại kết quả gì, vô ý nghĩa và phí nhiều thời gian. Ngồi đó cả hàng năm, tháng, bao lâu tuỳ bạn muốn, nhưng sẽ không đem lại lợi ích gì. Vì vậy, muốn thiền định thực sự có ý nghĩa và kết quả, chúng ta phải dựa vào những động cơ thiền định có ý nghĩa : lắng nghe và tư duy.

Hơn nữa, không đủ nếu chỉ dựa vào lắng nghe và tư duy. Sau khi lắng nghe và tư duy, điều cần thiết chúng ta phải lắng nghe và tư duy trong thực hành. Nếu thực hành lắng nghe pháp và tư duy mà không thiền định, thì chắc chắn chúng ta chỉ làm tăng trưởng ngã mạn từ sự lắng nghe và tư duy, nghĩ rằng, “Tôi thực sự rất tuyệt vời, bởi vì tôi đã lắng nghe và tư duy tất cả pháp, vì vậy tôi rất có học thức và khéo léo.” Chúng ta có tư tưởng sai lầm và quyết đoán lời dạy căn bản của các bậc thầy thuộc môn phái chính thống ở quá khứ là không đúng. Đó là một nguy hiểm lớn, chúng ta coi thường và từ chối mối quan hệ nhân quả và nghiệp báo. Tạo nhiều khó khăn cho bản thân nếu không đưa pháp vào kinh nghiệm thực hành sâu sắc của chính chúng ta.

Câu chuyện về cuộc đời của bậc thầy vĩ đại Milarepa đã đề cập về quan điểm này rất rõ ràng. Một người khách đến Ngài Milarepa hỏi một vài câu hỏi và xin lời chỉ dạy. Ông ấy nói với Ngài Milarepa, “Ngài dạy pháp cho người khác, và Ngài cũng thiền định rất kỷ luật và nghiêm khắc, nhưng tôi không thể làm tất cả theo cách của Ngài. Tôi chỉ có thể thực hành một trong những cách đó. Bởi vì tôi chỉ thích thiền định, làm cách nào nếu tôi chỉ thực hành điều đó mà không giảng dạy?” Ngài Milarepa trả lời, “Điều đó rất tốt. Xét cho cùng, nguyên nhân Tôi dạy pháp cho người khác là vì lợi ích cho thiền định của họ.”

Qua câu chuyện cuộc đời của bậc thầy vĩ đại Milarepa, chúng ta thấy rõ mối quan hệ giữa lắng nghe, tư duy, và thiền định. Chứng tỏ giai đoạn đầu tiên của lắng nghe và tư duy chính là phương tiện hỗ trợ, đồng hành và giúp đỡ cho thực hành thiền định. Chúng ta phải cẩn thận kết nối một cách đúng đắn. Tóm lại, thực hành ba điểm chính này, thì thực tập lắng nghe và tư duy giúp đỡ thường xuyên cho thực tập thiền định tốt, kinh nghiệm chứng ngộ pháp tiến triển và toả sáng.

Đây là phần hiểu rộng hơn về phương cách đầy đủ thực hành pháp. Để thực hành pháp không bị lầm lạc, chúng ta phải tiếp cận theo đúng thứ tự giai đoạn. Một vài người tiếp cận pháp bỏ qua nhiều thực tập cần thiết như bước chuẩn bị ban đầu và thay vào đó tiến hành trực tiếp thực tập Đại Thủ Ấn và Đại Thành Tựu (Dzogchen). Đây là tiếp cận sai lầm không đem lại kết quả lợi ích.

Một người cố gắng tiếp cận những thực tập như Đại Thủ Ấn và Đại Thành Tựu trong một thời gian dài, trải qua nhiều tháng, năm, vì không có kết quả khả quan nên có những niềm tin sai lạc. Người đó có những tư tưởng sai lạc về Đại Thủ Ấn và Đại Thành Tựu. Như vậy, không có gì sai lầm đối với Đại Thủ Ấn và Đại Thành Tựu, nhưng chỉ có sai lạc trong cách thực tập. Chúng ta không thực tập đúng đắn, không kết hợp các phần với nhau và ứng dụng một cách chính xác. Hiệu quả và năng lực vĩ đại của những lời dạy này sẽ không xuất hiện và không có cơ hội để thực tập. Vì thế sẽ không hoàn tất những giai đoạn thực hành khác nhau để tạo thuận lợi chứng ngộ sâu xa về Đại Thủ Ấn và Đại Thành Tựu hiện hữu nơi chính chúng ta.

Cho nên phải thực hành đúng theo thứ tự, khởi đầu giai đoạn quy y Phật, Pháp, Tăng! tiếp tục thực hành an trụ tâm thanh tịnh (shamatha) và quán niệm hơi thở bên trong (vipashyana). Chúng ta dần dần từng bước, thật sự sẵn sàng tiến hành thực tập quan điểm đúng đắn của Đại Thủ Ấn, Đại Thành Tựu v.v... Đó là cách thực hành đúng cho tất cả người Phương Tây và Phương Đông – không có sự khác nhau. Mọi người điều phải đi theo tiến trình như vậy. Là con đường mà tất cả học giả, bậc có đầy đủ năng lực thành tựu hoàn hảo (siddha) và bậc thầy vĩ đại trong quá khứ đã làm. Vì vậy cũng là con đường chúng ta phải thực tập. Đi theo cách này chúng ta không những không bị sai lạc mà còn không có bất kỳ nhầm lẫn nào. Thực hành pháp đúng đắn theo con đường đã được sắp đặt, thì năng lực của pháp chắc chắn sẽ xuất hiện thật sự và có kết quả tuyệt vời.

Những hành giả thực tập pháp là người độc lập biết cách thực hành chân chính qua học tập và điều khiển chính mình. Chúng ta thường xuyên ngồi trước bậc thầy thực hành pháp và liên tục tiếp nhận lời khuyên bảo những gì nên và không nên làm. Nhưng nếu lúc nào cũng cần lời khuyên bảo, thì ai đó có thể cho lời khuyên và không nhất thiết phải thường xuyên đến gặp bậc thầy. Cho nên chúng ta phải học cách chú tâm vào chính dòng tâm thức, nhận rõ điều xấu, tốt và cách thức phân biệt chúng. Thay vì thường xuyên quán chiếu mọi vật bên ngoài, chúng ta phát triển khả năng chú tâm chánh niệm và nhận rõ những gì thực sự xảy ra bên trong. Chúng ta trở thành hành giả thực hành pháp có năng lực tự chủ.

Nếu chúng ta mong muốn trở thành Phật thì chắc chắn phải cần lời dạy của thầy về con đường chánh pháp. Tuy nhiên, quả vị Phật đòi hỏi nhiều hơn trong giáo pháp cùng với những lời dạy của thầy và phải ứng dụng năng lực bên trong của chính mình. Nếu không vận dụng năng lực của chính chúng ta trong chánh pháp, chuyển hoá vào tâm thức, chỉ xuyên qua lời dạy sẽ không chứng đạt giác ngộ. Điều quan trọng hơn nữa chúng ta phải làm nổi bật năng lực qua học tập cách phát triển tâm thức của chính mình. Chúng ta ứng dụng lời dạy một cách trực tiếp và cẩn thận liên tục quán sát tâm thức – chú tâm và tỉnh giác để thanh lọc nó. Bằng cách này, chúng ta sẽ dùng năng lực tiêu diệt những điều không có đạo đức, tạo ra hành động để hoà nhập đạo đức trong phương cách rộng lớn và liên tục.

Điều này làm Tôi nhớ lại cuộc đấu trí của thầy Jetsun Milarepa và thầy Ấn Độ Padampa Sangye. Họ đến với nhau để thảo luận quan điểm hiểu biết và thiền định trong một thời gian lâu. Milarepa giải thích quan điểm của mình cho Padampa Sangye, và Padampa Sangye cũng trình bày sự hiểu biết chánh pháp cho Milarepa. Cuối cùng, kết thúc họ không có bất cứ điều gì cần thiết với nhau sau đó – “Tôi không cần bạn và bạn không cần tôi, cả hai đều biết thực tập của chúng ta và nó là như vậy,” và họ tiếp tục chỉ rõ vấn đề. Vì vậy, đó là cách chúng ta phải thực tập với ý niệm không nên thường xuyên dựa vào người khác mà phải biết cách thực hành pháp.

Hơn thế nữa, Tôi rất vui mừng khi nhìn thấy những học trò Phương Tây bắt đầu học thơ ca của Đức Milarepa. Tôi cũng đã học thơ ca này với thầy Khenpo Tsultrim gyamtso và thỉnh thoảng đã ca một vài bài với vị ấy. Những vần thơ này có năng lực và ý nghĩa sâu sắc. Nếu thấu hiểu tường tận không có nghi ngờ, thì rất có ích cho chúng ta. Xuyên qua việc tán thán ca tụng, đưa chúng vào thực hành liên tục sẽ tạo ra năng lực và kinh nghiệm vô song trong tâm thức chúng ta. Bằng cách thực hành không ngừng như vậy, chúng ta bỗng nhiên trở thành Milarepa. Như vậy kết quả tốt sẽ thực sự hiện ra, không có sự khác nhau giữa một người và Đức Milarepa vĩ đại.

1 “tsa-tsa” là những tháp nhỏ làm từ lúa mạch. Theo truyền thống Tây Tạng, người mộ đạo trên đường hành hương chiêm bái nên xếp nhiều tsa-tsa cái này chồng lên đỉnh của cái kia biểu hiện 3 ngôi báu và là đối tượng của sự đi nhiễu quanh.

KIẾN THỨC VÀ ĐẠO ĐỨC TỐT, CẦN THIẾT CHO MỌI NGƯỜI

CON ĐƯỜNG HỌC VẤN

Nhìn chung, mọi người nên học tập một cách siêng năng để có kiến thức tốt. Có nhiều nguyên nhân vì sao nó cần thiết như vậy. Nguyên nhân chính được đưa ra trong Kinh Lăng già (Sutralankara) của Phật Di lặc:

Hoàn thành rèn luyện ngũ minh

Một người chứng giác ngộ.

Không có chứng giác ngộ nào

Ngoài rèn luyện ngũ minh. [ 2 ]

Tương tự như vậy, bậc vĩ đại Sakya Pandita đã nói:

Một người không học tập và chứng đạt toàn trí,

Làm sao có chân lý về nguyên nhân và kết quả?

Có Nguyên nhân và kết quả đúng đắn

Đó là phẩm chất đặc biệt của toàn trí.

Cùng cách này, tất cả lời dạy của Phật và các bậc thầy trước đây có nhiều lý do để ứng dụng thiết thực trong việc rèn luyện học tập và tư duy. Trong bất cứ trường hợp nào, việc rèn luyện và học tập bên ngoài là cách tự phát để đạt đến giác ngộ và thu thập kiến thức. Vì vậy, chúng ta nên học tập cần mẫn.

Sự thiết thực của học tập được thiết lập trên nguyên nhân như vậy, nên ghi nhớ trong tâm chúng ta và tất cả hữu tình không ai muốn khổ đau. Tuy nhiên mỗi cá nhân thực sự dù ít hay nhiều đều kinh qua đau khổ. Từ quán sát với trí tuệ toàn trí, phân tích cuối cùng nguyên nhân của khổ đau là vô minh và thiếu hiểu biết. Nếu bạn cần tìm ra thuốc giải độc vô minh và thiếu hiểu biết, phải tìm ra đối lập của nó là kiến thức – trí tuệ. Để phát sinh kiến thức – trí tuệ, chúng ta phải nhận ra tất cả sự vật hiện tượng khởi lên hay không đều tuỳ thuộc vào những nguyên nhân chắc chắn. Nguyên nhân của kiến thức và trí tuệ lưu trữ trong rèn luyện trước đây nên kiến thức được nhận biết. Kết quả của rèn luyện sẽ phát sinh kiến thức – trí tuệ. Kiến thức – trí tuệ này phát khởi không do nguyên nhân và điều kiện được tiến hành bởi chủ nghĩa hư vô nằm ngoài truyền thống đạo Phật. Đạo Phật duy trì kiến thức – trí tuệ không bao giờ khởi lên trong cách như vậy. Cho nên, mỗi cá nhân phải nỗ lực phối hợp sở hữu việc học tập.

Dẫn giải một nguyên nhân khác của kiến thức, bậc đạo sư của chúng ta, Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đã trải qua vô số kiếp, chính Ngài áp dụng việc học tập nên thấu rõ tất cả. Điều đặc biệt này được biết qua những câu chuyện về nhiều đời sống thành tựu của Ngài. 􏰈 đời sống cuối cùng, Ngài là thái tử Tất Đạt Đa; Mặc dù là con trai vua, Ngài đã học tất cả những môn khoa học nổi tiếng thuộc các tầng lớp quý tộc của Ấn Độ. Có như vậy, Ngài mới thấu hiểu được nhân loại và trở thành Phật. Nếu Ngài là một người vô trí không hiểu bất cứ điều gì, những điều kiện giác ngộ của Ngài sẽ không thể xảy ra. Tóm lại, qua học tập, Ngài đã có được trình độ hiểu biết và chứng đạt giác ngộ toàn trí.

Trong trường hợp giống như vậy, vì chúng ta là những người đệ tử thuộc truyền thống Kagyu, điều rất quan trọng phải quán sát với tâm cung kính đời sống gương mẫu các bậc tổ tiên Kagyu. Nhìn câu chuyện về cuộc đời của những bậc tổ tiên Kagyu, chúng ta có thể nhận ra các Ngài hoàn hảo cả về học tập và rèn luyện. Không có một cá nhân đơn độc nào vào núi tu tập mà không hiểu biết gì. Ví dụ, bậc Thầy Ấn Độ đại thành tựu hoàn hảo (Mahasiddha) Tilopa là một học giả đáng tin cậy và đại học giả (Mahapandit) Naropa cũng vậy. Trước đây ở Ấn Độ, có các học giả nổi tiếng với danh hiệu 6 niềm vinh dự và 2 bậc cao nhất. [ 3 ] Sau này ở xứ tuyết Tây Tạng suốt thời gian truyền bá Phật pháp, những lời dạy hoàn hảo của Đức Phật được phiên dịch ra. Lúc đó ở Ấn Độ có 6 học giả hoàn hảo nổi tiếng như học giả (Pandita) với 6 cánh cửa và Naropa cũng là một trong số các vị đó.

Một trong những nhà thơ ca và dịch giả Marpa đã mang lời dạy của Kagyu đến Tây Tạng, Ngài đã trải qua hai phần ba cuộc đời ở Ấn Độ. Như vậy, hầu như trong 40 năm Ngài đã sống ở Ấn Độ. Suốt thời gian đó, Ngài đã học tập, tư duy và thiền định. Trong học tập, tư duy, và thiền định, câu chuyện về cuộc đời nêu ra rất rõ. Như vậy Ngài cũng là một học giả.

Một vài người nghĩ rằng bậc du già Milarepa đã không học tập một cách đặc biệt mà vẫn đạt giác ngộ trong một đời. Ngoại trừ thực hành thiền định, những bài viết lớn không đề cập cách Ngài học tập và tư duy. Nếu một người nhìn nông cạn nghĩ rằng tiểu sử của Đức Milarepa là bịa đặt. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, Đức Milarepa không thể chứng ngộ trong một đời mà không có học tập và tư duy.

Trong lịch sử, những lời dạy gọi là “Sự chiếu sáng rộng lớn” của Pema Karpo thuộc phái Drugpa Kagyu, chúng ta thấy Milarepa đầu tiên biểu diễn ma thuật và giết rất nhiều người. Sau đó Ngài cảm thấy hối hận vì những hành động tội lỗi của mình và trải qua khoảng 15 năm trước khi Ngài đến với dịch giả Marpa. Suốt thời gian đó, bậc tôn kính Milarepa chuyển tâm Ngài khỏi vòng sanh tử luân hồi và bản thân khao khát dũng mãnh thực tập pháp đáng tin cậy. Vì vậy, chúng ta có thể nói một trăm phần trăm Ngài không duy trì tình trạng nhàn rỗi. Trong thời gian ngắn ngủi có thể nói Ngài Milarepa phải thực hành để có kết quả lịch sử rõ ràng và dữ kiện liên kết học vấn uyên bác. Với cách này, Milarepa trước tiên học tập, tư duy, sau đó diệt trừ những nghi ngờ và quan niệm sai lầm. Cuối cùng, Ngài thực hành thiền định và phát sinh trí tuệ bên trong, tiến trình này đã xảy ra. Nhìn lại tiểu sử Milarepa, Ngài đã tiếp nhận đầy đủ những lời dạy khẩu truyền từ Đức Marpa. Tiểu sử của Đức Milarepa đề cập sau khi gặp dịch giả Marpa, Milarepa xây dựng nhiều toà nhà. Vì thế, học tập và tư duy của Ngài rất rộng lớn. Với cách này, Milarepa đã kết hợp và thiết lập những lời dạy của truyền thống Kadampa và Đại Thủ Ấn thành một dòng chảy liên tục.

Người cưỡi ngựa vô song thuộc truyền thống Dagpo Kagyu là gampopa vĩ đại. Trong suốt thời gian, Ngài đã học tập truyền thống Kadampa rất tốt. gampopa học tập nghiêm túc trong nhiều năm với các bậc thầy Kadampa và trở thành bậc thầy hoàn hảo của truyền thống này.

Trong các học trò của Ngài, người đệ tử đóng vai trò quan trọng trong hoạt động giác ngộ lớn là Pagdru Dorje gyalpo. Nếu bạn xem câu chuyện về cuộc đời, Ngài đã học tất cả lời dạy của Kadampa và trở thành một học giả. Không chỉ vậy, Ngài trở thành học giả uyên bác của truyền thống Sakya nổi tiếng. Vì vậy, không cần thiết phải nói Ngài đã là một học giả vĩ đại.

Như Đức Karmapa đầu tiên, Dusum Khyenpa là bậc thầy có nhận thức hiểu biết vững chắc về con đường Trung đạo và những lời dạy của Đức Phật Di Lặc. Tóm lại, Ngài hoàn tất việc rèn luyện của một học giả vĩ đại về các môn khoa học truyền thống và sau đó trở thành bậc đại thành tựu hoàn hảo.

Trong cách tương tự, Jigten Sumgon, người sáng lập phái Drigung Kagyu, cùng với các vị tổ Kagyu khác đầu tiên trở thành học giả và bậc thành tựu hoàn hảo. Không có vị tổ nào đi vào hang núi đen tối trong tình trạng bế tắc. Trong cách này, họ đã học tập và hoàn tất việc chứng ngộ. Như vậy, chúng ta cũng phải học tập để hiểu biết là điều quan trọng.

Một vài người có thể phê bình những tư tưởng ở đây. Làm cách nào Ngài Karmapa học tập? Bởi vì là Karmapa, có thức ăn ngon và chỗ ngủ tốt, vì vậy chắc chắn vị ấy rất tiện nghi. Có thể nghĩ như vậy, nhưng Tôi không thể luôn luôn được học một cách cật lực. Bởi vì những hoàn cảnh thay đổi, thời khoá học tập của Tôi sẽ thay đổi. Tuy nhiên, hầu như thời gian khi Tôi học, có thể nói rằng Tôi học 24 giờ trong ngày. Đôi khi nhiều người đến thăm nên Tôi chỉ thực hiện một vài học tập đại khái. Nhưng Tôi nghĩ học tập tốt và liên tục là rất cần thiết.

Tóm lại, với suy nghĩ về những hoàn cảnh, kinh điển, câu chuyện về cuộc đời của các bậc tổ tiên, và hiểu biết của chúng ta, học tập để có kiến thức rất quan trọng.

Những gì chúng ta nên học? Ngày nay, những lời dạy hoàn thiện trong kinh và mật chú của Đức Phật được ghi lại bằng tiếng Tây Tạng. Lại nữa, những cột trụ của ngôn ngữ nằm trong truyền thống thuộc ngũ minh được đề cập ở trên. Cho nên, học tập môn truyền thống này rất quan trọng. Những hành giả chú tâm chính học tiếng Tây Tạng và các môn học về ngũ minh bao gồm trong giáo lý đạo Phật.

Những lý do tại sao chúng ta học giáo lý đạo Phật theo cách đã nêu là quan trọng. Thời gian dài là suốt cuộc đời và thời gian ngắn trong một ngày là 24 giờ đồng hồ, chúng ta thích tiện nghi và tránh cảm giác lo lắng và nóng nảy. Để được như vậy, chúng ta cần phải làm chủ cảm xúc của mình, không lo lắng những điều dù tốt hay xấu đang xảy ra. Nếu chúng ta không học những lời Phật dạy, sẽ rất khó hoàn thiện điều này. Cũng vậy, chúng ta ước muốn có cuộc sống với hướng đi tốt, hạnh phúc và trạng thái an vui. Nếu muốn có cuộc sống thiết thực như vậy không có cách nào khác hơn là học tập những lời Phật dạy.

Trong cách tương tự, để đạt được hạnh phúc, trạng thái giác ngộ tối thượng và cội nguồn của vạn pháp, mà chỉ có kiến thức tầm thường thì sẽ không lợi ích. Chỉ biết một số ngôn ngữ khác nhau sẽ không lợi ích. Ngày nay, mọi người trên thế giới xem khoa học là chân lý chân thật, nhưng chỉ biết khoa học cũng không lợi ích.

Trong lời dạy của Đức Phật, có những lời chính Phật dạy và các luận giải. Những lời chính Phật dạy đã được dịch ra tiếng Tây Tạng bao gồm 100 quyển.Trong khi những lời luận giải thì lên đến khoảng 200 quyển. Rất khó học hết tất cả, nhưng không học chúng và đơn giản bỏ qua một bên thì không được tán thành. Vì vậy, quan trọng đối với mỗi cá nhân phải học tuỳ theo khả năng thông minh và thời gian thuận tiện.

Đức Phật đã đưa ra 84 ngàn pháp môn dựa vào tâm tính khác nhau và sở thích của đệ tử Ngài. Nếu bạn có khả năng hiểu tất cả thì rất tuyệt vời. Tuy nhiên, với sự thông minh và khả năng yếu hơn, điều kiện có thể không cho phép hay không đủ thời gian. Tùy theo khả năng thông minh, bạn nên học tập ở mức tối đa bạn có thể, bắt đầu với việc đoạn trừ 10 điều ác, hoàn thành 10 điều lành và bao gồm học tập mật chú. Ngay cả nếu chúng ta hiểu không quá một từ, vẫn cần thiết và rất quan trọng ứng dụng chính bản thân vào việc học tập. Đó là cách suy nghĩ của Tôi.

Từ lâu đời, theo truyền thống Tây Tạng, những người học tập phải vào trường ở tu viện và chú tâm căn bản vào lãnh vực kiến thức. Nhìn chung, trong những ngày đầu của truyền thống Kagyu, có nhiều trường và trung tâm, nhưng các niên đại sau này, truyền thống học tập và thực hành của Kagyu suy giảm và có rất ít người được học. Trong lời dạy cuối cùng của Tai Situ Changchub gyaltsen đề cập rằng những ngày đầu tất cả các vị tổ vừa là học giả lẫn hành giả hoàn thiện. Nhưng thời gian sau này, việc học không còn xem như căn bản quan trọng nữa. Kết quả là lời dạy và người không có tác động ảnh hưởng. Đây cũng là nguyên nhân chính thầy Tai Situ thành lập trung tâm giáo dục Tsethang rộng lớn.

Cho dù những lời dạy của các vị tổ Kagyu rất sâu sắc, nếu một người không cắt đứt nghi ngờ qua suy tư và học tập, thì lời dạy này sẽ không có hiệu lực. Dù hiện tại bạn là một hữu tình chúng sanh, nếu không học tập, bạn cũng không được ảnh hưởng và lời dạy không có hiệu lực. Đó là điều chắc chắn. Tuy nhiên, ngày nay ở Tây Tạng mọi người chú ý đến giáo dục, và gần đây giáo dục trong truyền thống Kagyu phát triển hơn.

Trong các tu viện, có những trường phật giáo dành cho tu sĩ học tập. Tuy nhiên, ngoại trừ các lớp bắt đầu, giáo dục đã không đạt đến trình độ cao một cách đầy đủ. Chúng ta có thể nói rằng trường học thì đầy đủ, nhưng chưa đáp ứng thoả mãn hoàn toàn. Cho nên, Tôi nghĩ rất quan trọng để mở rộng trường học.

Những tu viện Tăng đoàn Phật giáo không có trường để tập trung thực tập tâm linh chung. Họ học điệu nhảy múa của Lạt Ma, vẽ Mạn đà la, tụng kinh, đánh pháp khí, và nhiều thứ khác. Họ không có đủ thời gian chú tâm vào việc học như những tu sĩ học tập môn học truyền thống trong trường. Tuy nhiên, chúng ta nên biết các phần như Quy y và Bồ Đề Tâm trong bài kinh thực tập, thỉnh mời các vị thần, giai đoạn tạo dựng, tranh luận, cách dâng cúng bánh và đặc tính của chúng. Chúng ta không nên nói, “Tôi không biết điều đó” hay “Tôi không biết điều này.”

Trong truyền thống Kagyu có nhiều người thực tập và ẩn tu. Những vị này biết cách trình bày nghi lễ, chuẩn bị dâng cúng bánh, trang trí v.v... Hoạt động này rất cần thiết phải luyện tập. Thêm vào đó, thực tập quan trọng nhất đối với truyền thống Kagyu về con đường giải thoát từ quan điểm 6 pháp của Naropa và Đại Thủ Ấn.

Trong trường hợp con đường giải thoát của Đại Thủ Ấn, có chủ đề về Sự Sáng Suốt Không Thể Tách Rời và Tánh Không. Khi đề cập đến khía cạnh sáng suốt, chúng ta không hiểu toàn bộ ý nghĩa Uttaratantrashastra của Phật Di Lặc về Phật tánh; hay không hiểu biết ít nhất khái quát về nó, không có cách nào khác hơn để hiểu được ý nghĩa Đại Thủ Ấn. Vì thế gampoga đã nói, “Đại Thủ Ấn của tôi là trí tuệ Uttaratantra.” Theo đó, điều quan trọng là chúng ta phải học ý nghĩa bài kinh để hỗ trợ cho việc thực hành Đại Thủ Ấn.

Đề cập khía cạnh Tánh Không, chúng ta nhất định cần những lời dạy trong bài “Thuyết Trung Đạo”. Ngày nay, những bài viết về “Thuyết Trung Đạo” có nhiều bài kinh và lời dạy phổ biến nhất là “Lối Vào Thuyết Trung Đạo” của Ngài Nguyệt Cái (Candrakirti). Bài viết này rất tốt để học tập, nếu không học và không biết một tí nào về bài viết “Lối Vào Thuyết Trung Đạo” và Uttaratantra, chúng ta thiếu khả năng, rất khó cho thực tập. Vì vậy, học tập nhất định hết sức cần thiết đối với chúng ta.

Trong lời dạy về ý nghĩa 6 pháp của Naropa, nói rằng 6 pháp là căn bản của tất cả bài kinh chú không thể vượt trội hơn lời Phật dạy. Cho nên, rất quan trọng chúng ta phải biết toàn bộ ý nghĩa của kinh, mật chú và cốt tủy lời Phật dạy. Nếu bạn không đạt được hiểu biết như vậy, thì ít nhất cần có kiến thức chắc chắn về Thực Tại Sâu Xa Bên Trong, bài bình luận rõ ràng về giai đoạn hoàn hảo do Đức Karmapa, Rangjung Dorje viết như là triết học mật tông huyền bí (nadi), hạnh nguyện của Bồ tát (prana) và Du già mật tông (bindu). Chúng ta không có kiến thức như vậy thì không thể tiến bộ được.

Đối với cả hai con đường giải thoát của Đại Thủ Ấn và ý nghĩa 6 pháp của Naropa, cần phải dựa vào giai đoạn thiết lập. giai đoạn thiết lập theo truyền thống Kagyu có thông lệ học tập lời dạy Đức Phật gồm 2 phần của Du già mật tông (Hevajratantra). Như vậy, trong bất cứ trường hợp nào, chúng ta phải học chúng nếu thực hành ý nghĩa con đường giải thoát. Nếu bạn không học một trong những bài này, Tôi có thể nói không quá đáng, không có lợi ích ở trong 3 năm nhập thất, và nhất định nghi ngờ về lợi ích quan trọng của nó.

Người cư sĩ nam, nữ có thể mặc đồ khác nhau hay có kiểu tóc khác nhau, nhưng không khác nhau về ước muốn được hạnh phúc và thoát khỏi khổ đau. Muốn được như vậy, trước tiên, bạn phải biết cách căn bản làm tăng trưởng hạnh phúc và diệt trừ đau khổ. Để hiểu căn bản này, cần thiết phải thấu hiểu những bài kinh và ngôn ngữ của chúng. Sau đó thực tập tích luỹ đạo đức và diệt trừ ác nghiệp được dạy trong kinh điển. Nếu không, bạn chỉ nói, “Tôi muốn hạnh phúc nhưng tôi không cần thực hành đạo đức và diệt trừ ác nghiệp,” mâu thuẫn với thuyết nhân quả và không thể có hạnh phúc. Kết quả xảy ra dựa vào những nhân trước đây. Như vậy, trước tiên cần phải tạo nhân tích luỹ đạo đức, diệt trừ ác nghiệp, thì sẽ đạt được kết quả hạnh phúc và thoát khỏi khổ đau. Những nguyên nhân về cách thức thực tập đạo đức và diệt trừ khổ đau nằm trong lời Phật dạy. Bạn nghĩ hạnh phúc đến không có những nhân thực hành đạo đức và tránh xa điều ác. Đó chỉ là ước muốn trong suy tư, hạnh phúc sẽ rất khó phát sinh.

Cho nên, đối với hành giả cư sĩ nam, nữ nỗ lực học tập rất quan trọng. Ngày nay, hoàn cảnh trở nên tốt hơn. Ngày xưa, những người Tây Tạng nghĩ rằng học Phật pháp chỉ dành cho tăng sĩ và Lạt Ma trong tu viện, rất xa lạ cho hành giả cư sĩ học tập. Nếu nữ tu sĩ và phụ nữ học tập, mọi người nghĩ là vấn đề trầm trọng, Tôi nghĩ điều đó là sai lầm.

Bậc Đạo Sư của chúng ta – Đức Phật đã dạy không chỉ cho những cấp bậc chúng sanh cá biệt. Ngài truyền trao những lời dạy về giải thoát, chứng ngộ toàn trí và con đường giải thoát khỏi biển khổ bao la của sanh tử luân hồi vì lợi ích cho tất cả hữu tình. Ngài không bao giờ nói chỉ có Lạt Ma và tăng sĩ mới học lời dạy này. Ngài truyền trao lời dạy vì lợi ích cho tất cả hữu tình không phân biệt cấp bậc, tất cả chúng ta đều có thể học tập. Không có lý do nào phản đối học tập, người nào có ý tưởng phản đối, người đó không hiểu nó. Vì vậy, nếu hành giả cư sĩ nam, nữ có khả năng học lời Phật dạy như các vị Lạt Ma và tu sĩ, họ nhất định được phép và khuyến khích học.

Trong cách này, Tôi đã nói về phương pháp quan trọng to lớn học tập những môn truyền thống qua sự thảo luận về cách học tập, điều gì phải học và nên học với ai.

CON ĐƯỜNG THỰC HÀNH

Đề tài thứ 2 liên hệ đến thực hành. Nói chung, chúng ta là những người thuộc truyền thống Kagyu, quan trọng nhất là phải thực hành. Trong Luận Tạng dạy:

Nắm giữ phương pháp học tập và tư duy,

Ứng dụng vào thiền định của chính bạn.

Mục đích của học tập và tư duy là nỗ lực thiền định về pháp. Rõ ràng không có sự tách rời riêng biệt thực hành thiền định với học tập và tư duy. Đức Phật đã đưa ra 84 ngàn pháp môn với nhiều trình độ khác nhau và có rất nhiều lợi ích thiết thực của những lời dạy. Chắc chắn mười phần trăm của những lời dạy này lợi ích về học tập và tư duy, chín mươi phần trăm lợi ích về tính chất thực hành Thiền định. Ví dụ, những lợi ích của ăn là làm đầy bao tử, đem lại sức mạnh, duy trì cuộc sống của chúng ta v.v... Nếu bạn ăn thì sẽ có lợi ích này. Tuy nhiên, chỉ chuẩn bị thức ăn mà không ăn, thì lợi ích này không phát sinh.

Tương tự như vậy, nếu bạn thực hành những lời Phật dạy, sẽ đem lại kết quả lợi ích của lời dạy. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ học tập và tư duy về những lời dạy thì sẽ không có lợi ích thiết thực. Có lợi ích tiềm tàng khác được gọi là 4 giải thoát qua thấy, nghe, nhớ và tiếp xúc lời Phật dạy.

Tuy nhiên, bạn không thực hành thiền định, chỉ xem, học tập và nhớ lời dạy, thì những lợi ích to lớn rất khó xuất hiện. Mục đích chính của lời Phật dạy là để thanh lọc tâm ý. Nếu không thực hành Thiền định, bạn sẽ không có khả năng thanh lọc tâm ý. Như Ngài Milarepa đã nói:

Tôi không biết triết lý của thuần tịnh và thanh lọc.

Nếu bạn tẩy sạch tâm ý điên cuồng, đó là thanh lọc.

Như vậy, thực hành theo cách này rất quan trọng.

Một số người nghĩ những gì được gọi là thực hành thì không khó lắm. Phần lớn họ thực tập cho đời sống này như đánh bại kẻ thù, bảo vệ những người bạn, được nổi tiếng hay làm đầy bao tử. Vì vậy, họ xếp những lời dạy vào một góc, nếu cần thực tập, chỉ làm chút ít. Nếu bạn thực hành như vậy thì không tốt. Điều này được nói lên trong một lời cách ngôn dân gian:

Nếu bạn không tạo khó khăn khiến người rơi lệ

Bạn không thể hoàn thành hạnh phúc trọn vẹn.

Tương tự như vậy, Đức Phật dạy:

Nếu muốn nếm vị cây mía,

Bạn cần phải nhai nó,

Nếu chỉ lột lớp vỏ bên ngoài,

Bạn không cảm nhận mùi vị.

Cũng vậy, nếu chỉ học những lời dạy thì chính bạn không thể thưởng thức kinh nghiệm lời dạy. Vì vậy, điều bạn cần phải làm là:

Đưa những lời dạy vào thực hành,

Bạn sẽ nếm được mùi vị của chúng.

Cho nên, để thực tập những lời dạy chúng ta cần chấp nhận đôi chút khó khăn. Chúng ta bỏ đi đôi chút hạnh phúc của cuộc sống, để hoàn thành hạnh phúc, giải thoát và toàn trí trong đời sống vị lai. Hơn nữa, một số người nghĩ cần phải nỗ lực với những khó khăn, phải giống như Ngài Milarepa và Naropa trải qua thử thách gay go. Nhưng chúng ta đang đi quá xa, cần phải áp dụng tuỳ theo khả năng của chính mình. Mặt khác, nếu cố gắng vượt ngoài khả năng mình, thiếu khả năng khéo léo, không thể đạt được mục đích và nỗ lực của chúng ta sẽ vô ích.

Tóm lại, trong việc thực hành chánh pháp chân chánh, ngay cả nếu bạn không có khả năng đoạn trừ tất cả những hành động thế gian để chinh phục kẻ thù và bảo vệ người bạn, nên giảm bớt tham vọng đó – rất quan trọng. Nếu không chuyển tâm với chánh pháp, bạn sẽ không có khả năng đạt được kinh nghiệm. Vì vậy, muốn chuyển tâm với chánh pháp, bạn cần giảm bớt tham vọng chinh phục kẻ thù và bảo vệ những người bạn.

Như đã nói ở trước, mọi người được phép đem những lời dạy vào thực hành. Không có nghĩa là một số người được phép thực hành và một số khác thì không. Chủ yếu mọi người thực tập Thiền định bằng cách nhập thất hay tạo ra ranh giới và thực hành Thiền định (sadhana). Tuy nhiên, ngày nay, nhiều vị Lạt Ma nhập thất giống như đi học. Sau đó nói, “Tôi hoàn tất 3 năm nhập thất” và đi chỗ khác. Nếu bạn thực hành cách đó thì không được tán đồng. Vì sao? Nhìn chung, như được nói qua lời dạy:

Tượng trưng của học tập là thanh lọc tâm và trụ an lạc.

Tượng trưng của suy tư là cắt đứt nghi ngờ.

Tượng trưng của Thiền định là tâm vắng bặt đấu tranh.

Chúng ta cần phải thực hành theo cách này, nhưng ngày nay một số người nhập thất với nhiều tranh đấu, giận dữ và tham vọng hơn. Trong trường hợp này, Tôi ngạc nhiên với những điều họ thực hành, và hậu quả là trái với lời Phật dạy. Theo truyền thống phật giáo Tây Tạng, có nhiều cách thực tập tuyệt vời. Những người không phải Tây Tạng tưởng tượng về cách này và cho rằng có sự phóng khoáng trong việc thực tập lời Phật dạy. Đó là điều tốt, nhưng nếu hỏi, “Chỉ cho tôi với hỡi người Thực Hành,” chúng ta không thể chỉ ra và hầu như cũng không có người Thực Hành, thật thương xót. Vì thế, rất quan trọng để chứng tỏ cho người khác kết quả thực hành của mình. Nếu bạn ở trong hang núi 20, 30 năm mà không có gì chứng tỏ, vậy điểm căn bản là gì?

Khi bạn thực hành Thiền định, nên có vài biểu lộ thực hành. Không quan tâm nỗ lực của bạn có thể bay hay đi dưới mặt đất hay không. Bạn cần thực hành với kiên trì, nếu không chẳng có lợi ích. Các bạn là học trò của nhiều trường phái Phật giáo cần học tập tất cả lời Phật dạy và luận giải. Nhưng nếu không thực hành, chỉ học tập, nói lời hoa mỹ, bạn không khác người bình thường. Trong trường hợp này rất nguy hiểm, những lời dạy và bản thân sẽ không đi cùng một hướng. Vì vậy, những người vào trường nên chú trọng học tập nhưng cùng lúc đó cần phải thực hành với khả năng mình – rất quan trọng. Không nên chỉ thực hành khi có những Tăng sĩ cùng hành trì và thực tập theo thời khoá hay quy luật.

Ví dụ, trong thực tập nghi thức cúng, chúng ta nên bắt đầu Quy y và phát Bồ đề tâm, sau đó trải qua những giai đoạn thiết lập và thỉnh cầu, cuối cùng kết thúc bằng hồi hướng. Thời gian thực tập rất quan trọng bạn nhận biết và chú tâm tất cả giai đoạn này với khả năng của mình. Khi cá nhân hành giả cư sĩ nam, nữ thực hiện tụng đọc kinh, trước tiên cần phải hiểu ý nghĩa. Một số người tụng nhiều nhưng không hiểu điều gì họ đang tụng và hành trì. Nếu bạn thực tập như thế, hành trì hay không cuối cùng đều giống nhau. Vì vậy, trước tiên, khi thực tập và đọc tụng, bạn nên hiểu ý nghĩa, có thể thực tập nhiều ít tuỳ khả năng mình. Lời Phật dạy bình đẳng, được ứng dụng cho tất cả mọi người và nghĩ cách thực hành sẽ rất tốt cho bạn.

CON ĐƯỜNG ĐẠO ĐỨC

Có đạo đức tốt rất quan trọng, nhiều vị Lạt Ma nói về đạo đức tốt, vậy điều gì là đạo đức tốt và điều gì là đạo đức xấu? Nhiều người nhầm lẫn về ranh giới giữa đạo đức tốt và xấu. Ngay cả nếu vị thầy nói chúng ta có đạo đức tốt, mà không biết điều gì hình thành đạo đức tốt, thì rất khó biết để thực hành. Tôi đã học những căn bản của đạo đức tốt, xấu và đọc bài viết thảo luận ở cấp bậc cao hơn về đạo đức. Tôi nghĩ đạo đức xấu là hành động dẫn đến khổ đau cho chính mình và người khác.

Nguyên nhân khổ đau do thái độ phát sinh những cuộc đấu tranh tinh thần. Nếu đạo đức phát sinh từ thái độ đó, thì đương nhiên tai hại. Hành động tốt có khả năng phát khởi đạo đức tốt đem lại nhân hạnh phúc cho chính mình và tha nhân, đó là đạo đức tốt. Ngay cả nếu bạn không hành động theo cách đó và không thể phát khởi đạo đức đưa đến hạnh phúc cho chính mình và người khác, ít nhất tránh phát sinh những cuộc đấu tranh tinh thần gây ra khổ đau. Nếu bạn thực tập với thái độ như vậy, chắc chắn đó là cách để bạn nuôi dưỡng đạo đức tốt và loại trừ đạo đức xấu. Mặt khác, nếu bạn không có kiến thức về ranh giới giữa đạo đức tốt và xấu, chắc chắn đôi khi chính bạn cư xử xấu nhưng nghĩ rằng hành động đó là tốt và đạo đức tốt cho là xấu.

Đạo đức có cùng nghĩa giới luật, Đức Phật đã dạy:

Giới luật là mảnh đất hỗ trợ sinh lực và khô khan

Là sự thiết lập những phẩm chất tuyệt vời.

Giới luật là nền tảng của lời Phật dạy. Vì vậy, giới luật rất quan trọng. Những ai có giới luật sẽ đi vào cánh cửa của lời Phật dạy, đặc biệt là tăng đoàn tu sĩ đắp y và cạo tóc. Những hành giả Du già nhất định mặc đồ trắng và để tóc dài. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, ở vườn Lộc Uyển lần đầu tiên chuyển bánh xe pháp về Bốn Thánh Đế. Lúc đó, Ngài quy định y phục thích hợp và từ đó quy luật Thiền môn đưa ra những kiểu y phục tuyệt đẹp, cách mặc đúng đắn v.v...

Sau này, quy luật Thiền môn thường thực hành tuỳ theo quốc độ và thời gian. Trước đây ở Tây Tạng, những vị nắm giữ giới luật lớn đã thiết lập kiểu y phục tuỳ theo phong tục của đất nước. Không có nghĩa là không thích hợp hay không hoàn hảo, nó hoàn toàn thích hợp với y phục truyền thống. Nói chung ngày nay, có rất nhiều thảo luận về tự do, nhân quyền và con người tham gia trong nhiều hoạt động khác nhau. Nhưng nếu tăng đoàn tu sĩ cũng nói về nhiều cách tự do, nhân quyền và mặc nhiều loại đồ khác nhau, thì đi ngược lại truyền thống của Đức Phật. Đức Phật dạy ba loại pháp phục cho tăng sĩ. Những loại quần áo khác dành cho người cư sĩ. Nguyên nhân thiết lập truyền thống này, cốt yếu Đức Phật muốn cộng đồng có thể phân biệt tăng đoàn Tu sĩ và người cư sĩ. Nếu những vị tăng, ni mặc y phục khác và tham gia tất cả hoạt động không phải của tu sĩ, có một sự nguy hiểm. Bởi vì chúng ta không thể phân biệt ai là cư sĩ và ai là tu sĩ; không thể phân biệt rõ ràng y phục của tu sĩ và cư sĩ.

Ngay lúc phát nguyện trở thành tu sĩ, mục đích rất quan trọng. Ý tưởng của người đó kết hợp với việc mặc pháp phục chuẩn mực là cần thiết. Nếu bạn không chăm sóc y pháp và bình bát tu sĩ, thì thật không thích hợp. Bởi vì bạn phải thực hiện tốt các hoạt động kết nối tình huống hoà hợp với giới luật thanh tịnh.

Giống như vậy, nếu bạn nghĩ về đạo đức của tu sĩ, thì đạo đức của tăng sĩ lãnh thọ giới đầy đủ (Tỳ Kheo) là tối quan trọng. Đức Phật dạy 253 điều luật cho Tỳ kheo và Ngài cũng chế giới luật cho Sa di. Hơn nữa, trong kinh Bồ Tát, Ngài đưa ra nhiều điều luật cho tu sĩ liên hệ đến trưởng dưỡng và đoạn diệt. Trong Kim Cang thừa cũng có nhiều lời dạy kết nối với các vị tu sĩ nắm giữ Kim Cang như những người nắm giữ Tỳ kheo Kim Cang và Sa di Kim Cang. Lời dạy này được tóm tắt để dễ dàng giữ trong tâm, điểm căn bản bao hàm an lạc, thuần tịnh và nhẫn nhục.

An lạc, thuần tịnh và nhẫn nhục rất quan trọng đối với chúng ta. Nếu mặc ba pháp y mà đối xử như người điên cuồng giống như thầy tế Hari Nagpo trong bài nhạc, nhảy điệu về câu chuyện cuộc đời của Norzang luôn làm điều xấu, không phải đạo đức của người tu sĩ. Vì vậy, có đạo đức tao nhã phù hợp với mục đích của lời dạy, giới luật Phật đã chế thì thật tốt và xứng đáng là những tu sĩ.

Đức Phật đã thiết lập y phục trắng cho những hành giả mật tông. Truyền thống này mở đầu khi truyền bá lời dạy của Kim Cang thừa ở Tây Tạng và y phục được quy định, đó là thẩm quyền. Tuy nhiên, một số hành giả Kim Cang Thừa không mặc quần áo truyền thống, nhưng mặc đồ của người bình thường, điều này có đôi chút khó giải quyết. Những hành giả Kim Cang thừa và người cư sĩ khác nhau, trước đây họ đã vào cánh cửa của Pháp, sau đó thì không. Như vậy, cần thiết có sự phân biệt y phục vì đã có từ lúc ban đầu, duy trì truyền thống đó rất quan trọng.

Hành giả Kim Cang thừa cũng có nhiều loại đạo đức, như Tôi đã đề cập tóm tắt là an lạc, thuần tịnh và nhẫn nhục. Nói chung, kết quả của học tập, tư duy và Thiền định làm giảm những cuộc tranh đấu tinh thần. Tuy nhiên, một số người nghĩ không có sai lầm nếu hành giả Kim Cang Thừa làm những điều phi đạo đức. Nếu nghĩ cách này, bạn đi ngược lại lời Phật dạy. Hành giả tu sĩ và cư sĩ tuy khác nhau, nhưng giống nhau về mặt nuôi dưỡng hành động đạo đức thiết thực và diệt trừ ác nghiệp.

Ngay cả một vài người nghĩ hành giả Kim Cang Thừa xấu hơn người bình thường, thì cũng sai lầm. Nhìn chung, không có khác nhau giữa chúng hữu tình. Nhưng khác nhau người đã đi vào chánh pháp và người chưa vào; hầu hết những người cao thượng vào chánh pháp là tăng và ni. Kế đó, những hành giả Kim Cang Thừa vào chánh pháp là người cao hơn mà người khác không làm được. Tóm lại, những người thực sự kết nối với đạo Phật là người cao hơn người khác có liên quan đến mục đích và đạo đức của họ. Xin các bạn áp dụng tốt những lời này.

2 Ngũ minh theo truyền thống Ấn Độ-Tây Tạng là ngữ pháp, luận lý, thạo nghề, chữa bệnh và Phật Pháp.

3 Sáu niềm vinh dự là Ngài Long Thọ, Thánh Thiên, Trần Na, Thế Thân, Vô Trước, Pháp Hộ. Hai bậc cao nhất là Shakyaprabha và gunaprabha.

NĂNG LỰC CỦA ĐỘNG CƠ THÚC ĐẨY

Chấp trước, hận thù, vô minh, ngã mạn, đố kỵ và sự hiện hữu của chúng không được nhận biết liên tục trong tâm thức của chúng ta. Tuy nhiên, lý do chúng ta bị lôi kéo trong những hoạt động vì điều kiện đạo đức của nhiều cuộc tranh đấu tinh thần, và xu hướng thói quen. Chúng ta luôn xem mình là người quan trọng, và suy nghĩ những cách không thích hợp. Như vậy, chúng ta có suy tư không đúng đắn, dối trá kết nối với 3 liều thuốc độc của tâm tham dục, hận thù và ngu si. Dựa trên tư tưởng sai lầm như vậy, chúng ta có niềm vui về những điều đạt được và tưởng rằng tuyệt đối cần thiết. Chúng ta làm bất cứ điều gì để đạt được, nhưng mục đích này bị khống chế bởi mục tiêu ngay lúc khởi đầu. Trong cách này, cho dù những gì chúng ta làm, hậu quả sẽ bị lỗi lầm và tuyệt đối không ích lợi. Hơn nữa, phần lớn vì những tư tưởng và tranh đấu này, nhiều loại ham muốn khởi lên làm hại tha nhân.

Cho nên, những phương pháp hay cách thức chúng ta sử dụng thường phải được dựa vào mục tiêu đúng đắn và động lực chân chánh. Đôi khi chúng ta mong có điều kiện lợi ích cho phương cách chúng ta đến từ bên ngoài, nhưng chúng chẳng hiện hữu. Không có thực thể nào sẵn có bên ngoài được gọi “phương cách đúng để làm mọi thứ” hay chúng ta có thể lấy ngay tức khắc ở đâu đó. Nó không giống như vật làm ra và khi cần chúng ta đơn giản đi ra ngoài mua hoặc học tập. Tôi không nghĩ những phương cách như vậy là cách đúng đắn chúng ta tiếp thu.

Chúng ta tìm những điều kiện lợi ích đúng đắn từ nhiều nguồn, lãnh hội lời khuyên từ nhiều truyền thống tâm linh khác nhau hay lãnh vực kiến thức thế gian. Tuy nhiên, lời khuyên như vậy chỉ tương ứng với hoàn cảnh có ích, nhưng phương cách đúng đắn chân thật để làm là xuất phát từ động cơ cá nhân và thái độ trong khi chúng ta thực hiện hoàn thành điều chúng ta cần. Như vậy, cần phải trải rộng tâm của chúng ta.

Nếu phương cách của chúng ta làm có sai lầm hay không căn bản vẫn dựa vào tâm ý của chính mình. Tôi không nghĩ nó dựa vào ban tặng và tồn tại hay không từ bên ngoài. Nếu chúng ta nỗ lực khám phá phương cách từ vị trí thuận lợi của cuộc tranh đấu tinh thần và mô hình tư tưởng phù hợp với chúng. Rõ ràng chúng ta đi sai đường và cách làm không phù hợp vì bản chất bị thành kiến và lỗi lầm.

Vì vậy, chúng ta nên nỗ lực trau dồi tâm thức với tình thương, từ bi và đạo đức. Nếu khám phá phương cách phối hợp đúng đắn và động cơ không thành kiến; Tôi tin tưởng nhất định chúng ta có cuộc sống tốt, tâm an vui trong đời này và cũng gặt hái được niềm tự tin và nguyện ước chân thành.

NGHIỆP VÀ ĐỘNG CƠ

Các truyền thống tâm linh đều nắm giữ chung quan điểm từ bỏ vô đạo đức và thực hành đạo đức. Tất cả đều thuyết giảng giống nhau gieo trồng hạt giống đạo đức đưa đến kết quả hạnh phúc, vi phạm những điều xấu ác sẽ bị hậu quả đau khổ. Nói riêng, đạo Phật dạy phạm vi rất rộng và cặn kẽ, hành động đạo đức và không có đạo đức đưa đến hậu quả tương ứng đã tạo.

Trong đạo Phật, có nhiều kinh điển đã dạy, nhưng theo truyền thống đại thừa tiêu chuẩn chính của hành động đạo đức và không có đạo đức tuỳ vào ý niệm của một người có hay không có đạo đức. Nếu bạn nắm giữ trong tâm động cơ vì lợi ích tha nhân, mang lại cuộc sống tốt, niềm vui nhất thời hay hạnh phúc tối thượng thì những hành động của thân, lời và ý bạn thực hiện, tất cả điều thuộc về đạo đức. Nhưng nếu bạn hành động với tâm xấu ác, động cơ thúc đẩy của lòng ganh tỵ, thù hiềm, tranh đấu v.v... đối với người khác, thì những gì bạn làm đều là không có đạo đức. Tóm lại, hành động được xem là đạo đức hay không có đạo đức cốt yếu tuỳ vào động cơ chuyên chở của tâm tốt hay xấu. Những kết quả của hành động tốt sẽ đem lại điều tốt, hậu quả của những hành động xấu sẽ đưa đến những điều tệ hại và khổ đau.

Khi chúng ta thảo luận khái niệm về nghiệp (nguyên nhân và kết quả), nhiều người nghĩ chỉ đề cập đến những hành động đã tích luỹ từ nhiều đời trước. Nói cách khác, nghiệp được nhận biết khi chúng ta đã tạo trong quá khứ. Tuy nhiên, khái niệm nghiệp không giới hạn riêng biệt, nghĩa là sự tích luỹ những hành động tốt, xấu căn cứ vào động cơ đạo đức hay không có đạo đức của cá nhân mỗi người. Ví dụ, ngay bây giờ, Tôi đang giảng Pháp. Khi nhìn điều này một cách thiển cận bên ngoài, những người khác cho rằng việc làm này là đạo đức. Nhưng điều chúng ta thấy bên ngoài chỉ là sự phản chiếu của đạo đức, giống như hình ảnh trong gương. Dù là đạo đức chân thật hay không, dựa vào tâm ý và động cơ thực sự của người đang giảng pháp đó. Như chính bản thân Tôi, động cơ khi giảng pháp vì mong ước mang lại lợi ích cho những người khác. Nếu Tôi giảng với động cơ như vậy thì chắc chắn là đạo đức. Cũng vậy, dựa vào động cơ này, nó sẽ thuận lợi cho tư cách đạo đức của thân thể và lời nói trong lúc giảng pháp như những cử chỉ và cách Tôi nhìn bạn cũng là đạo đức.

Tuy nhiên, nếu Tôi không có động cơ vị tha vì lợi ích cho bạn, nhưng giảng dựa trên động cơ vì những vấn đề như mong muốn được đề cao, tham lam hay ác tâm. Điều này dường như đạo đức, nhưng trong thực tế Tôi không hoàn thành điều gì cả với việc làm sai trái và không có đạo đức.

Khi chúng ta nói về nghiệp tốt và xấu, dĩ nhiên có những hành động chúng ta đã làm trong nhiều đời trước. Tuy nhiên, không phải đặt hy vọng vào những gì chúng ta đã làm trước đây hay cố gắng liên tục và nhìn lại đời sống quá khứ trong khi chúng ta đang sống trong đời này. Điều cực kỳ quan trọng phải chú ý đến giây phút hiện tại, động cơ của chúng ta tốt hay xấu và hành động trong phương cách tốt hay xấu.

Đức Phật dạy, “Thế giới này là cảnh giới của nghiệp lực – Nghiệp lực được tích lũy và chín muồi ngay bây giờ.” Cho nên, nhìn chung ngay bây giờ, tất cả chúng ta đang ở trong tình huống của cả 2 mặt: đã tích luỹ những nghiệp chắc chắn, và cũng đang trong quá trình liên tục tích luỹ nghiệp mới. Dựa trên quá trình này, chúng ta vẫn kinh qua nhiều kết quả từ nghiệp quá khứ, nhưng cũng có nhiều hành động chúng ta phạm trong hiện tại và rất nhanh chóng biến thành kết quả rõ ràng trong hiện tại.

Ví dụ, gần đây, khi một ca sĩ nổi tiếng trên thế giới bước vào sân khấu, hàng triệu người đều trở nên vui mừng và có cảm giác tốt. Tâm trạng của chính người ca sĩ có cảm giác tốt và động cơ tốt cũng sẽ phô bày trong toàn buổi trình diễn của họ và mọi thứ trôi qua rất tuyệt hảo. Trong cách này, khi biểu lộ bên trong và ngoài của người trình diễn làm cho hàng triệu thính giả có trạng thái phấn khởi. Tuy nhiên, nếu ca sĩ có một số những khó khăn hay nỗi khổ về thân, tâm; điều này sẽ ảnh hưởng không tốt đến việc trình diễn của họ cả về thân, lời, cách khéo léo trình diễn và biểu lộ cảm xúc. Khi đó hàng triệu người sẽ không cảm thấy nhiệt tình và hứng thú xem.

Cùng cách này, những hành động ở hiện tại chúng ta thường hay vi phạm và phải chịu quả báo có thể nhìn thấy trực tiếp ngay hiện tại. Như vậy, chúng ta không chỉ tiếp tục trong quá trình tạo nghiệp mà còn kinh qua kết quả của nó ngay hiện tại. Những việc làm được xem là “đạo đức” hay “không có đạo đức” căn bản do động cơ tốt hay xấu từ suy nghĩ khởi lên.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra nếu chúng ta thực sự phát triển động cơ tốt và tránh những động cơ xấu, thì không còn lo lắng bất cứ điều gì khác chăng? Theo quan điểm này thì tốt, nhưng theo quan điểm khác thì còn chưa rõ. Nhờ phát triển động cơ tốt và loại trừ những động cơ xấu, chúng ta có thể gặt hái được nhiều hạnh phúc, an lạc và sung sướng tuyệt vời.

Mặt khác, vẫn còn có nhiều điều chúng ta cần phải hoàn thành. Vì vậy điều này có gì sai chăng? Chỉ đơn thuần qua hành động làm điều lành và tránh điều ác, thì rất khó đạt được hạnh phúc và an lạc tối hậu. Nhìn chung, nếu không có những động cơ xấu và làm với động cơ tốt, chúng ta có thể xem việc làm này như là một hành động đạo đức. Hành động này có thể tiêu biểu tốt cho những người khác, nhưng cũng không phù hợp với một số người xuyên qua hoàn cảnh và thời gian. Nếu có những phần không phù hợp, Tôi nghĩ có thể gián tiếp xảy ra làm tổn hại đến nhiều chúng sanh.

Ví dụ, vì động cơ lợi ích cho tha nhân, Tôi có thể xây dựng tu viện lớn gồm nhiều phòng cho mọi người sử dụng thiết bị này để học và thực hành Phật Pháp. Nói chung, nếu động cơ của Tôi thanh tịnh thì những việc làm này là tốt, chính nó không có gì sai trái. Tuy nhiên, nhiều người khác có hoàn cảnh và sở thích đồng ý hoặc không đồng ý với việc xây dựng tu viện này. Đôi khi việc xây dựng tu viện với thiết bị tiện nghi để học tập và thực hành trở nên nguyên nhân gây rắc rối cho nhiều người khác.

Trong cách này, mặc dù hành động đó bản thân tốt, vẫn có vài yếu tố hãm hại và nếu làm tổn hại đến những chúng sanh khác thì điều đó không tốt. Chúng ta cần phải thấu hiểu phẩm chất của những lời Phật dạy chính là lòng từ bi. Như vậy, chúng ta diệt trừ tất cả nguồn gốc của hãm hại và hoàn thành lợi ích căn bản cho tha nhân, đó là cách tốt nhất. Mặt khác, chúng ta đoạn trừ tất cả hãm hại tha nhân qua những hành động, ngay cả nếu hành động đó chính nó không có lỗi lầm từ nơi chúng ta. Nếu những người cần giúp đỡ không có động cơ tốt như chúng ta, đôi lúc việc làm của chúng ta không thích hợp với họ. Chính hành động của chúng ta trở nên những điều kiện nhất thời có thể khởi lên hoàn cảnh hãm hại.

Từ quan điểm này, hành động chúng ta tùy thuộc vào lời Phật dạy cũng chưa đủ, mặc dầu động cơ chúng ta tốt và loại trừ động cơ xấu, nhưng câu hỏi đặt ra hành động chúng ta có hãm hại hay không đối với tha nhân. Như vậy, điều rất quan trọng đối với chúng ta phải đoạn trừ những ác nghiệp và hoàn thành thiện nghiệp với ý nghĩa rộng lớn này. Chúng ta không chỉ có động cơ thanh tịnh, mà còn phải xem xét động cơ này có lợi ích hay hãm hại đối với tha nhân. Cần phải thận trọng xem xét thật sự động cơ chúng ta có bao gồm những yếu tố ích kỷ hay hãm hại. Mặt khác, nếu chúng ta chỉ chú trọng vào những ý niệm tốt mà không quan tâm nhiều đến lợi ích hay hãm hại tha nhân, thì rất khó biến thành con đường thanh tịnh để hoàn thành giai đoạn Phật quả, hạnh phúc và an lạc tối hậu.

Ví dụ, nếu chúng ta giải quyết một người phạm vài lỗi lầm cá nhân, cần phải thật sự quán xét một cách thiết thực lợi ích để khuyên răn và giáo dục người này đi theo con đường đúng đắn và không lỗi lầm. Ngược lại, nếu chúng ta chỉ tỏ vẻ mình thanh tịnh và xem những lỗi lầm của người này chỉ là vấn đề riêng tư của vị ấy; khiến cho người kia trở nên giận dữ hơn và không có kết quả ích lợi.

Dù trong bất kỳ trường hợp nào, điều cốt yếu là không làm tổn hại đến tha nhân. Tuy nhiên, trong tình huống hiện tại chúng ta suy nghĩ làm bất cứ điều gì hoàn toàn không tác hại đến tha nhân là rất khó. Nhìn lại trong cuộc sống, để duy trì thân này, chúng ta cần phải ăn thực phẩm cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Vì thế, tất nhiên có nhiều chúng sanh bị hãm hại, không có cách nào để tránh khỏi hãm hại này. Chúng ta là những người phàm phu mang lấy thân ngũ uẩn đầy ô uế và tạo ra nhiều khổ đau thực sự. Ngay hiện tại, vì ước muốn được sinh tồn tốt và cố gắng thoát khỏi tồn tại đầy khổ đau của thân ngũ uẩn ô uế rất khó cho chúng ta tránh khỏi hãm hại này. Trong tình huống này, điều quan trọng không nên làm tổn hại đến tha nhân trong cách tốt nhất mà chúng ta có thể làm. Nếu nghĩ như vậy, chúng ta sẽ không gây tổn hại tha nhân bằng mọi cách và cùng với việc dừng lại những hành động khác để tránh hoàn toàn hãm hại. Ví dụ, có sự khác nhau lớn giữa hạt giống không mọc lên trong cánh đồng này bởi vì chúng ta không gieo nó và nghĩ rằng cánh đồng này không phải là nơi để hạt giống mọc lên. Hạt giống lại không mọc lên trong cánh đồng kia mặc dù chúng ta đã gieo nó nhưng nghĩ rằng có thể hoặc không thể mọc lên trong năm này.

Trong quan điểm này, nếu chúng ta thấy điều đó không hãm hại và có thể làm, dù rằng công việc hoàn thành hoàn hảo hay không, điều cốt yếu phải cố gắng làm. Cuối cùng chúng ta thực sự làm một cách hoàn hảo. Trong cuộc sống con người để duy trì thân này khó tránh khỏi một trăm phần trăm không hãm hại đến tha nhân, điều này không còn nghi ngờ về những hành động chúng ta làm. Tuy nhiên, nếu cố gắng đoạn trừ chúng ở vị lai, chúng ta sẽ dần dần loại bỏ gây ra khổ đau và hãm hại cho chính chúng ta và tha nhân qua thân ngũ uẩn này. Cuối cùng hoàn thiện thân ngũ uẩn thanh tịnh, duy trì cuộc sống của chúng ta loại bỏ những hành động có tác hại đến tha nhân. Ngay cả nếu chúng ta không thật sự hãm hại tha nhân, bằng mọi cách cốt yếu phải cố gắng để cuối cùng không gây ra hãm hại. Nếu làm được như vậy, những hành động của chúng ta tượng trưng không chỉ hoàn thành điều thiện và diệt trừ ác nghiệp mà chính hành động đó cũng thực sự trở nên vô hại đối với tha nhân. Tóm lại, không chỉ chú tâm thường xuyên hoàn thành những nguyên nhân thanh tịnh có được an lạc cho chúng ta, thêm vào đó phải áp dụng phương cách đúng đắn để đạt được cội nguồn của hạnh phúc cho hết thảy chúng sanh khác.

PHẢI CHĂNG HẠNH PHÚC TÙY THUỘC VÀO NHỮNG ĐỐI TƯỢNG BÊN NGOÀI?

Chúng ta cùng nhau tụ hội ở đây đều là những hành giả thực hành Phật Pháp. Không một ai trong chúng ta vượt ngoài mục tiêu căn bản vốn có là mong muốn có được hạnh phúc và thoát khỏi khổ đau. Vì vậy, từ cách nhìn của một hành giả Phật Pháp, không nên có những động cơ giống như người bình thường. Tôi nghĩ thật tuyệt vời nếu chúng ta hành trì Phật Pháp trong đời này và gặt hái được một số kết quả thâm sâu, vì chúng ta có cơ hội lớn thực hành Phật Pháp mà những người khác không có được.

Có được cơ hội này, Tôi nghĩ kết quả đặc biệt không giống như những người bình thường khác và chúng ta nên nỗ lực hành trì vượt xa hơn nữa. Mặt khác, để hiểu phạm vi vấn đề này điều quan trọng cần phải biết rõ loại tâm thức và động cơ nào chúng ta nên tích lũy và duy trì. Nhiệm vụ cuối cùng của chúng ta là phải thực hành theo đúng cách như vậy.

Nhìn chung, người bình thường chú trọng vào những hoàn cảnh bên ngoài để tìm cầu hạnh phúc. Đặc biệt, người Tây phương có xúc cảm rất mạnh mẽ chấp trước cái tôi dựa trên những đối tượng bên ngoài. Dĩ nhiên có vài bất đồng, một số người có được hạnh phúc tạm bợ và lợi ích trong đời sống xuyên qua kết nối chính họ với những yếu tố bên ngoài.

Khi chúng ta đề cập đến quan niệm của hành giả Phật Pháp, dường như được xem là những người hạnh phúc. Đương nhiên không có nghĩa là lúc nào họ cũng hớn hở và tươi cười, cũng có rất nhiều khó khăn trong khi thực hành Phật Pháp. Tuy nhiên, khi hành giả Phật Pháp đối đầu với những rắc rối bên ngoài, nhưng tâm thức bên trong duy trì an lạc không bị lay động bởi ngoại cảnh. Tôi tin rằng đây là thuận lợi lớn nhất của hành giả Phật Pháp.

Những gì chúng ta cho là sung sướng và hạnh phúc chỉ là tạm bợ; thực chất chúng chỉ lướt qua nhanh trong cảm giác. Chúng không thể duy trì kéo dài trong hiện tại hay bất kỳ thời gian khác. Hiện tại khi có được chút hạnh phúc hay sung sướng, chúng ta cảm giác đầy sức sống như nó hiện hữu thật sự. Nếu ai đó đang vui mừng, chúng ta có thể nhìn thấy biểu lộ bên ngoài của vị ấy. Tuy nhiên, chỉ nhìn qua dáng vẻ bên ngoài, rất khó biết được vị ấy thật sự có hạnh phúc.

Rất khó nhận định người đó thật sự có hạnh phúc bên trong qua những hoàn cảnh thuận lợi tốt đẹp, an vui hay không được hạnh phúc vì không có tài sản xung quanh họ. Cùng cách đó, rất khó nói rằng ai đó có hạnh phúc thật sự hay không chỉ nhìn biểu hiện bên ngoài của vị ấy. Chúng ta không thể phán đoán một cách rõ ràng nếu chỉ nhìn hình thức bên ngoài.

Cho nên, chỉ có chúng ta là người không thể che dấu hạnh phúc hay không hạnh phúc của chính mình, nó thuộc phạm vi bên trong. Hạnh phúc bên trong của chúng ta không phải hoàn toàn phụ thuộc vào những hình tướng, hay đối tượng bên ngoài. Cho nên, đặc biệt đối với người Phương Tây rất quan trọng có được hạnh phúc bên trong; vì họ sống trong môi trường với hoàn cảnh hết sức bận rộn, kinh qua rất nhiều áp lực, rối loạn về năng lượng tâm sinh lý và luôn cố gắng làm công việc hàng ngày.Dovậyhọtrởnênmệtmỏivàcầncótâmanlạcbên trong.

Nếu chúng ta có hạnh phúc, an lạc bên trong mà không dựa vào hình tướng bên ngoài; thì hạnh phúc, an lạc đó sẽ không bao giờ bị lay chuyển và quấy nhiễu. Nó sẽ tồn tại vững chắc, dù môi trường rắc rối, bận rộn, hay năng lực tâm sinh lý bị rối loạn, thân thể mệt mỏi và tuyệt vọng. Vì vậy, Tôi cho rằng chúng ta có thể chọn lựa để có được hạnh phúc bên trong.

Tôi nghĩ rất quan trọng cho mọi người đang sống trong thế kỷ hai mươi mốt, không chỉ người sùng đạo tìm cầu an lạc và hạnh phúc bên trong. Mặt khác, hầu hết chúng ta dành thời gian để tìm cầu những thứ vật chất bên ngoài. Như vậy để có được an lạc, hạnh phúc bên trong, không nhất thiết phải có niềm tin căn bản vào những lời Phật dạy và đi theo con đường tâm linh của Phật giáo. Điều cần thiết phải chú tâm kiên trì và thiết lập khả năng duy trì chánh niệm tỉnh giác đúng đắn ngay trong tâm thức. Chúng ta có thể tìm thấy nhiều cách có được tâm an lạc và hạnh phúc trong những con đường tâm linh khác ngoài Phật giáo. Nếu bạn tin tưởng và thực hành lời Phật dạy thì Tôi không cần phải giải thích thêm về điều này. Tuy nhiên, đối với những người không có thích thú đối với Phật giáo thì hạnh phúc bên trong có thể đạt được xuyên qua các phương tiện và cách thức thích hợp khác. Như vậy, bạn chỉ cần suy tư quán sát và sau đó nỗ lực thực hành.

Làm cách nào chúng ta có thể tìm được an lạc và hạnh phúc thực sự bên trong? Chúng ta hoàn thành hành động đúng đắn không lỗi lầm và từ bỏ những gì không có lợi ích. Cũng như trong các hoạt động khác chúng ta phải luôn tập trung tâm trí, loại trừ những gì không thích hợp và chấp nhận những gì đưa đến hạnh phúc và an lạc.

Một cách đơn giản, như thường được đề cập, không chỉ trong Phật giáo, cũng có ở những truyền thống tâm linh khác, nguyên nhân chính làm cho tâm của chúng ta bứt rứt, khích động là nhận lầm hạnh phúc với những nhân tố khác như các độc tố bên trong của tâm. Chúng ta cũng có thể thấy điều này từ kinh nghiệm của chính bản thân. Các độc tố như tham dục, sân giận, si mê v.v..., là những nhiễm ô và lỗi lầm trong tâm. Khi đề cập về các độc tố tham, sân và si, nhận ra chúng hiển hiện rõ ràng khi biến thành hành động và khởi lên trong dòng tâm thức của chúng ta một cách rất mạnh mẽ và quyết liệt. Như vậy, khi đề cập đến tham, sân, và si khởi lên hay không trong tâm thức, chúng ta thường xem những tướng trạng hiển hiện rõ ràng ngay trong hiện tại hay không.

Khi những mâu thuẫn của tâm khởi lên mạnh mẽ, chúng ta biết chúng đem lại rất nhiều khổ đau, không hạnh phúc và là nguyên nhân làm xáo trộn an lạc và hạnh phúc bên trong. Vì thế, rất quan trọng ứng dụng thuốc giải trừ các độc tố của tâm hoạt động chống lại chúng ta, tìm cách loại bỏ dần. Tuy nhiên, đôi khi rất khó có được an lạc và hạnh phúc bên trong chỉ đơn thuần bằng cách làm vắng mặt của tham, sân và si. Thông thường khi không khởi lên tham, sân hay si rõ ràng, tâm ở trong trạng thái thanh thản hay nói cách thông thường hơn, duy trì “điềm tĩnh.” Tuy nhiên, trong trường hợp này thì thật khó có được an lạc và hạnh phúc thực sự, chỉ đơn thuần không khởi lên sân hận v.v... thì chính nó không đủ để làm phát sinh hạnh phúc trong tâm.

Với lý do này, điều rất quan trọng không chỉ tránh nguyên nhân có hại như được đề cập ở trên, mà còn phải thực hành những gì giúp tăng trưởng an lạc và hạnh phúc bên trong; có nghĩa là chúng ta nên tích lũy tình thương yêu và từ bi. Nếu tích lũy những nhân tố này một cách đúng đắn, nỗ lực loại trừ hãm hại và làm lợi ích, chúng ta sẽ đạt được mục tiêu của an lạc và hạnh phúc căn bản bên trong.

Hầu hết chúng ta tụ hội nơi đây hôm nay có thể không có ba độc tố của tham, sân và si đang tích cực khởi lên trong tâm, nhưng vẫn bị đau khổ vì một vài cảm xúc bất mãn, khát khao hạnh phúc hay cảm giác trống vắng trong tâm thức. Như vậy, lần nữa, sự vắng mặt hoàn toàn các nguyên nhân đối nghịch biểu trưng bởi các độc tố tâm không hoàn toàn đủ để có cảm giác hạnh phúc thật sự. Nếu phát triển tâm thức xuyên qua việc tạo ra những nguyên nhân có ích cho hạnh phúc bên trong, như tình thương yêu và từ bi, nhờ vậy, chúng ta sẽ có được hạnh phúc. Đó là cách căn bản để hiểu chúng.

Như đã nói ở trên, trước đây Tôi không có cơ duyên may mắn nói chuyện, hôm nay Tôi trình bày một vài vấn đề. Có thể Tôi nói không hay lắm, nhưng những gì hiện ra trong tâm, Tôi đã nói với các bạn. Tuy nhiên, đây chỉ là một buổi nói chuyện ngắn, nếu bạn muốn có được một số điều bao quát hơn, Tôi tin rằng cách tốt nhất là nói với dòng tâm thức bên trong của chính chúng ta.

LỢI ÍCH HIỂU RÕ LÝ DO THỰC HÀNH

Hầu hết chúng ta đều biết rõ, Đức Quan Thế Âm là vị “Bồ tát” theo truyền thống Phật giáo, Quan Thế Âm cũng là một pháp thực hành trong Đạo Phật. Nếu đặt câu hỏi, “Ý nghĩa thực hành thực sự của Đức Quan Thế Âm là gì?” Câu trả lời là lòng thương yêu và từ bi. Không có thực hành nào khác của Đức Quan Thế Âm vượt ngoài tình thương yêu và từ bi.

Một cách gần gũi, chúng ta có thể nói rằng bất kỳ ai trên thế gian này, thực hành tình thương yêu và từ bi, nỗ lực với động cơ vì lợi ích tha nhân, chính là hành giả của Đức Quan Thế Âm. Đây là sự mô tả rõ ràng thích hợp với những điều thật sự bên trong của Đức Quan Thế Âm. Thực hành của Đức Quan Thế Âm rất đặc biệt phổ biến và cũng là phương cách tốt qua đó Tôi có thể tạo ra những mối nhân duyên Phật Pháp với quý vị. Hôm nay, để có mối tương duyên Phật Pháp thâm sâu về lòng thương yêu và từ bi giữa chúng ta, Tôi truyền cho quý vị đọc tụng thần chú của Đức Quan Thế Âm. Tôi tin rằng điều này sẽ làm thấm nhuần dần trong chúng ta mối thiện duyên đối với Phật Pháp.

Ngày nay, trên thế giới có rất nhiều người càng lúc càng chú trọng về lòng thương yêu và từ bi. Buổi thuyết giảng hôm nay, chú trọng vào lòng thương yêu và từ bi, xuyên qua đó chúng ta tạo nối tương duyên với nhau.

Rèn luyện lòng thương yêu và từ bi mang lại ảnh hưởng lợi ích sâu rộng trên con đường tâm linh, và những lợi ích cấp thời trong cuộc sống hằng ngày. Tuy nhiên, phương pháp rèn luyện lòng thương yêu hết sức quan trọng. Về cơ bản, có hai cách xuyên qua đó chúng ta nỗ lực tích lũy lòng thương yêu với tâm từ bi. Một cách khác, hướng đến rèn luyện lòng thương yêu và từ bi mà không rõ tại sao chúng ta nên phát triển phẩm chất này. Hơn nữa, niềm tin là động lực chính bắt đầu mọi thực hành. Hay chúng ta tìm kiếm những lý do đúng đắn tại sao phải tích lũy lòng thương yêu, từ bi là điều tốt để làm và lợi ích nhất sau này. Đặc biệt đối với người mới bắt đầu, tìm kiếm những lý do tại sao chúng ta rèn luyện tâm từ bi mang lại cho tâm thức những phẩm chất thực sự mạnh mẽ nhất. Để hiểu rõ tại sao như vậy, hãy xem ví dụ điển hình làm cách nào có thể nhìn thấy chính chúng ta khi sân hận khởi lên, phẩm chất tâm lúc đó trái ngược hoàn toàn với tâm từ bi.

Khi chúng ta cảm nhận một người là kẻ thù, chỉ nhận ra người đó như một kẻ thù sẽ không đủ tạo ra giận dữ hay sân hận mãnh liệt trong tâm. Để tạo ra giận dữ hay sân hận mạnh mẽ, chúng ta phải nhớ lại những điều mà họ đã làm khiến chúng ta gán cho họ nhãn hiệu là một kẻ thù. Chúng ta nhớ tất cả hành động hãm hại: có lẽ họ đã đánh một roi hay có cái nhìn khủng khiếp đối với chúng ta. Bất cứ tình huống nào đã xảy ra, chúng ta nhớ lại tất cả những điều không tốt người đó đã làm. Chúng ta mang hồi tưởng này vào trong tâm lặp lại nhiều lần. Hồi tưởng này tiếp tục, đó chính là những nguyên nhân tại sao tin tưởng rằng người này là kẻ thù, cuối cùng làm cho chúng ta cảm giác giận dữ và sân hận mạnh mẽ.

Quá trình phát khởi tâm từ bi thật sự rất đơn giản, bằng tiến trình căn bản do cảm giác phát khởi lên. Nếu đơn giản cố gắng khởi đầu những tư tưởng về lòng từ bi là tốt và đi đến phát khởi tâm từ bi với niềm tin tổng quát này, chúng ta sẽ không khởi lên một cảm giác mạnh mẽ về từ bi. Ngược lại, nếu chúng ta tìm kiếm phân tích nguyên nhân tại sao chúng ta phát sinh từ bi và có niềm lạc quan mạnh mẽ trong tâm hướng đến đẩy mạnh tích lũy tâm từ bi xa hơn nữa. Chúng ta tràn đầy thuyết phục chắc chắn và mong muốn phát khởi tâm từ bi xa hơn. Vì vậy rất quan trọng để Thiền định về tình thương yêu và từ bi rộng hơn, quán chiếu rõ ràng những lý do tại sao chúng ta hành thiền.

Trong kinh Phật dạy, cố gắng nhận ra và tích lũy tâm từ bi vì lý do tất cả chúng sanh đã từng là bà mẹ hiền của chúng ta. Tại sao như vậy? Để hiểu bằng cách nào tất cả chúng sanh có một lúc đã từng là bà mẹ hiền của chúng ta, trước tiên phải hiểu nguyên nhân đằng sau sự tồn tại các đời sống quá khứ. Nguyên nhân này được tìm thấy trong tiến trình tương duyên do tâm thức tạo ra.

Như vậy chúng sanh có hai thành phần chính tồn tại cá thể: thân và tâm. Sự liên tục của nhiều thân đã bắt đầu do tinh huyết của cha mẹ hợp thành trong bào thai. Nhưng chúng ta không thể nói có cùng một tâm thức, vì tâm không phải là một thực thể vật chất giống như thân. Tâm không bao hàm bất kỳ thực thể vật chất. Để có tâm thức hiện tại, nó đã từng có một cái nhân của thức trong quá khứ. Một vật thể vô hình như là tâm không thể do thực thể vật chất tạo ra, như là tinh huyết của cha mẹ.

Mặt khác, nhìn những điểm giống và khác nhau giữa cặp song sinh thấy rằng nhiều cặp song sinh thân thể rất giống nhau, nhưng bên trong tâm thức rất khác nhau. Họ có khác nhau riêng biệt về tâm tính những gì thích và không thích. Mặc dù những thực thể vật chất từ thân của họ đều bắt đầu như nhau, một cặp song sinh nhất thiết phải có hai thể liên tục của tâm khác nhau trước đây – ý thức của đời sống trước. Ý thức trong bào thai không thể tùy tiện tạo ra mà không có bất kỳ nhân nào.

Khi truy cứu xa hơn nguồn gốc liên tục của tâm thức, chúng ta sẽ thấy tiến trình quan hệ nhân quả của tâm không có bắt đầu. Một người không thể nhận ra giao điểm lúc tâm bắt đầu. Cho nên, chúng ta cũng đã có vô số lần thác sinh trong vòng luân hồi xuyên qua tất cả thời điểm của ý thức này và không có bắt đầu của hàng loạt thác sanh đã có.

Suốt mỗi lần thác sanh riêng biệt, đã có cha mẹ tạo ra thân thể và chăm sóc chúng ta. Như vậy, nếu vô số những lần thác sanh trong vòng luân hồi, chúng ta cũng phải có vô số cha mẹ. Hết thảy chúng sinh, không ai đã không từng là cha mẹ chúng ta. Điều này như Đức Phật dạy trong kinh.

Đúng vậy, không có chúng sanh nào không một lần từng là cha mẹ, những người bạn thân thiết của chúng ta. Khi trầm tư quán tưởng chúng sanh ở quá khứ như là nguyên nhân để phát triển tâm từ bi, không phải tuyệt đối quán sát chúng sanh đã từng là ông bà hay cha mẹ chúng ta. Chúng ta có thể quán sát những mối quan hệ biểu hiện không đồng nhau lớn nhất qua bằng hữu thân cận, và tình thương yêu.

Ví dụ, có vị đại sư tâm linh ở Tây Tạng mẹ của vị ấy qua đời khi còn rất trẻ. Vị ấy lớn lên với người cậu được xem là nguồn thương yêu và thân thiện lớn nhất trong đời sống riêng tư. Vì lý do này, khi thực hành quán tưởng theo truyền thống về tình thương yêu và từ bi, vị ấy thường liên hệ đến điểm làm cho vị ấy có cảm giác kinh nghiệm nhất: vị ấy quán tưởng làm cách nào tất cả chúng sinh tại thời điểm nào đó trong quá khứ đã từng là người cậu thân thương và từ mẫn. Kết quả của quán tưởng này giống như kết quả chúng ta cố gắng có được từ quán tưởng về hết thảy chúng sanh như là những bà mẹ hiền và Đại sư đã tích lũy tâm đại bi đối với tất cả chúng sanh.

Chúng ta cũng có thể noi theo những bước chân của vị đại sư này quán tưởng bất cứ ai cảm nhận là suối nguồn bằng hữu và từ mẫn đối với chúng ta. Nó không phải trường hợp chỉ nhận được từ mẫn trong đời này từ nơi tất cả chúng sanh; chúng ta đã nhận từ mẫn như thế này xuyên suốt trong nhiều đời sống từ nơi chúng sanh. Nếu nhận biết nhiều từ mẫn chúng ta đã nhận – từ bất cứ nguồn nào – liên hệ với tất cả chúng sanh, đó là đủ.

Không quan trọng làm cách nào đi đến kết luận tất cả chúng sanh đã từng tử tế đối với chúng ta và như vậy là xứng đáng với lòng thương yêu và từ bi. Trước hết, quan trọng phải thực hành mức độ quán tưởng này. Bằng cách này, khi chúng ta đi vào thực hành chính thức về phát khởi tâm từ bi, thì hành trì này sẽ hình thành rõ ràng với những nguyên nhân đúng đắn.

Vì mục đích lợi ích và không đối nghịch như đã được đề cập trước, Tôi sẽ đề cập đến giai đoạn khởi đầu nâng cao giá trị thiền định về tất cả chúng sanh như là những bà mẹ hiền của chúng ta. Sự đo lường hay dấu hiệu nào nhờ đó có thể biết được thực hành thâm nhập quán tưởng về lòng từ mẫn của tất cả chúng sanh như người mẹ của chúng ta? Làm cách nào biết chúng ta đã quán tưởng xuyên suốt đề mục này đầy đủ? Chúng ta có thể ngồi với trạng thái tâm dung hòa quán tưởng nhiều hay ít. Trong khi ngồi theo cách này, chúng ta có thể nghe tiếng chó sủa bên ngoài. Nếu ngoài sự sắp đặt, chúng ta tự động nghĩ về con chó, “Đó là mẹ của tôi,” chúng ta đã đạt đến quán tưởng cao nhất tất cả chúng sanh là những bà mẹ của chúng ta. Ngay tại lúc đó chúng ta nghe tiếng chim hót bên ngoài, ngay cả không nhất thiết Thiền định về từ bi và tự nhiên nghĩ chính chúng ta là chim, “Đó là mẹ của tôi,” thì thực hành về nhận biết tất cả chúng sanh như những bà mẹ hiền của chúng ta đã đạt đến tính hoàn toàn chín muồi.

Tôi nghĩ cũng giúp chúng ta nhận ra rằng, tất cả cha mẹ nhìn chung đều tử tế. Tuy nhiên chúng ta phải nhận biết có một số cha mẹ không có mẫu mực tử tế đối với các con cái. Một số loại chúng sanh, như những thú vật, không thực sự là cha mẹ của tất cả con thú. Những con vật bé xíu đã chia tay cha mẹ ngay khi sanh ra và có thể tự lớn lên. Hơn nữa, ví dụ điển hình người mẹ trong Phật giáo về lòng thương yêu và từ bi là những dẫn chứng tấm gương mẫu mực nhất bổn phận làm cha, mẹ trong thế giới loài người. Hơn nữa, mục đích quán tưởng là hồi tưởng lại những hoàn cảnh mà chúng ta đã nhận được tình thương yêu và từ mẫn vĩ đại. Hầu hết cha mẹ trong thế giới loài người đều sống theo lý tưởng này. Từ các bậc cha mẹ chúng ta nhận được tử tế vĩ đại và giúp đỡ như quần áo, thức ăn, cách thức nói chuyện và vô số phương cách khác. Chúng ta hiểu rõ xuyên qua kinh nghiệm của chính mình.

Nhìn chung, khi con người đang ở trong hoàn cảnh nơi cuộc sống của họ được một số người khác bảo vệ, xem người cứu mạng sống như là những bậc anh hùng có lòng từ mẫn vĩ đại. Dành cho họ một vị trí cao và cảm kích người đã cứu mạng sống. Nhưng nếu quán sát kỹ lưỡng về mối quan hệ với mẹ của mình, thấy rằng người mẹ đã cứu đời sống chúng ta cả hàng trăm lần. Hoàn cảnh của chúng sanh, từ lúc ra khỏi bào thai mẹ chúng ta phải nương vào những người mẹ để sống sót qua từng ngày. Nếu người mẹ rời bỏ ngay khi sanh ra, chúng ta chắc chắn sẽ chết. Vì thế những người mẹ đã cứu chúng ta khỏi chết hàng trăm lần. Mỗi ngày trôi qua chúng ta đã được mẹ chăm sóc, cứu thoát khỏi cái chết.

Như vậy tất cả chúng sanh đã từng là cha mẹ ban trải lòng từ mẫn đối với chúng ta. Tuy nhiên chúng ta bị xúi giục bác bỏ giá trị quán tưởng về lòng từ mẫn này bởi kết luận hợp lý rằng chúng ta cũng đã từng là cha mẹ tử tế đối với chúng sanh. Chúng ta có thể nghĩ, “Điều đó là tốt, chúng sanh đã từng là cha mẹ tử tế của tôi ở quá khứ, nhưng tại sao và khi nào tôi sẽ đặc biệt biết ơn họ. Với cách lý luận giống như vậy, tôi cũng đã từng là cha mẹ tử tế đối với từng mỗi chúng sanh?” có một sự chắc chắn không lý luận sai lầm khi nghĩ theo cách này, nhưng chúng ta phải quán sát lợi ích to lớn nhất. Không ứng dụng thực hành quán tưởng về tình thương yêu và từ bi để tạo ra một lý luận chặt chẽ. Chúng ta thực hành quán tưởng để mang lại lợi ích qua tăng trưởng tình thương yêu và từ bi. Cho nên, mặc dù thực sự trải qua nhiều thời gian suy nghĩ chúng ta thật là tử tế đối với tha nhân trong quá khứ, rõ ràng tâm của chúng ta sẽ nhận lợi ích to lớn hơn do chú tâm ca ngợi lòng tử tế của những người khác. Ca ngợi là cánh cửa để phát triển tình thương yêu và từ bi vô hạn.

Như đã nói ở trước, yếu tố chính là kết quả làm nảy sinh tình thương yêu và từ bi đối với tất cả chúng sanh. Đó là những lý do tại sao tình thương yêu và từ bi là cảm xúc giá trị. Nếu chúng ta cố gắng làm phát sinh từ bi mà không biết rõ những lý do tại sao thì rất đáng buồn.

Khi biết rõ lý do thực hành của chúng ta thì trở nên lợi ích hơn. Nếu những lập luận Tôi giải thích ở trên không có lợi ích, thì các bạn không nên nhớ. Những lý luận nào cần thiết thì ứng dụng trực tiếp thực hành lời dạy trong dòng tâm thức của chính các bạn. Tóm lại, Tôi mong mỏi những gì Tôi đã nói ở đây sẽ có chút ít lợi ích đối với tâm thức của các bạn.

QUAN TRỌNG CỦA QUYẾT TÂM VÌ LỢI ÍCH THA NHÂN

Trong số những người tụ hội nơi đây hôm nay, cuộc sống cá nhân của các vị có thể bị kiệt sức vì đau khổ và nhiều ý tưởng không thỏa mãn. Tuy nhiên, nhìn chung, tự mỗi chúng ta có đủ khả năng tìm hạnh phúc cho chính mình. Mặc dù có đôi chút rắc rối, nhưng chúng ta đã không bị rơi vào trong những khó khăn trầm trọng và đang sống trong hoàn cảnh tương đối tốt. Hiện tại chúng ta trải qua hạnh phúc và không có nhiều thử thách gay go lớn. Dĩ nhiên chúng ta ước muốn tiếp tục duy trì hạnh phúc này trong tương lai, không tách rời và thường giữ gìn chúng. Chúng ta cũng hy vọng tránh khỏi ngay cả khổ đau nhỏ bé. Những hy vọng này tiếp tục trong tâm và chúng ta cảm giác phải giữ hoàn cảnh an toàn này.

Nói về kinh nghiệm cuộc sống, đôi lúc khi thấy người khác bị đau khổ và gian nan, dù biết họ hay không, ngay lập tức chúng ta cảm thấy thương hại. Chúng ta không có sắp xếp, cảm giác đó khởi lên tự nhiên. Cũng vậy, cảm giác này khởi lên không chỉ đối với chúng sanh; ngay cả nếu chúng ta thấy những thú vật đau khổ, lòng thương hại chúng khởi lên tự nhiên. Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều có lòng từ bi như vậy.

Cho nên, Tôi tin cảm giác này cho chúng ta một thông điệp rõ ràng. Từ thông điệp đặc biệt này, chúng ta học tập để sống an lạc và hạnh phúc. Chúng ta phải dựa vào những chúng sanh khác. Ví dụ một số người có cuộc sống tốt với hoàn cảnh êm thắm và không dựa vào người khác. Như một người sống trong điều kiện tuyệt vời, nhưng khi thấy một vài chúng sanh khác đau khổ, tức khắc nhận ra cuộc sống của họ không thỏa mãn chỉ bao quanh hoàn cảnh sung sướng tốt đẹp. Họ thường có cảm giác không thỏa mãn nếu không cứu thoát những chúng sanh khác khỏi khổ đau.

Tôi kể cho các bạn một câu chuyện mô tả điều này. Các bạn nghe về Sarnath (Vườn Lộc Uyển), nơi Đức Phật thuyết bài pháp đầu tiên cho các đệ tử của Ngài. Vì sự kiện này, nó trở thành nơi thánh địa của Phật giáo. Tuy nhiên, ở đó được xem rất đặc biệt không chỉ vì Đức Phật thuyết bài Pháp đầu tiên, mà còn bởi một câu chuyện hay làm kinh ngạc cũng xảy ra ở cùng một nơi êm đềm khi Đức Phật đang trên con đường thực hành Bồ Tát đạo trong đời sống quá khứ trước khi chứng đạt giác ngộ giải thoát. Lúc đó, Vườn Lộc Uyển thuở xưa do vua Kashi Narash cai trị, vị vua này rất thích ăn thịt nai. Vì thế, những người hầu đã giết nhiều nai và dâng thịt cho đầu bếp của vua. Suốt thời gian đó, khi Đức Phật còn đang hành Bồ Tát đạo, Ngài thác sanh làm nai chúa. Vì thịt nai là sở thích của vua, nhiều nai đã bị bắn mỗi ngày, và dần dần cả trăm ngàn nai bị mất mạng.

Nai chúa có lòng đại bi hướng đến những nai con, vì vậy một hôm nai chúa đi đến gặp vua. Kể từ lúc còn là vị Bồ Tát, Ngài (Đức Phật) đã có phẩm chất phi thường là sự khai hoa kết trái của tích lũy công đức trong nhiều kiếp sống quá khứ. Vì lợi ích của những con nai khác, nai chúa có thể nói chuyện với vua bằng ngôn ngữ con người. Nai chúa hỏi, “Thưa Đức vua, bao nhiêu con nai Ngài cần trong một ngày?” Vua trả lời, “Tôi cần toàn bộ thịt của một con nai trong một ngày để làm thức ăn cho tôi.” Nai chúa nói, “Ngài không cần phải săn bắn cả trăm con nai trong một ngày vì thức ăn của Ngài. Vua cho phép tôi gởi đến một con nai làm thức ăn cho ngài mỗi ngày.” Vua đã hiểu được tình huống và chấp nhận lời đề nghị của nai chúa. Sau đó, nai chúa bắt đầu gởi một con nai mỗi ngày làm thức ăn cho vua, và bằng cách đó, không còn nhiều con nai bị mất mạng mỗi ngày. Với phương cách này tất cả con nai lần lượt từng con đến để dâng cho vua.

Một hôm, đến lượt nai cái mang thai, thay vì đi đến dâng cho vua, nó đứng ở một góc và khóc. Nai chúa nhìn thấy nai cái khóc và bắt đầu ngạc nhiên về điều ấy, bởi vì đến phiên những con nai khác dâng cho vua, tất cả đều vui vẻ đi và bày tỏ kính trọng đối với sự sắp đặt của nai chúa vì chúng biết rằng mạng sống của nhiều con nai khác được an toàn. Nai chúa hỏi nai cái mang thai, “Điều gì khiến bạn khóc, khi đến lượt bạn đi đến dâng cho vua?” Nai cái trả lời, “Tôi không phải khóc vì sợ mất đi đời sống này; tôi lo lắng đứa con nhỏ trong bào thai. Tôi cảm thấy buồn cho đứa con tôi, vì chưa đến lúc đứa con tôi phải chết. Có rất nhiều điều để ngắm nhìn trên cõi đời này. Con tôi sẽ phải chết khi chưa từng được ngắm nhìn thảm cỏ xanh mà chúng ta ăn rất thỏa thích. Con tôi sẽ không thể dạo chơi trên mặt đất với gia đình tôi. Chính vì thế tôi buồn khi nghĩ đến những điều này.”

Khi nai cái nói với nai chúa điều này, Bồ Tát nai chúa cảm thấy hết sức thương hại và nói với nai cái, “Bạn không phải đi hôm nay.” Tuy nhiên, nai chúa đã không gởi bất kỳ con nai nào khác trong ngày đó, nhưng chính mình đã quyết định đi để thay cho nai cái. Khi nai chúa đến nhà bếp của vua, người nấu bếp vua trông thấy nai chúa và vị ấy không nghĩ rằng nai chúa đến đó để dâng thịt của chính mình. Vị ấy nghĩ rằng nai chúa có thể có một số điều gì đó để nói với nhà vua, vì vậy vị ấy đã đưa nai chúa vào phòng của nhà vua. Nai chúa đi đến và nói với vua lý do tại sao đến đây. Vua nói, “Ông nên gởi con nai khác đến để thay thế nai cái mang thai. Tại sao ông đến?” Nai chúa trả lời, “Hôm nay họ không phải đến lượt chết, có ít nhất hai mươi bốn giờ để sống trên cuộc đời này, một số con khác có vài tháng và vài năm. Tôi không thể nỡ nào gởi họ đến. Tôi nghĩ làm như vậy không đúng và vì vậy tại sao tôi đã đến đây.”

Khi nhà vua hiểu được tình huống, nghĩ rằng, “Những lời dạy trong Kinh điển nói rằng giết người là tội nặng hơn giết súc vật. Chỉ vì mục đích làm đầy bao tử và đem lại thỏa thích đối với cái lưỡi vào buổi sáng, trưa, chúng ta lơ đễnh giết hại và an hưởng mạng sống của súc vật. Tôi chắc chắn là một tấm gương tồi tệ nhất về việc hãm hại những súc vật.” Vua nghĩ rằng nai chúa là một tượng trưng của thương yêu và trở nên đầy cảm hứng, vua từ bỏ việc hãm hại nai và ăn thịt của chúng. Sau đó vua tạo lập khu vườn cho nai vì vậy chúng có thể an hưởng cuộc sống mà không bị hãm hại. Cho nên, tại vườn Lộc Uyển, như là một kỷ niệm, chúng ta vẫn còn nhìn thấy vườn nai tồn tại cho đến hôm nay.

Vì thế, tóm tắt câu chuyện nói lên rằng chỉ có đầy đủ những vật chất trong cuộc sống hoàn toàn không trọn vẹn. Chúng ta cần có một trái tim mạnh mẽ để đối đầu với những rắc rối và khổ đau của tha nhân. Điều này rất quan trọng và thiết thực, bởi vì nhiều nguyên nhân đã được nêu ra trong câu chuyện. Động lực chịu đựng khổ đau cho tha nhân không khó khăn. Nhận ra nguyên nhân gây rắc rối đối với người khác. Hơn nữa, chúng ta cần phải có động cơ mạnh mẽ đối đầu rắc rối xảy ra, mở rộng tâm thu nhận cả tốt và xấu. Ví dụ, khi bị một số loại bệnh tấn công, hầu hết các bệnh nhân được chữa trị do nghị lực và mạnh mẽ của tâm hơn là thuốc trị.

Ở Tây Tạng, nếu bị cảm lạnh, thay vì có thái độ yếu kém và buồn phiền chán nản, chúng ta nói nếu ăn khỏe không có lo sợ thì trở nên khỏe mạnh và bệnh cảm sẽ khỏi. Tôi không biết dù bệnh cảm khỏi hay không theo cách đó, nhưng đau đớn của bệnh tật sẽ được nguôi đi. Chúng ta sẽ không có lo sợ. Nếu chúng ta nghĩ mình bị cảm và hoảng sợ, chỉ làm tăng thêm bệnh và trở nên tồi tệ hơn, nguyên nhân của bệnh cảm sau đó biến thành nhân phát sanh nhiều bệnh khác.

Tuy nhiên, nếu chúng ta không có tâm mạnh mẽ đối đầu những khó khăn trong thế giới này, thì rất khó an hưởng hạnh phúc. Cho nên, chúng ta phải tăng cường mạnh mẽ năng lực của tâm vì lợi ích cho tất cả chúng sanh khác. Chúng ta phải tự tin vào động cơ vì lợi ích cho tha nhân, không nên nghĩ có ích lợi cho một số chúng sanh hay không. Nếu chúng ta ứng dụng động cơ sâu sắc vì lợi ích tha nhân và cho bản thân, Tôi nghĩ điều này rất quan trọng nên ghi nhớ trong tâm.

TỪ BI LÀ NGUỒN GỐC CỦA TẤT CẢ THỰC HÀNH

Đức Phật đã đưa ra ba thời giáo là những phương tiện cho chúng ta thực tập lời dạy của Ngài. Những lời dạy của ba thời giáo được biết như là chứa đựng 3 rèn luyện, được đặt trên căn bản từ bỏ làm hại và giúp đỡ tha nhân. Vì vậy, điều quan trọng lớn đối với người Phật tử cần phải có 2 điều căn bản lòng vị tha và vô hại làm nền tảng cho việc thực hành của Phật giáo. Nói cách khác, điều cốt yếu thực hành của phật tử là tình thương yêu và từ bi.

Trong hai tính chất này, Tôi nghĩ từ bi là đứng đầu, nói chung, phát triển tình thương bằng cách áp dụng lòng từ bi. Vì vậy, ban đầu từ bi có ý nghĩ quan trọng hơn. Lòng từ bi tập trung rộng lớn không chỉ chính chúng ta mà bao gồm hết thảy chúng sanh.

Tại sao phải bao gồm tất cả chúng sanh? Bởi vì tất cả chúng sanh bao gồm chính chúng ta và tha nhân đều muốn có hạnh phúc và thoát khỏi khổ đau. Ước muốn chân chính của mọi người đều giống nhau. Tuy nhiên, hầu hết chúng sanh với kinh nghiệm hiện tại chỉ là khổ đau; họ không có hạnh phúc. Chỉ khi nào chúng ta làm tan biến khổ đau bằng kinh nghiệm của chính mình và có được hạnh phúc qua thực hành Thiền định từ bi. Tất cả chúng sanh đều có ước muốn này. Cho nên những chúng sanh khác không chỉ là đối tượng thích hợp mà còn tạo cơ hội cho chúng ta thực hành Thiền định từ bi.

Theo những lời dạy của Phật giáo Đại thừa, tất cả chúng sanh là “Cha mẹ chúng ta trong quá khứ, hiện tại và vị lai.” Nghĩa là tất cả chúng sanh, một số đã là cha mẹ trong quá khứ, một số là cha mẹ hiện tại, và một số sẽ là cha mẹ trong vị lai; cuối cùng không có hữu tình nào mà không phải là cha mẹ của chúng ta. Vì lý do này, tất cả chúng sanh đều có sự liên kết mật thiết với nhau. Họ có mối liên hệ gần gũi với chúng ta. Cha mẹ yêu mến và ân cần đối với con nên bị dính kẹt trong tình trạng khổ đau, không đủ khả năng thực hiện ước muốn của họ để có hạnh phúc. Đó là điều chính yếu để chúng ta bắt đầu thực hành Thiền định từ bi ngay trong khoảnh khắc này. Tôi nghĩ nên giải thích rõ ràng vì sao nó cần thiết, bao gồm không chỉ lợi ích cho chính mình mà còn lợi ích cho tha nhân và cũng là mục tiêu Thiền định về từ bi.

Khi thực hành Thiền định từ bi, không đủ cho chúng ta chỉ có cảm giác ý thức thương yêu trong tâm. Chúng ta phải đưa Thiền định từ bi đến mức độ sâu sắc nhất với khả năng của mình. Để thực hiện lòng từ bi sâu sắc này, chúng ta quán chiếu khổ đau của chúng sanh trong 6 nẻo luân hồi sanh tử. Những chúng sanh đang chịu đau khổ khắc nghiệt cũng đã là cha mẹ của chúng ta trong quá khứ, hiện tại và vị lai. Tóm lại, tất cả chúng sanh này là những cá nhân chúng ta nên kết nối.

Vì vậy, chúng ta nên có sự kết nối khắng khít hơn với tất cả chúng sanh này để mang lại hạnh phúc cho họ. Kết nối tuyệt vời nhất là chúng ta khởi trong tâm lòng từ bi đối với họ và nghĩ phương cách làm giảm khổ đau họ đã tạo. Để quán chiếu kết nối đối với chúng sanh này, chúng ta phải khởi lên lòng từ bi không nên để họ phải chịu những khổ đau lâu hơn nữa. Lòng từ bi này rất thiết yếu và cực kỳ quan trọng. Nếu không như vậy, đôi lúc chúng ta có cảm giác thương yêu trong tâm, nhưng cảm giác này sẽ không đem lại năng lực mạnh mẽ của lòng từ bi. Nó không thiết lập mối quan hệ thực hành hiểu biết căn bản.

Mặt khác, lòng từ khi không thể chịu nổi đau khổ của người khác phát sinh trong tâm, ngay tức khắc chúng ta sẽ phát khởi hành động vị tha. Chúng ta tự động bắt đầu nghĩ cách cứu họ thoát khỏi khổ đau. Cho nên, phương cách phát triển lòng vị tha là xuyên qua Thiền định lòng từ bi. Khi lòng từ bi trở nên thuần thục và sâu sắc, những hành động vì lợi ích người khác không cần sự cố gắng và không còn nghi ngờ. Đó là điều cốt yếu làm tăng trưởng lòng từ bi cho đến khi trở nên vĩ đại.

Không giống như phương pháp từ bi bình thường, khi Thiền định chỗ này hay chỗ kia với khái niệm chung về khổ đau chúng sanh trải qua, từ bi không kham chịu nỗi khổ của chúng sanh thâm nhập trong trái tim chúng ta. Nếu thấy ai đó đang bị kẹt trong lửa la hét dữ dội, chúng ta không thể trễ nãi giúp đỡ người đó. Ngay tức khắc chúng ta bắt đầu nghĩ cách cứu người ấy ra khỏi lửa. Cũng vậy, với lòng từ bi không thể cam chịu, nhìn thấy nỗi khổ của chúng sanh trong sáu nẻo sanh tử luân hồi và ngay tức khắc tìm cách cứu họ thoát khỏi. Chúng ta không chỉ cố gắng cứu họ ra khỏi khổ đau mà còn hoàn thành chí nguyện chịu đựng bất kỳ mọi chướng ngại để xông vào cứu họ mà không bị rắc rối và nghi ngờ quấy nhiễu.

Tất cả chúng sanh đều có lòng từ bi. Ngay cả người thường gắt gỏng cũng có từ bi; chỉ vì không áp dụng từ bi căn bản đúng cách mà thôi. Nếu người gắt gỏng không có chút từ bi nào, chẳng qua họ không thể phát triển lòng từ bằng cách thực tập con đường này. Tất cả chúng sanh có từ bi, nhưng cánh cửa từ bi bí mật đã bị khoá chặt. Vì vậy, nhìn thấy một số người dường như không có chút lòng từ nào, nhưng ít nhất họ có hạt giống từ bi nhỏ. Hạt giống từ bi nhỏ có thể phát triển thành từ bi lớn; tất cả chúng ta đều tiềm tàng lòng đại từ bi có khả năng hiện khởi.

Những người vĩ đại, cao quý có thể khiến lòng từ bi tiềm tàng rộng lớn của họ toả sáng. Chúng ta là chúng sanh bình thường nên không có khả năng đó. Dù chúng ta có chủng tử từ bi, nhưng đôi khi nó không hiện khởi như mong muốn. Đúng vậy, hầu hết không thể sử dụng lòng từ bi khi chúng ta cần; cánh cửa từ bi bị khóa chặt.

Để làm cho lòng từ bi lớn mạnh và hạt giống từ bi chín muồi, cần đi vào con đường thực hành từ bi, bắt đầu kết nối từ bi để giúp tha nhân, và phát triển đến mức tột cùng cần thiết để chứng đạt giác ngộ. Chúng ta vốn có từ bi, Tâm Bồ Đề, trí tuệ và nhiều phẩm chất tích cực khác, nhưng cuộc xung đột tinh thần phát khởi mạnh mẽ mọi lúc làm hạn chế những bản chất tốt của chúng ta.

Ví như cái hộp chứa đựng mọi tính chất tốt, một ngày, khi mở hộp ra những đức tính tốt đó tuôn ra, không phải tìm kiếm hay mua từ bi ở bất cứ nơi nào. Chúng ta khám phá từ bi hiện hữu tự nhiên trong tâm với những tính chất phong phú tuyệt vời trở nên thuận lợi cho chúng ta.

HIỂU RÕ GIÁ TRỊ CỦA TẤT CẢ CHÚNG SANH

Đức Quan Thế Âm là vị Bồ Tát đại diện trái tim từ bi vĩ đại của chư Phật, vì vậy bản thể chân thật của Ngài đầy ấp lòng yêu thương và từ bi. Khi thực tập về Quan Thế Âm, rất quan trọng chúng ta hiểu cách nuôi dưỡng lòng từ bi. Để phát triển cách thực hành tốt lòng yêu thương và từ bi chúng ta phải tập trung thực tập những nguyên nhân và điều kiện. Chúng cần phải làm tăng trưởng năng lực chủng tử thương yêu và từ bi bên trong làm nền tảng cho tình thương và từ bi phát triển mạnh mẽ. Nhìn chung, chúng ta có hay không có đầy đủ đặc tính lòng thương yêu và từ bi được giảng dạy trong Phật giáo. Nhưng hầu như chúng ta đều có tình thương và từ bi tương tự giống như vậy, đó là tiềm năng căn bản đi vào thực tập lời Phật dạy. Xa hơn để phát triển nổi bật chủng tử thương yêu và từ bi đã có sẵn trong tâm thức, chúng ta không cần phải đề cập đến bất kỳ Tôn giáo nào đưa ra ý nghĩa“tình thương” và “từ bi” như hình thức quy luật tâm linh.

Trước tiên, để phát khởi tình thương và từ bi trong tâm chúng ta cần phải có suy nghĩ tốt, hoan hỷ và vui mừng đối với tha nhân. Để có những ý tưởng phát khởi tích cực đối với người khác như vậy, nên khám phá mối quan hệ giữa chúng ta và người khác trong tình bạn thân thiết. Chúng ta nhìn mối quan hệ căn bản xảy ra trong tình bạn như là sự trao đổi lợi ích lẫn nhau và giao hữu trong cách hoà hợp với người khác. Với sự nuôi dưỡng tình thân thiết và ý niệm hoan hỷ như vậy từ bi sẽ phát khởi tự nhiên. Đây là ý nghĩa của tình thương yêu và từ bi.

Theo quan niệm Phật giáo, khi đề cập vấn đề này, chúng ta không chỉ phát ra những ý tưởng hoan hỷ một hay hai người mà cho vô lượng chúng sanh trong cõi hư không của vũ trụ bao la rộng lớn. Nếu chúng ta không thể làm được điều đó, thì ít nhất nên phát khởi những tư tưởng tích cực cho tất cả chúng sanh sống trong thế giới này. Trước khi tạo ra ý tưởng này, phải biết quý trọng mối quan hệ thân thiết thương mến lẫn nhau giữa chúng ta và tất cả hữu tình này, có như vậy mới phát khởi ý niệm tích cực.

Những tư tưởng tích cực xuất hiện từ căn bản của tâm ước muốn người khác có hạnh phúc và tự do thoát khỏi khổ đau. Trong cách này, chúng ta phát khởi kết nối yêu mến tất cả chúng hữu tình. Để điều đó xảy ra, phải biết tất cả chúng hữu tình có bản chất lợi ích và lòng tử tế vĩ đại đối với chúng ta, đó là điểm chính yếu. Như Đức Phật dạy trong kinh không có một hữu tình đã không một lần là cha, mẹ, quyến thuộc và bạn hữu của chúng ta.

Vào thời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni có một câu chuyện miêu tả điểm này. Một hôm, trong khi Đức Phật đang đi khất thực, Ngài chợt thấy trên đường phía bên kia một người phụ nữ già nua đang làm việc đồng áng. Lúc gặp Đức Phật bên đường, bà lập tức nghĩ Ngài là con trai bà, “Con tôi! Con tôi!” bà khóc và chạy đến Đức Phật, cố gắng ôm Ngài, nhưng những người tùy tùng của đức Phật chặn người phụ nữ đó lại. Điều này chưa từng xảy ra với Đức Phật từ trước đến nay, vì vậy đoàn tuỳ tùng đã hỏi nguyên nhân gì xảy ra như vậy. Đức Phật trả lời “Người phụ nữ già đó đã là mẹ sinh ra Ta cách đây 500 đời.”

Nguyên nhân gì người phụ nữ này khi đối diện với Đức Phật nảy sinh xu hướng năng lực thói quen đã là mẹ và con trong một đời sống trước đây? Do năng lực phi thường của Đức Phật, tiềm năng này thức tỉnh bà ấy đến gặp Phật như là con trai bà lần nữa. Đức Phật nói lời chân thật và đã đoạn trừ hành động giả dối và mặc dù cách đây 500 đời, chắc chắn kết nối mẹ và con vẫn còn tồn tại.

Chúng ta có kết nối thân thiện tốt với tất cả chúng hữu tình trong cách giống như vậy. Có nhiều kết nối thân thiết, bằng hữu với tất cả chúng sanh và đã từng là người mẹ và cha, thậm chí chúng ta không có thể giải thích được. Tóm lại, không có một chúng sanh nào không một lần đã là cha, mẹ của chúng ta trong mối quan hệ thân thiết và bằng hữu.

Tuy nhiên, không chỉ vì sự thật tuyệt đối tất cả chúng sanh đã là cha mẹ, chúng ta nên tỏ lòng biết ơn và đối xử tử tế, có nhiều lý do hơn để nghĩ về họ với lòng tri ân. Những người cha mẹ thường chắc chắn có nhiều tình thương bao la và mật thiết đối với con. Cũng vậy, hầu hết chúng sanh lang thang cần nhiều chăm sóc – đặc biệt là những đứa trẻ – nương tựa vào cha mẹ vì sinh kế và cuộc sống tốt. Như vậy, nhìn chung chúng ta nên bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ vì tình thương vĩ đại và hành động họ dành cho chúng ta. Nói riêng, sự tử tế này thường là cung cấp thức ăn, quần áo, dạy chúng ta nói v.v...Nhưng lòng tử tế lớn nhất vẫn là lòng thương yêu và cung cấp mọi thứ chúng ta cần.

Khi lo sợ trong cuộc sống hay đến gần cái chết, có ai đó cứu khỏi nguy hiểm, người duy nhất đó trở nên có giá trị ban cho chúng ta tử tế rất đặc biệt. Được an toàn tính mạng trong phút chốc chúng ta coi như một tử tế rất lớn. Nhưng những gì cha mẹ nuôi nấng và nương vào họ chúng ta được chăm sóc với thời gian vô hạn định? Nếu họ không chăm sóc, chúng ta đã không thể sống sót. Bởi vì sự chăm sóc đó chúng ta có cuộc sống ngày hôm nay. Cha mẹ chúng ta không chỉ chăm sóc một ngày, mà năm này qua năm nọ, tháng này qua tháng kia; mỗi một ngày chúng ta được cha mẹ bảo hộ với lòng tử tế rất vĩ đại.

Như vậy, khi những chúng sanh khác trở thành người bạn thân thiết hay cha mẹ chúng ta, họ rất tử tế với chúng ta. Chúng ta phải tử tế với họ ngay cả lúc họ không phải là cha mẹ. Nếu nhìn theo quan điểm cuộc sống chúng sanh, chấp nhận một số người bạn và quyến thuộc như cha mẹ chúng ta, tất cả chúng sanh đương nhiên không phải là những quyến thuộc trực tiếp, huống chi là cha mẹ chúng ta. Nhưng Tôi vẫn nói tất cả những chúng sanh này có tấm lòng tốt ngay khi họ không phải là cha hay mẹ thực sự của chúng ta. Vì sao?

Trả lời trong một khía cạnh rộng lớn, khi nghĩ về tất cả chúng sanh với số lượng không thể đo được giống như bầu trời, chúng ta nên xem vấn đề từ quan điểm của một gia đình cá nhân. Nếu cá nhân có hạnh phúc và cuộc sống tốt, khi mọi người trong gia đình nương tựa lẫn nhau trong gia đình đó, rất khó có hạnh phúc nào được tạo ra chỉ do một người. Cũng vậy, khi chúng ta sinh ra trên trái đất này, nếu toàn bộ môi trường và xã hội của thế giới này có hạnh phúc, và cuộc sống tốt cũng sẽ phát sinh cho từng cá nhân mỗi người. Nhưng nếu môi trường trở nên là nguyên nhân của thù địch và hãm hại, thì sẽ phát sinh khổ đau, khó khăn và gian khổ.

Lúc nào cũng vậy, hạnh phúc của một chúng sanh này dựa vào hạnh phúc của những chúng sanh khác. Ngay khi sinh ra trên thế giới này, mọi thứ thức ăn, quần áo, chuyện trò, tên gọi, danh tiếng chúng ta muốn và cần có, bản thân có hạnh phúc và cuộc sống tốt đều nương tựa vào những chúng sanh khác. Như vậy, ngay lúc bước vào thế giới này hạnh phúc và cuộc sống tốt chỉ có thể phát sinh căn bản với sự nương tựa lẫn nhau, không thể thiết lập chắc chắn bởi một cá nhân độc lập. Chúng ta cần phải dựa vào những chúng sanh khác.

Vì vậy, mặc dù tất cả chúng sanh trên thế giới này không phải là những người cha mẹ hiện tại, trong một cách này hay cách khác họ tỏ ra một vài tử tế tạo nên nguồn hạnh phúc và cuộc sống tốt cho chúng ta. Khi họ trở nên những điều kiện làm cho chúng ta hạnh phúc và có cuộc sống tốt, chính họ rất tử tế với chúng ta. Cho nên khi một vài lợi ích đến với chúng ta qua những chúng sanh khác, được xem tất cả chúng sanh này rất tử tế. Mặt khác, nhiều tai hại và gian khổ có thể cũng đến với chúng ta qua những chúng sanh khác và chúng ta chấp vào một ý tưởng giống đó. Chúng ta cảm thấy coi thường những chúng sanh khác đưa đến giận dữ và gây hấn. Chúng ta cảm thấy khinh thường và không đồng ý những gì họ đang làm.

Vì sao nó khởi lên và có cần phải loại bỏ tư tưởng đó không? Bởi vì chúng ta nghĩ người khác tốt khi họ đối xử tử tế và làm lợi ích cho chúng ta. Vậy không có lý do gì ngăn cấm không được nghĩ người khác xấu khi họ hại chúng ta. Nhìn chung, không quá đáng nghĩ cách đó, vì rất nhiều hãm hại đến với chúng ta qua những chúng sanh khác. Họ không tự thanh lọc tâm ý, không nghĩ đến tình thương và từ bi cho chính họ và tha nhân.

Cho nên khi nhiều trở ngại phát sinh, từ hoàn cảnh khó khăn khiến chúng ta nghĩ những chúng sanh khác xấu. Nhưng mặt khác, cách nghĩ này chỉ tạo ra khổ đau cho chúng ta. Không chỉ không đem lại hạnh phúc mà còn không lợi ích cho chúng ta. Hơn nữa, chúng ta đã chạm trán nhiều loại gian nan và khổ đau khác nhau, vì vậy không cần thêm vào nữa. Chúng ta không cần tìm kiếm khổ đau trên thế giới – nó rơi vào chúng ta mọi lúc! Mặt khác, chúng ta nghĩ rất quan trọng nỗ lực hoàn thành hạnh phúc hoàn hảo cho tha nhân. Nguyên nhân gì chúng ta nên thực tập lời Phật dạy? Chúng ta nên chú tâm vào ý tưởng có được hạnh phúc, không nghĩ đến hãm hại có thể đến hay không đến với chúng ta. Có nhiều ví dụ chứng tỏ tư tưởng như vậy không lợi ích và là nguyên nhân xảy ra nhiều điều tiêu cực. Thay vì nghĩ cách mang đến lợi ích từ người khác, chúng ta có thể nuôi dưỡng động cơ giúp ích cho chúng ta và tha nhân.

Chúng ta nên xem hai cách suy nghĩ căn bản này đem lại lợi ích hơn cho chúng ta. Tôi nghĩ nó rất quan trọng thay vì chúng ta nghĩ điều hại đến từ người khác, chúng ta nên nghĩ điều lợi ích đến từ họ. Nếu so sánh có một bản ngã trung tâm và chỉ theo ước muốn của chính chúng ta để tìm lợi ích thực sự cho cả mình và người khác, kết quả nó hoạt động tốt về sau.

Theo kinh nghiệm của một xướng ngôn viên chuyên nghiệp có học thức đóng vai trò như là cố vấn đưa ra cuộc đàm thuyết về những thế sự và là một thuyết trình chuyên môn. giả sử một ngày anh ta chuẩn bị cuộc nói chuyện trong khách sạn lớn. Nhiều nhà kinh tế lừng danh, người nổi tiếng và những học giả xuất sắc có kế hoạch đến thuyết trình. Nhưng giả dụ người quản lý khách sạn khởi lòng tham và muốn tăng thêm tiền, vì vậy anh ta muốn tăng giá thuê phòng của cuộc thuyết trình ở khách sạn. Người diễn thuyết đương nhiên nổi giận không? Nếu anh ấy giận lên nhưng nghĩ tốt về điều nên làm, anh ta trả lời khéo léo như vầy, “Ngày nay, mọi người chú trọng về giá trị thị trường. Một số muốn tôi thuyết trình ở khách sạn bạn cung cấp nhiều thuận lợi cho bạn, mọi người chú trọng phương cách quan trọng săn đuổi tiền. Hôm nay nếu bạn nói như vậy tôi sẽ không thuyết trình ở khách sạn bạn, tôi sẽ diễn thuyết ở khách sạn khác. Bạn sẽ không thể mời nhiều người đến khách sạn bạn nữa. Bạn sẽ mất nhiều học giả và người nổi tiếng đến khách sạn bạn. Vì vậy bạn nên thực sự nghĩ về cách lợi ích hơn”.

Lúc này, khi nghe những lời như vậy, người quản lý quan tâm những lợi ích của anh ta có thể quên việc tăng giá thuê và hạ giá thấp hơn trước. Nhưng giả sử người thuyết trình nói cách khác, trực tiếp chỉ đề cập lợi ích của chính anh ta. Sau đó vì cả hai đều ích kỷ, hoặc người này không nhượng bộ người kia và cả hai đều mất lợi ích. Để suy nghĩ về lợi ích cả hai, họ nên chú trọng phương cách tốt hoàn thành lợi ích. Nếu họ có thể làm được như vậy, kết quả cả hai đều tốt như nhau. Sự ích kỷ không phải là phương cách căn bản hoàn thành tiện nghi và lợi ích. Chúng ta nên nghĩ mục đích chính yếu đem lại lợi ích lâu dài hơn.

Đặt vấn đề đơn giản, tư tưởng tai hại đến với chúng ta do khởi lên lòng ganh ghét đối với người khác và trên căn bản lòng ích kỷ. Chúng ta nên nghĩ, “Ồ, nhiều điều khủng khiếp đã đến với tôi” và tôi bị nó chướng ngại. Thay vì, nếu chúng ta nuôi dưỡng những căn bản lợi ích vì người khác thì xuyên qua thái độ vị tha lợi ích cũng sẽ đến cho chính chúng ta. Tất cả hạnh phúc và cuộc sống tốt tất yếu đến với chúng ta dựa vào tha nhân. Những gì đến và đi xung quanh, nếu chúng ta làm tốt cho người khác thì điều tốt sẽ đến với chúng ta. Đó là lợi ích thực sự, rất quan trọng chúng ta nên đặt căn bản hàng đầu này trong tâm, tạo lợi ích ưu thế và xem như là những mục đích lâu dài.

NHỮNG GÌ CHẶN ĐỨNG TRÁI TIM TỪ BI

Hôm nay, tôi sẽ đưa ra diễn giải về 6 âm tiết thần chú của Đức Quan Thế Âm và có vài giải thích về nó. Căn bản lòng thương yêu và từ bi là đại diện thực tập của Đức Quan Thế Âm. Những gì chúng ta gọi thực hành lòng thương yêu, từ bi không có thành kiến và thiên vị bất cứ tôn giáo hay loài hữu tình nào. Mọi người cố gắng để được hạnh phúc, thực hành lòng thương yêu, từ bi là cần thiết đối với tất cả mọi người, ai cũng được phép thực hành. Không quan trọng chúng ta thuộc tôn giáo hay chủng tộc nào, tất cả chúng ta ước muốn hạnh phúc và không có khổ đau. Như vậy, phương cách thực tập này sẽ mang lại lợi ích cho tất cả.

Thực hành hạnh thương yêu và từ bi rất thích ứng cho mọi người. Hơn nữa, thực hành theo phương pháp này sẽ tạo chiếc cầu nối, chia sẻ giữa những tôn giáo khác nhau và nhiều khu vực khác nhau trên thế giới. Không quan trọng là ai hoặc người dạy con đường tâm linh, mọi người có thể thực hành lòng thương yêu và từ bi, nhưng quan trọng thực hành bình đẳng.

Ví dụ, tôi là Phật tử, nhưng tôi vẫn có đời sống như là một thành viên của cộng đồng rộng lớn. Tôi phải là một thành viên của xã hội. Trong xã hội, Phật giáo không phải là một truyền thống tâm linh duy nhất. Có nhiều hình thức tôn giáo và tâm linh khác nhau, và cũng có nhiều nhóm người khác nhau – một số người có khuynh hướng tiếp cận tôn giáo hay tâm linh và một số thì không. Hơn nữa, họ thuộc nhiều quốc gia và triết học tôn giáo khác nhau. Cộng đồng, thế giới của chúng ta rất rộng lớn.

Vì vậy, phải tôn trọng hết thảy các truyền thống tôn giáo và tâm linh, chính chúng ta không nên tạo ra “những xung đột” với những truyền thống tín ngưỡng khác. Phương cách đạt được hạnh phúc trong thế giới này là hành động có ý nghĩa trong đời sống của chính mình với động cơ tích cực, quan sát mọi người ở nhiều truyền thống đều như nhau.

Tôi tin tưởng chúng sanh có câu hữu một phần của những loài hữu tình khác bằng lối tư duy này, chúng ta kết hợp một cách thông minh, nhạy bén, không bạo lực, và từ tâm. Từ lúc chào đời, chúng ta vốn thường săn đuổi hạnh phúc, nghĩ phương cách trở nên hạnh phúc, thoát khỏi khổ đau và nỗ lực hoạt động mang lại kết quả cho những ước muốn này. Chúng ta nên thực hành những xu hướng về lòng thương yêu, từ bi và bất bạo động. Tôi nghĩ có nhiều cách chúng ta chú tâm vận dụng.

Khi sinh ra là một đứa trẻ, không cần biết có quyền lực hay không, chúng ta luôn bị thúc giục một cách tự nhiên và bằng nhiều cách, cố gắng để có hạnh phúc và tránh né khổ đau. Tôi tin rằng mỗi chúng sanh có những biểu hiện đạo đức khác nhau nhưng đều có bản tánh không bạo động, đầy lòng thương yêu và từ bi.

Ví dụ, chúng ta là những hữu tình có thể mỉm cười, trong khi súc vật không làm được. giống như chúng ta, những súc vật có thể thét và kêu van, nhưng chúng sanh có khác biệt, khi vui, chúng ta mỉm cười và cười tự nhiên; chúng ta có thể nhìn thấy rõ một người vui bởi những biểu hiện bên ngoài của họ. Đây là nét đặc trưng của chúng sanh khác với loài vật và Tôi tin tưởng đó là một trong những nét đặc trưng chứng tỏ bản chất con người của chúng ta có những bản chất thương yêu và từ bi.

Vì bất cứ loài hữu tình nào đang tồn tại, thành viên của những loài đó phải yêu mến nhau, và phải ủng hộ lẫn nhau. Chúng ta kinh nghiệm điều này trực tiếp trong cuộc sống. Cho nên, cũng như chúng sanh, để tồn tại, cần phải nuôi dưỡng và duy trì những kết nối giữa chúng ta với tình thương yêu, từ bi, không bạo lực và vị tha. Kết nối này không chỉ là những điều kiện quan trọng nhất giúp chúng ta tồn tại mà còn làm cho cuộc sống có ý nghĩa. Nếu duy trì, bảo đảm kết nối này hiện hữu sẽ làm cho chúng ta hoàn thiện.

Ngay khi nhận rõ thương yêu, từ bi rất quan trọng, nhưng cũng rất khó thực hành và kết hợp đầy đủ trong kinh nghiệm của chúng ta. Tôi tin tưởng rằng để tạo ra năng lực thương yêu và từ bi, chúng ta phải vượt qua những rào cản; phải nuôi dưỡng hạt giống thương yêu và bản thể từ bi vốn sẵn có trong chúng ta. Điều này ám chỉ trong tâm chúng ta mong muốn thoát khỏi khổ đau và có được hạnh phúc thật sự. Tất cả chúng sanh, hoặc họ có địa vị cao hay thấp đều có ước muốn như vậy. Ngay cả chúng ta không có tình thương và từ bi chân thật, ít nhất cũng có vài yếu tố thương yêu và tử tế cho chính mình và tha nhân. Điều này rất quan trọng để chúng ta nuôi dưỡng và làm phát triển đầy đủ hơn nữa.

Tuy nhiên, điều gì ngăn chặn chúng ta nuôi dưỡng trái tim thương yêu và từ bi, đó là những cuộc xung đột tinh thần, và đặc biệt là giận dữ. Những xúc cảm giận dữ gây ra tai hại to lớn nhất trên con đường thực hiện lòng từ bi đích thực. Điều đáng nói chúng ta làm tổn hại đến tình thương và từ bi một cách công khai, chống lại những ý niệm khởi lên do cuộc xung đột tinh thần do giận dữ. Những cuộc xung đột này quấy rầy thực tập tình thương, từ bi và có thể gây trở ngại trong thực tập quán chiếu cảm xúc của chúng ta. Vì lý do này, phải có cái nhìn thân thiện với cảm xúc và tự hỏi chính chúng ta, “Có phải cảm giác này lợi ích cho tôi không?” cần phải thực hành phân tích xem xét chi tiết câu hỏi này. Nếu khám phá của chúng ta bộc lộ những cảm xúc tiêu cực thì không lợi ích, bản chất của chúng chắc chắn khó giải quyết. Như vậy, bước quan trọng kế tiếp phải nhận biết thực sự cảm xúc này là rắc rối và lỗi lầm.

Hãy xem ví dụ về giận dữ, có thể thấy rõ ràng gây ra nhiều rắc rối và lỗi lầm. Theo quan niệm của Đạo Phật, giận dữ và gây hấn không chỉ tạo ra những kết quả xấu trong đời này mà còn ảnh hưởng đến đời vị lai. Dĩ nhiên, về sau chỉ áp dụng cho những ai thực sự tin tưởng có tồn tại cuộc sống kế tiếp, nhưng mô tả về lỗi lầm của giận dữ vẫn liên quan những người không tin tưởng này, trong cuộc sống hiện tại – giận dữ sinh ra nhiều lỗi lầm. Ví dụ, khi chúng ta giận dữ, sắc mặt biến đổi và hiện ra vẻ dữ tợn. Chúng ta trở nên đáng ghét đối với người khác; ngay cả người gần gũi và thương yêu chúng ta cũng nhận thấy thật khó gần gũi. Bởi vì giận dữ làm cho người khác lo sợ, nó thật sự cản trở mối quan hệ của chúng ta.

Ví như những con rắn, nhiều người sợ chúng. Nhưng con rắn nhìn không hại, thậm chí còn thân thiện, giống như chúng không có bất kỳ năng lực nào. Nhưng theo quan điểm khác, chúng ta thấy những con rắn xấu xí vì biểu lộ hung dữ bên ngoài của chúng. Rõ ràng khi chúng giận dữ ngay lập tức khởi lên cử chỉ dữ tợn. Lý do vì sao chúng ta sợ những con rắn vì thái độ gây hấn khởi lên đột ngột và dáng vẻ giận dữ hung bạo của nó.

Khi quán sát rõ ràng nhân tố giận dữ và đặc tính tích cực của tình thương, từ bi, chúng ta có khả năng thấy giận dữ như một thói xấu. Cũng vậy, chúng ta có thể nhận ra tình thương và từ bi là những đặc tính tích cực. Thông qua điều này, thực hành tình thương và từ bi trở nên mạnh mẽ, lưu giữ trong tâm, và chúng ta cảm thấy vui khi thực tập những tính chất này. Khi chính chúng ta quyết tâm thực hành như vậy, những kết quả kinh qua cũng trở nên có năng lực hơn, có được nhận thức sâu sắc về những lợi ích và tiêu cực. Vì vậy nó rất quan trọng.

Không có nhận thức sâu sắc và niềm tin vững chắc thì nên tránh những xung đột trong tâm, cố gắng kiên quyết từ bỏ chúng, và ngay cả nếu chúng ta có mục đích tốt nhất, thực tập từ bi v.v... bởi vì mọi người rất dễ bị ảnh hưởng thói quen cũ. Ví dụ, trong khi chúng ta có kinh nghiệm về thực tập từ bi, nhưng đối xử giận dữ với một vài người thì không thích ứng với cách thực tập này, nếu thường xuyên có cách nhìn người đó với ánh mắt tiêu cực và oán giận. Nhưng hiểu biết sâu sắc những khía cạnh khó khăn về cảm xúc tiêu cực và xem chúng như là căn bệnh, không thấy kẻ thù hại chúng ta là xấu nữa. Hơn nữa, chúng ta hiểu những kẻ thù này hành động không ngoài ý muốn tự do hay không được chế ngự hoàn toàn – họ bị đấu tranh và bị chế ngự bởi căn bệnh của cảm xúc tiêu cực. Một khi thấy rõ tình huống của người khác, chúng ta không có oán giận đối với họ. Cũng vậy, thực hành tình thương và từ bi, chúng ta sẽ ít bị tác động bởi thái độ giận dữ.

NUÔI DƯỠNG TÌNH THƯƠNG VÀ TỪ BI BẨM SINH

Như tôi thường nói, thực hành Quan Thế Âm là cố gắng không làm hại người khác và ước muốn giúp đỡ tha nhân. Cùng với việc thực tập này, nuôi dưỡng thái độ thương yêu người khác, như tình thương chúng ta đối với cha mẹ và anh chị em. Nuôi dưỡng cách nhìn gần gũi và thân thiện với chúng sanh là mục đích thực hành Quan Thế Âm.

Tuy nhiên, trong cách thực tập này có nhiều trở ngại và điều kiện đối nghịch nhưng trở nên năng lực và hiệu quả. Ví dụ, trong thế giới hiện đại này nhiều trở ngại phát khởi dựa vào môi trường bên ngoài. Với ảnh hưởng môi trường tiêu cực này, dẫn đến chúng ta tiếp nhận tình trạng tâm không lành mạnh. Động cơ của chúng ta trở nên không thanh tịnh trong nhiều cách vì những ảnh hưởng bên ngoài.

Những động cơ tiêu cực này gây trở ngại cho sự phát khởi lòng thương yêu và từ bi hiện hữu tự nhiên trong chúng ta. Từ những điều kiện đối nghịch này, đầu tiên là ganh tỵ. ganh tỵ có thể tước đoạt tự do và phá vỡ những mối quan hệ yêu thương giữa mọi người. ganh tỵ xảy ra khi chúng ta không thể tha thứ người khác, chạm trán với tình huống người khác có hạnh phúc hơn những gì mình có. Khi chúng ta luôn mong muốn cần phải làm gì đó để người khác thấp hơn hay không bằng mình, đó là ganh tỵ. Kiềm chế ganh tỵ, sẽ cảm thấy thuận lợi vì người khác tìm đến với chúng ta cần sự giúp đỡ; chúng ta chỉ cảm thấy dễ dàng khi người khác tìm đến và đặt hy vọng nơi chúng ta. Chúng ta không thể ở trong tình huống người khác có những điều mà chúng ta cần.

Hơn nữa, trong thời đại này nhiều người trong xã hội cảm thấy những biểu lộ của ganh tỵ được biện minh. Nhiều người dường như tin tưởng khi chúng ta có thái độ tranh đua với người khác, và chúng ta muốn tranh đua một cách quyết liệt hơn người khác để giành vài phần thưởng, đây không chỉ đáng được tán thưởng mà còn khuyến khích.

Ngày nay cũng có nhiều bàn luận về “tự do”. Có hai loại tự do. Một là tự do tự nhiên; hai là tự do giới hạn bởi những hoàn cảnh chắc chắn. Tự do tự nhiên thường cho chúng ta tự do làm những gì mình muốn. Không quan trọng nó là gì, chúng ta tự do làm. Không quan trọng mong ước gì trong tâm, chúng ta tự do hướng đến hoàn thành mong ước đó. Cuối cùng không ai có thể nói “Bạn không được phép làm điều đó.” Nếu chúng ta thực sự muốn làm gì, thì tự do tiến về phía trước và cố gắng làm.

Loại tự do giới hạn hơn có thể diễn tả là một phẩm chất tự do đầu tiên. Chúng ta có tự do tự nhiên cố hữu vui lòng làm không quan trọng nó là gì, nhưng tự do đó sẽ thường đặt ở trong bối cảnh bởi những điều kiện môi trường. Vì xã hội và những hoàn cảnh khác, chúng ta có thể tìm thấy chính bản thân trong tình huống phải chia sẻ tự do cố hữu rất lợi ích và bổ sung hoàn cảnh bên ngoài. Vì chúng ta chia sẻ tự do trong phương cách không bổ sung và hài hòa hoàn cảnh bên ngoài, chạy theo nguy hiểm tiêu diệt tất cả may mắn có thể tồn tại trong tương lai. Chúng ta cũng đặt hạnh phúc, cuộc sống tốt của thành viên xã hội và bạn hữu trong hoàn cảnh nguy hiểm.

Chúng ta hãy nhìn ví dụ về một vị Tăng hoặc Ni. Những vị Tăng và Ni, về mặt tự do tự nhiên, không có nghiêm khắc ngăn cấm họ làm những gì họ suy nghĩ. Họ có quyền làm những gì họ muốn làm. Tuy nhiên, do định mệnh, duyên nghiệp họ sẵn sàng chấp nhận những nguyên tắc, quy luật Thiền môn. Vì vậy, đó là phận sự của họ phải chia sẻ tự do tự nhiên trong cách giới hạn họ chỉ làm việc đạo đức dành cho những vị Tăng và Ni. Nếu họ vượt khỏi giới hạn đạo đức đó thì những cơ hội đã tạo cho chính họ chọn con đường Tu sĩ không có ý nghĩa và người khác sẽ xem thường họ. Nói cách khác, không có lợi ích sinh ra khi tự do tự nhiên biểu lộ chính nó trong cách này.

Cũng như chúng sanh hiện hữu ở thế giới này, tất cả có tự do tìm cầu hạnh phúc và diệt trừ những chướng ngại để đạt hạnh phúc. Chúng ta tự do đeo đuổi hạnh phúc, có thể làm bất cứ gì miễn tìm thấy hạnh phúc. Tương tự chúng ta muốn đeo đuổi hạnh phúc, người khác, tất cả chúng sanh cũng ước muốn đeo đuổi hạnh phúc và tích cực tìm kiếm hạnh phúc từ những gì họ có thể tìm thấy nó. Ngay cả nếu chúng ta gây trở ngại mưu cầu hạnh phúc của người khác, hay nỗ lực lật đổ họ sau khi họ đã có được nhiều niềm vui, điều này không thích hợp. Như vậy, chúng ta phải nhớ rằng chúng sanh khác cũng có ước mong hạnh phúc giống như chính bản thân mình, phải ghi nhớ điều cực kỳ quan trọng này.

Điều quan trọng đáng suy ngẫm khác là chúng ta đều nương tựa vào nhau để có hạnh phúc. Khi quán chiếu bất cứ hạnh phúc nào có được, phải tự hỏi hạnh phúc chúng ta có được do chính những nỗ lực của mình hay bao gồm những điều kiện do người khác cung cấp. Khi thực sự nhìn kinh nghiệm của mình, nhất định không có hạnh phúc nào có được chỉ đơn độc qua chính nỗ lực hay ước muốn của chúng ta. Chúng ta nương tựa lẫn nhau, hạnh phúc chúng ta an hưởng đều có mặt tất cả các chúng sanh khác.

Như vậy xã hội là một cộng đồng của những cá nhân, không có một cá nhân nào trong xã hội thực sự hiện hữu đơn độc hay riêng biệt. Hạnh phúc chúng ta có được từ xã hội là hạnh phúc sinh ra của nhiều cá thể đến với nhau. Tuy nhiên, khi tâm ganh tỵ khởi lên, chúng ta không muốn thấy những đặc tính tốt của người khác. Dù đơn độc hay trong một nhóm, khi mất tự chủ vì ganh tỵ đôi mắt chúng ta không muốn thấy những điều tốt của người khác; thường xuyên nhìn thấy lỗi lầm của họ. Chúng ta không tha thứ lỗi người khác. Nói riêng, khi thấy người khác an hưởng may mắn tốt hơn, chúng ta không thể chịu nổi. Trong cách này, chúng ta tạo thêm những nội kết trong tâm.

Một phương pháp tốt hơn nên chú tâm vào đạo đức của chính chúng ta hơn là của người khác. Cho phép Tôi dùng một thí dụ để trình bày điểm này, Tôi hy vọng sẽ làm sáng tỏ vấn đề cho mọi người.

Ở Ấn Độ ngày xưa, tại một thành phố mang tên Tỳ Xá Ly, có một gia chủ giàu có. Một hôm, gia chủ này tổ chức tiệc mời Đức Phật và Tăng đoàn của Ngài đến thọ trai. Tuy nhiên, có nhiều vị Tăng tham dự tiệc trưa hơn thường lệ, và vì vậy phải sửa soạn làm thêm thức ăn. gia chủ chỉ có một người phụ nữ giúp việc lo sửa soạn chính cho bữa tiệc này. Người phụ nữ này không vui về số lượng khách tăng thêm, và cô ta bắt đầu nghĩ nhiều ý tưởng nghi ngờ về họ. “Người chủ bị lừa dối bởi mánh lới của họ,” Cô ta suy nghĩ. “Mọi người muốn ăn uống hết những gì ông chủ sẽ dâng họ và ông ta chuẩn bị dâng tất cả những gì họ muốn.” Với suy tư này, sự oán hận những vị Tăng lớn dần bên trong cô ta. Những gì cô ta rơi vào nhận thức không có gì xấu hay thù hiềm xảy ra đối với những vị Tăng hay gia chủ. Dĩ nhiên người giúp việc đã bị mất tự chủ bởi những tư tưởng keo kiệt nhưng cô ta đã không tự nhận thức điều đó.

Tâm giận dữ, bỏn xẻn mãnh liệt cứ tăng nhanh, người phụ nữ cuối cùng thốt ra lời nguyền tội lỗi trước Tăng đoàn. Cô ta nói, “Trong tương lai, tôi hy vọng các ông Tăng mặc áo vàng chết và tôi không bao giờ thấy các ông nữa!”

Những tin tức về những lời thốt ra thô ác của cô ta lan truyền nhanh chóng toàn thành phố Tỳ Xá Ly. Cuối cùng công chúa Tỳ Xá Ly cũng nghe. Bởi vì công chúa là bạn của gia chủ, chủ nhân của người phụ nữ giúp việc, cô ta đến nhà gia chủ để thăm dò việc này. Cô ấy hỏi thăm vợ của gia chủ, “Ai là người đàn bà độc ác xuất hiện giúp việc cho bạn? Bạn làm gì để xử lý tình huống này?”

Người vợ chủ nhà trả lời: “Tình huống này không quan trọng lắm. Đức Phật du hoá nhiều vương quốc khác nhau và tạo nhiều lợi ích cho chúng sanh với nhiều cách khác nhau. Ví dụ, Ngài thuần hoá ngay cả những kẻ bất lương đáng ghét như kẻ sát nhân hàng loạt Vô Não, trải tình thương yêu và thân thiện đối với họ và chuyển hoá bản tính của họ trở nên an bình. Cho nên, không cần phải trở nên quá buồn rầu về những điều người phụ nữ giúp việc đã làm và nó đã xảy ra. Chúng ta không cần ôm giữ những hành động này vào chính chúng ta.”

Công chúa nói, “Nếu nghĩ như vậy cũng được. Ngày mai, tôi sẽ tổ chức tiệc mời Đức Phật và Tăng đoàn đến hoàng cung của tôi. Làm ơn gởi người giúp việc của bạn và chắc chắn cô ta phải có mặt.”

Ngày hôm sau, người giúp việc được đưa đến hoàng cung của Tỳ Xá Ly. Sau khi cô ta đến nơi và đi vào hoàng cung, cô ta đột nhiên trở nên sợ hãi gặp Phật lần nữa, không biết Đức Phật có thể nghĩ gì về cô ta hay nói gì để đáp lại những lời giận dữ đã qua. Cô ta cố gắng trốn thoát, nhưng bị lạc đường. Vòng quanh phải và trái, cô ta không thể tìm lối thoát khỏi hoàng cung, cuối cùng chạy đến chỗ Đức Phật đang ngồi cùng với tăng đoàn thuyết pháp cho công chúa và những người hầu của công chúa trong vườn phía sau của hoàng cung.

Cô ta dừng lại và lắng nghe lời Phật dạy. Đức Phật đang thuyết giảng tại sao những vị Bồ Tát phải xả bỏ mọi điều trong trí óc, thân thể, đời sống quyền lực và hưởng thụ của họ. Đức Phật giảng tại sao những vị Bồ Tát thực hành bố thí tài sản của họ một cách mạnh mẽ. Các vị Bồ Tát bố thí những thứ này vì chính họ muốn giải thoát và an tịnh. Vì với động cơ như vậy, nên họ không ích kỷ. Hơn nữa, những Bồ Tát xả bỏ trong tâm mọi thứ vì họ muốn tạo lập trạng thái hạnh phúc chân thật cho người khác và tất cả chúng sanh. Các vị Bồ Tát không bị tài sản của họ đánh lừa v.v... và xem những tha nhân khác và tất cả chúng ta là quan trọng nhất đối với họ. Họ cố gắng đem lại lợi ích cho người khác bằng mọi cách mà họ có thể.

“Như là một sự trải rộng của cố gắng đó,” Đức Phật nói, “Tôi cùng với đoàn tuỳ tùng liên tục du hoá nhiều vùng khác nhau và khất thực gặp nhiều hạng người khác nhau. Lý do chúng tôi làm như vậy là tạo kết nối tốt với càng nhiều chúng sanh càng tốt. Bằng những kết nối tốt, đạo đức và sự thân thiện với chúng sanh, chúng ta có thể thường xuyên đem lại niềm vui và hạnh phúc trong tâm chúng sanh. Kết nối này giống như chiếc cầu chắc chắn giữa chính chúng ta và chúng sanh. Đây là lý do tại sao chúng tôi luôn du hoá và hành khất.”

Khi người đàn bà nghe lời dạy này của Đức Phật, sự giác ngộ theo đó bắt đầu hiện ra trong trí bà: “Bằng việc dâng cúng thực phẩm cho Tăng đoàn của Đức Phật, tôi đang duy trì đời sống của họ. Hơn nữa, đời sống của họ không đơn giản như đời sống bình thường, cuộc sống Tăng sĩ tạo ra những kết nối tốt và mang hạnh phúc cho nhiều chúng sanh. Cho nên, lợi ích biết bao nhiêu, tôi phải duy trì cuộc sống của họ và bằng cách này sẽ mang hiệu quả tốt cho nhiều người khác.” Suy nghĩ như vậy, lần đầu tiên bà ta từ bỏ thái độ bỏn xẻn của mình trong quá khứ và phát sinh lòng tin sáng suốt. Tóm lại, chúng ta phải phát khởi tâm rộng lớn như bầu trời và phát khởi thái độ tình thương yêu, vị tha hướng đến tất cả chúng sanh.

Kết nối mối liên hệ với chúng sanh khác giúp chúng ta ghi nhớ những lời dạy rất hiệu quả. Có thể thấy được qua kinh nghiệm của chúng ta nếu ai đó phê bình chúng ta cay nghiệt, làm tâm chúng ta trở nên bị quấy rối và dễ bị bệnh. Những lời cay nghiệt thực sự có thể thay đổi trạng thái tâm của chúng ta. Thay vì nói những lời không tốt, chúng ta tập sử dụng lời tốt có hiệu lực trong mối quan hệ. Chúng ta sử dụng những lời tốt về tình thương yêu, thân thiện và từ bi thực hiện các thay đổi tốt trong mối quan hệ với người khác.

Một trong những cách có hiệu quả nhất nối kết với những lời nói tốt là học tập và tư duy chánh pháp. Những lời dạy vô biên của Đức Phật chúng ta có thể học tập và suy tư. Chúng ta không có đủ khả năng lắng nghe và tư duy tất cả lời dạy này, nhưng rất quan trọng chúng ta học tập và tư duy những lời dạy có khả năng đem lại lợi ích thật sự cho tâm chúng ta.

Mục đích chính của chúng ta trong xã hội là cố gắng mang lại càng nhiều lợi ích cho tha nhân càng tốt dựa trên vô hại và vị tha. Cuối cùng, lời dạy truyền thống trong kinh điển Phật giáo về 7 giai đoạn, nguyên nhân và kết quả phát khởi Bồ Đề Tâm.

giai đoạn thứ nhất nhận biết chúng sanh là mẹ của chúng ta. Khi chúng ta có mối quan hệ tốt với cha mẹ và cha mẹ chúng ta cũng đối xử với chúng ta như vậy, nhìn chung không có trở ngại gì cho chúng ta thực tập suy tư này. Tuy nhiên, nếu mối quan hệ của chúng ta với cha mẹ đã không tốt lắm, suy tư này có thể tỏ ra khó khăn. Vì lý do này, tôi đã thảo luận trước đây phương tiện thay thế khái niệm “mẹ” thay vào ai đó đã đối xử tử tế với chúng ta nếu chúng ta không có kết nối mạnh mẽ thích hợp thanh tịnh đối với cha hoặc mẹ chúng ta.

Trong bất kỳ trường hợp nào, giai đoạn này chúng ta nhận ra tất cả chúng sanh – bất chấp bây giờ họ hạnh phúc hay trong tình trạng khổ đau –là những người mẹ của chúng ta. Tại sao chúng ta nhận biết họ là những người mẹ chúng ta? Tất cả chúng sanh có cùng một quan niệm đã là những người mẹ – cha chúng ta, hay bạn thân – bởi vì chúng ta trôi lăn trong vòng sanh tử luân hồi từ vô thỉ kiếp và tất cả chúng sanh đã xoay vần là cha mẹ chúng ta.

Chúng ta hãy nhìn luận lý học hỗ trợ sự tồn tại đời sống quá khứ và tương lai. Chúng ta là những con người có 2 thành phần chính tồn tại: thân thể và tâm thức. Trong trường hợp để có thân thể chúng ta phải dựa vào tinh thể của cha mẹ kết kợp thành bào thai. Sự kết hợp của những tinh thể này tạo ra một thể liên tục cuối cùng trở thành thân thể của chúng ta. Nhưng nó không phải cách tạo ra tâm. Thể liên tục của tâm phải có một nguyên nhân khác nhau, bởi vì tâm là vô hình, không thể tạo ra bởi thân vật chất như là tinh chất cấu tạo của cha mẹ. Để tâm thức được hình thành, nó cần một nguyên nhân có cấp bậc hiện tượng giống với chính nó. Vì vậy, thời gian đầu của ý thức trong thai mẹ phải được hình thành bởi thời gian trước của ý thức. Thời gian lần lượt đó phải được hình thành bởi thời gian trước của ý thức v.v...

Hơn nữa, nếu nhìn tình huống của cặp sinh đôi, chúng ta thấy bề ngoài thể chất của cặp sinh đôi thường giống nhau, nhưng luôn có những khác nhau về tâm thức. Họ có tư tưởng và suy nghĩ trong những cách khác nhau. Điều này chứng tỏ rõ ràng rằng tâm thức không sinh khởi từ những yếu tố vật chất. Nếu tâm thức sinh khởi từ những yếu tố vật chất, thì cặp sinh đôi nhất nhiết có tư tưởng giống nhau, họ chỉ xuất hiện giống nhau về thân vật chất. Như vậy chúng ta biết nó không xảy ra cách đó.

Cũng có những người có khả năng nhận biết và nói về những tình huống đời sống quá khứ của họ. Như vậy nhiều lý do tại sao chúng ta có nghi ngờ về quan điểm không có những đời sống quá khứ và tương lai.

Không có quan điểm nào nói sự sanh ra liên tục của chúng ta trong vòng sanh tử luân hồi đã bắt đầu. Nếu lần theo sự sanh ra liên tục trong thời gian về sau, chúng ta sẽ phát hiện ra vô vàn sự sinh ra của chúng ta. Tại mỗi giai đoạn sinh ra, chúng ta đã có mẹ và cha tạo ra thân thể vật chất. Như vậy, sự liên tục không thể đếm này, không có những chúng sanh nào đã không là người cha và mẹ chúng ta trong quá khứ. Ngay khi chúng ta ở trong hoàn cảnh những chúng sanh không hiện hữu phục vụ như là cha hay mẹ, chúng ta vẫn ở trong phạm vi, lĩnh vực của chúng sanh đã giữ chức vụ là người mẹ và cha chúng ta trong quá khứ.

Có hai loại cha mẹ: cha mẹ tạo thân thể vật chất và cha mẹ nuôi dưỡng, hướng dẫn và duy trì chúng ta, dù họ không là cha mẹ sinh ra ta. Hơn nữa, một số người đã rất tử tế đối với chúng ta trong cuộc sống, chúng ta có thể nghĩ về họ như là cha mẹ.

Trong cách này có thể nghĩ tất cả chúng sanh – ngay trong đời hiện tại – là cha mẹ chúng ta. Bởi vì chúng ta nương vào môi trường của xã hội để duy trì. Nhiều người trong xã hội nuôi dưỡng chúng ta, cả trực tiếp và gián tiếp. Chúng ta không thể tồn tại bằng cách chỉ dựa vào những nỗ lực đơn độc của chính mình. Bởi vì tất cả những người trong xã hội đem lại lợi ích cho chúng ta, mọi người trên thế giới đều giống như mẹ hay cha chúng ta.

Khi nhận biết tất cả chúng sanh là những người mẹ và cha trong cách này, chúng ta tạo nhiều cơ hội rất tốt và kết nối với họ. Tuy nhiên, chỉ đơn giản hiểu tất cả chúng sanh đã là cha mẹ chúng ta thì không đủ. Chỉ đơn giản luận lý này thì sẽ không tạo cho chúng ta trải rộng những ước muốn tình thương yêu và lợi ích đối với họ. Ví dụ, những đứa trẻ có thể biết ai là cha mẹ của chúng, nhưng khó cho những đứa trẻ này nhận ra những khó khăn mà cha mẹ đã che chở bao bọc hay đem lại rất nhiều lợi ích cho chúng.

Cho nên, thêm vào nhận biết những chúng sanh là cha và mẹ, chúng ta cũng phải quan sát tử tế lớn hơn mà chúng sanh đã chia sẻ cho chúng ta như là cha mẹ. Cha mẹ trải lòng khoan dung lớn để chúng ta có được thân thể này và bảo đảm sự sống của chúng ta. Hơn nữa, họ làm điều này không ngoài động cơ tình thương yêu vĩ đại – không chỉ vì họ bị bắt buộc làm. Người mang lại cuộc sống đầu tiên là cha mẹ chúng ta. Người để thân thể quý báu là cha mẹ chúng ta. Rất cần thiết cho chúng ta nhận ra điều đó, từ lúc chào đời, cha mẹ đóng vai trò quan trọng nhất đáp ứng những nhu cầu cần thiết và căn bản của chúng ta.

Chúng ta thường xem một vài người cứu mạng sống chúng ta là rất tử tế. Nhưng thực tế, những người cha và mẹ đã cứu vớt đời sống chúng ta cả hàng trăm ngàn lần. Mỗi một ngày, cho đến khi có thể tự nuôi dưỡng, cha mẹ cứu chúng ta từ cõi chết bằng cách cung cấp tất cả những gì chúng ta cần để sống. Nếu họ không cố gắng như vậy, chắc chắn rất khó cho chúng ta tồn tại. Vì vậy, chúng ta phải trang trải sự nhận biết về tử tế của cha mẹ đã đối xử với chúng ta.

Có thể chúng ta có những nghi ngờ về vấn đề tử tế đáng suy ngẫm này. Chúng ta có thể nghĩ, “Nếu rất nhiều những chúng sanh tử tế với tôi, thì có thể có nhiều chúng sanh hại tôi. Tại sao tôi không trải thời gian cân nhắc suy tư điều hãm hại họ đã làm?”

Với câu hỏi này, điểm quan trọng dù chúng ta nhận lợi ích từ suy tư hay không. Khi chúng ta quán sát những người đã làm lợi ích cho chúng ta và lần lượt tạo ra ước muốn lợi ích cho chúng sanh, chắc chắn sẽ nhận lợi ích lớn trong tâm. Nhưng khi chúng ta suy tư sự oán hận, những hãm hại người khác đã làm đối với chúng ta, tâm trở nên bất an và phát sinh không lợi ích. Vì vậy, phải chọn con đường lợi ích nhất cho tâm chúng ta.

Khi chúng ta tạo ước muốn làm lợi ích cho người khác có thể dễ dàng thực hiện những hành động lợi ích cho tha nhân. Với cách này lần lượt chúng ta làm lợi ích cho chính bản thân mình.

TẤT CẢ LỢI ÍCH TOẢ KHẮP CHÚNG SANH –THIỀN ĐỊNH ĐỨC QUAN THẾ ÂM

Đức Quan Thế Âm là hiện thân lòng từ bi của tất cả chư Phật. Ngài là một trong những vị Bồ Tát và là một trong 8 người con trai tinh thần của Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Tình thương yêu và từ bi đối với tất cả chúng sanh trong tâm của Đức Quan Thế Âm không thể nghĩ bàn được. Đức Phật đã nói trong kinh tình thương yêu và hạnh từ bi của Đức Quan Thế Âm vô song cũng như những Đức Phật khác. Câu chú của Đức Quan Thế Âm và danh hiệu của Ngài cũng được đề cập trong nhiều kinh và mật tông. Riêng ở Tây Tạng, nhiều bậc thầy lớn, học giả, và Thành Tựu (Siddha ) là những hoá thân của Đức Quan Thế Âm qua thân thể, lời nói và tâm thức. Hiện nay đứng đầu trong số họ là Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14.

Nhìn chung, có nhiều bài kinh thực tập Đức Quan Thế Âm ở Tây Tạng và Ấn Độ. Trong số đó, nổi tiếng nhất, có năng lực và ban phước lớn nhất là bậc Thành tựu Thangtong Gyalpo, được gọi là “Tất cả lợi ích toả khắp chúng sanh.” Thangtong gyalpo là hoá thân của Đức Quan Thế Âm và là một vị thiền sư Du già được Đức Quan Thế Âm trực tiếp ban ân điển. Ngài đã không viết bài kinh thực hành này trong một cách tuỳ tiện hay từ vài điều suy tư của chính mình, Ngài được truyền trực tiếp từ Đức Quan Thế Âm trong giấc mơ. Thangtong gyalpo cũng nổi tiếng về việc xây dựng những dãy cầu sắt trên nhiều con sông ở Tây Tạng. Bài kinh thực tập được nhiều học giả lớn và Thành tựu ở Tây Tạng ứng dụng. Nhìn chung, những bài kinh này được ứng dụng rộng rãi nhất trên toàn Tây Tạng và lan truyền khắp vùng Hy Mã Lạp Sơn.

Vì vậy, mỗi tuần khi Tôi làm những kết nối Phật pháp với những người khác ở tại tu viện gyuto, Tôi luôn đưa ra một vài giải thích dựa trên bài kinh thực tập này, do chính Tôi đọc mỗi ngày. Như vậy, trước tiên Tôi sẽ đọc toàn bộ bài kinh này để giúp các bạn Thiền định và tụng đọc. Những ai biết Thiền định nên phối hợp Thiền định của bạn và sự truyền đọc này. Sau đó, tôi sẽ đưa ra giải thích dựa trên bài kinh này. Vị trưởng ban tổ chức Kagyu Monlam (lễ cầu nguyện của Kagyu), Lạt ma Karma Chotrak, đã đề nghị nên phổ điệu nhạc của bài kinh này, vì vậy Tôi đã viết điệu nhạc lúc tôi ở Vườn Lộc Uyển và sẽ hát ở đây hôm nay.

Trong mọi lúc từ khi sinh ra, Tôi đã có một kết nối với bài kinh này, gọi là “Tất cả lợi ích toả khắp chúng sanh.” Kết nối này đã hiện ra trong Tôi, lúc nào Tôi cũng nghe âm thanh tụng đọc của bài kinh và không bao giờ rời khỏi âm thanh này, ngay cả khi còn là một đứa bé, Tôi chưa hiểu ý nghĩa của nó. Như vậy, từ khi sinh ra còn là đứa trẻ Tôi luôn cảm thấy bị bắt buộc phải niệm câu chú Ma Ni của Đức Quan Thế Âm. Như là thói quen của người Tây Tạng, chúng tôi thích tích luỹ một trăm triệu câu chú “OM MANI PADMe HUM.” Nói chung, tụng đọc câu chú Mani dễ dàng, bạn có thể đọc nó ngay trong lúc làm việc. Đưa ra ví dụ về mẹ Tôi – từ lúc thức dậy sáng sớm đến lúc ngủ vào buổi tối, không quan trọng loại công việc hay chất lượng bà ấy làm, bà ấy tiếp tục đọc câu chú Mani. Vì vậy điều này chứng tỏ gì? Không quan trọng mỗi ngày bạn làm công việc gì, nhưng thông qua những công việc này bạn kết nối với câu chú Mani và tình thương yêu của nó ban tặng, bạn sẽ làm công việc với trạng thái an lạc và hạnh phúc không tách rời nhau.

Trước đây ở Tây Tạng, Tôi đã tích luỹ câu chú Mani và gần đến một trăm triệu biến, nhưng tôi đã mất dấu những con số đếm. Bây giờ, Tôi vẫn đang nỗ lực tích luỹ một trăm triệu biến và đã bắt đầu đọc ở khắp nơi. Đây là kết nối của tôi với thần chú này và khi Tôi được hỏi trong cuộc nói chuyện về những hy vọng gì Tôi muốn và nguyện vọng cầu nguyện gì Tôi làm, không có gì hơn là Tôi có thể tụng một trăm triệu câu chú này và chúng ta gặp lại nhau. Đó là tất cả những gì tôi đang cố gắng. Khi còn nhỏ, Tôi đã thấy bà ngoại Tôi tích lũy một hoặc hai trăm triệu câu chú Mani. Chúng tôi và những người khác ở quanh bà thấy bà luôn có một niềm vui và nụ cười rạng rỡ. Ví dụ, nếu chúng ta bị mù, rất khó có thể thấy bằng cặp mắt bình thường, nhưng bà ngoại Tôi tuy không thấy nhưng luôn nở nụ cười và nụ cười hiện ra ngay cả trên đỉnh đầu của bà. Vì vậy theo bạn điều gì đã xảy ra với bà, khi trải qua kinh nghiệm bị mù, bà ấy có một niềm hy vọng mãnh liệt, nghĩ rằng, “Tôi tụng câu chú Mani này và sau đó trong tương lai cặp mắt bình thường này sẽ sáng ra và Tôi sẽ thấy mặt trời hạnh phúc.” Cùng với năng lực ước nguyện này, bà ấy đã không trải qua nhiều khổ đau. Không kinh qua cảm giác khổ đau dường như đến từ năng lực của hy vọng và niềm tin. Trong gia đình chúng tôi, có nhiều người thực tập giống nhau đều đặt niềm tin đối với Đức Quan Thế Âm và cầu nguyện Ngài.

Bà ngoại tôi sinh ra mẹ tôi, mẹ tôi sinh ra Tôi, và những gì hôm nay Tôi truyền đạt cho bạn đến từ Tôi. Như vậy chánh pháp được truyền từ người này qua người khác, từ một vị Thầy này đến vị Thầy khác. Cũng vậy, những vật sở hữu và tài sản của một thế hệ gia đình này truyền lại cho gia đình kế tiếp. Trong gia đình của Tôi, chúng tôi không có nhiều tài sản và vật sở hữu, vì vậy cái gì Tôi truyền lại chỉ dựa vào chánh pháp. Trong trường hợp của gia đình Tôi những vật sở hữu và di sản, Tôi để lại cho họ là những ý nguyện tốt nhất. Đây là vài điều bạn nên hiểu tốt.

Lời dạy thực tập Thiền định và tụng đọc Đức Quan Thế Âm trong bài kinh “Tất cả-lợi ích toả khắp chúng sanh” có 6 phần:

1) QuyyvàphátBồĐềTâm

2) Thực tập chính về Thiền định Quan Thế Âm

3) Đọc tụng thần chú

4) Ứng dụng phương thức 3 cánh cửa của thân thể, lời nói và tâm thức vào con đường thực tập

5) Phát nguyện thực hành đạo đức

6) Lợi ích

1. Quy y ba ngôi báu và phát Bồ Đề Tâm là những đặc điểm đặc biệt và tối cần thiết của người phật tử.

Nhìn chung, không có lời dạy nào của Đức Phật mà không kết nối với Quy y Tam Bảo. Cũng vậy, không có lời dạy nào trong Phật giáo Đại Thừa mà không kết nối với phát Bồ Đề Tâm. Bài kinh thực tập đặc biệt này của Đức Quan Thế Âm là lời Phật dạy chúng ta quán tưởng vị Bồ Tát này như là vị thánh, đọc tụng câu chú của Ngài và Thiền định. Cho nên, trước tiên chúng ta phải bắt đầu quy y và phát Bồ Đề Tâm.

Khi Quy y, điều quan trọng phải đem đối tượng Quy y rõ ràng vào trong tâm. Chúng ta tưởng tượng trên bầu trời trước mặt chúng ta, Đức Quan Thế Âm hiện hữu như là bản thể của tất cả đối tượng Quy y, không tách rời khỏi vị thầy. Chúng ta cần Quy y bằng cách phát khởi “niềm tin của sự từ bỏ hoàn toàn.” Điều này có nghĩa là, “chúng ta đặt tất cả niềm hy vọng nơi Đức Quan Thế Âm, chỉ có Ngài và không có ai khác. Ngài hiểu biết tất cả hạnh phúc và khổ đau, mọi thứ tốt đẹp và không hoàn thiện.” Chúng ta cũng nên nỗ lực phát triển suy tư, “Tôi sẽ Quy y Đức Quan Thế Âm hiện thân của 3 ngôi báu là đối tượng Quy y.” Cuối cùng, chúng ta nên có niềm tin, nghĩ rằng, “Nếu tôi Quy y Đức Quan Thế Âm, sẽ được giác ngộ hoàn toàn trên con đường giải thoát và đạt toàn trí.”

Ví dụ, không quan trọng công việc chúng ta làm, phải có niềm tin trong công việc cá nhân của mình. Cũng vậy, cần tin tưởng người chỉ con đường cho chúng ta. Nếu có niềm tin như vậy, chúng ta có đủ khả năng hướng năng lực tâm linh vào người này và công việc chúng ta đứng vững vàng trước nghịch cảnh có thể trực tiếp khởi lên và thấy trước những gì chúng ta đích thực kết nối. Như vậy, “Quy y” là hiện hữu cùng với con đường tuỳ theo mỗi cá nhân hoàn thành. Nếu chúng ta có niềm tin cứu giúp thực sự để hoàn thành những trách nhiệm và không đặt tin tưởng vào điều không đáng tin cậy, việc làm của chúng ta sẽ có năng lực lớn.

Cũng vậy, phát Bồ Đề Tâm, nếu chúng ta có thể hay không hoàn thành những công việc lớn và trở nên nổi tiếng v.v... dựa vào vấn đề chúng ta sắp đặt trong kế hoạch nhỏ hay lớn. Cũng vậy, đôi khi một vài người đầu tiên có một kế hoạch nhỏ nhưng cuối cùng, khi hoàn thành có thể trở nên to lớn. Ví dụ, khi chúng tôi vượt khỏi Tây Tạng, chúng tôi không có bất cứ mục đích gì trong tâm cả, chỉ nghĩ, “chúng tôi có được tự do ở Ấn Độ!” Hơn nữa, chúng tôi đã không có khái niệm muốn được nổi tiếng và không có những kế hoạch thông tin về chúng tôi mọi nơi trên báo đài. Chúng tôi chỉ đơn giản vượt qua chặng đường của chúng tôi và cuối cùng những điều này đã xảy ra.

Tuy nhiên, hầu như mọi người chuẩn bị những kế hoạch và sau đó phô bày cách thức của họ. Trong hầu hết mọi tình huống, công việc tuỳ thuộc vào chúng ta có khéo léo sắp đặt kế hoạch hay không và có những mục đích lớn hay nhỏ trong tâm nên kết quả công việc sẽ hoàn thiện và có năng lực lớn hay không. Chủ yếu điều này dựa vào lúc khởi đầu với mục đích căn bản của chúng ta. Như vậy, Quy y rất quan trọng.

Cho nên khi thực tập chánh pháp, để phát khởi niềm tin chúng ta cần phải tin tưởng căn bản vào vị thầy dạy pháp. Mặc dù có nhiều Đức Phật giảng dạy chánh pháp, hiện tại những lời dạy của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là quan trọng nhất đối với chúng ta. Khi nghĩ về chư Phật nói chung, chúng ta khó có những cảm giác mạnh mẽ hay sâu sắc về các Ngài, nhưng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni thì cảm giác gần gũi với chúng ta hơn. Khi xem lịch sử hay câu chuyện cuộc đời của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đến với thế giới này, Ngài cũng dùng thức ăn và có những tính cách, đối xử như chúng ta – Ngài đã là một con người trong thế giới, sống rất gần gũi với chúng ta. Nếu chúng ta nghĩ về điều đó, thực sự đã kinh nghiệm hiện hữu của Ngài. Ngoài ra, nếu phát triển niềm tin với vị Phật rất gần gũi với chúng ta và nhìn thấy những vị Phật khác có những tính chất tuyệt vời giống nhau bình đẳng.

Có nhiều nguyên nhân xứng đáng cho chúng ta Quy y vị Phật gần gũi, những đức tính quan trọng nhất về phẩm chất trí tuệ và từ bi. Ai có thể chỉ ra con đường thiết thực cho chúng ta? Nguyên nhân chính chúng ta gặp nhiều khó khăn và chướng ngại đều đặt trên tình huống căn bản của vô minh. Vì vậy cái gì chúng ta cần làm khi đối đầu với chướng ngại khởi lên do vô minh? Chúng ta phải nương vào kiến thức hay hiểu biết sâu sắc để loại trừ những trở ngại, do thiếu hiểu biết chín chắn. Để loại trừ nó chúng ta cần phải có hiểu biết sâu sắc. Muốn được như vậy chúng ta phải có hiểu biết rộng rãi thì không còn nghi ngờ hiểu biết này đúng hay sai, đây là điều chúng ta nên suy tư. Tuy nhiên, khó cho chúng ta suy tư ngay tức khắc về “toàn trí.” Cho nên, chúng ta phải suy tư điều gì thiết thực cần phải làm? Mặt khác, dù nói về toàn trí hay vô minh, điểm cốt yếu chúng ta cần là gì? Chúng ta cần người hướng dẫn điểm cốt yếu lợi ích thì sớm muộn những vấn đề khác sẽ được khám phá chẳng hạn như ‘toàn trí’.

Ví dụ, dù một bác sĩ có khả năng cung cấp hàng ngàn loại thuốc điều trị, một người bị cảm chắc chắn không cần tất cả hàng ngàn loại điều trị này. Người đó chỉ cần thuốc trị bệnh cảm, nhưng không cần tập hợp hết hàng ngàn loại điều trị. Như vậy, Đức Phật không đề cập tất cả chẳng hạn như những khoảng cách hư không trong thế giới– vì nó không lợi ích cho chúng ta. Ngài chỉ dạy những căn bản thiết thực mang lại lợi ích cho chúng ta. Như vậy, biết mọi thứ có 2 khía cạnh, nhưng chúng ta không nên nghĩ rằng biết mọi thứ nghĩa là có một bộ óc vĩ đại. Nếu chúng ta Quy y đơn độc trong một bộ óc như vậy, chúng ta bị chướng ngại. Chỉ đơn độc điều này không giúp chúng ta.

Như Tôi đã nói lúc trước, những học sinh Tây Tạng đi học những trường Tây Tạng ở Ấn Độ có thích thú nhiều về môn khoa học. Cũng vậy, vài nhà khoa học Tây phương cũng có hứng thú lớn đối với Đạo Phật. Tuy nhiên, đầu tiên, khi chúng tôi bắt đầu tiếp xúc những nhà khoa học, họ không có hứng thú đối với Phật giáo. Họ nghĩ Đức Phật cũng giống như một nhà khoa học có học thức với một bộ óc lớn và biệt tài phân tích lớn nhưng sự thực chúng ta cần phải dựa vào Đức Phật qua việc kết nối gần gũi giữa Ngài với trái tim chúng ta. Chúng ta cần phải kết nối với Đức Phật không phải như miếng keo dán. Những nhà khoa học không hiểu rõ điều này, chỉ nghĩ Đức Phật như là nhà giáo dục vĩ đại và “Phật” nghĩa là ai đó có bộ óc vĩ đại. Chúng ta cần kết nối với Phật để trở nên gần gũi hơn với Ngài.

Vì vậy, yếu tố chính để tạo kết nối với Đức Phật là gì? Đức Phật có tình thương yêu lớn, nghĩa là Ngài thương tất cả chúng sanh bình đẳng, nhưng những nhà khoa học đã không biết điều này. Như vậy, có nghi ngờ lớn rằng một người xứng đáng cho chúng ta Quy y hay người bảo hộ vì giới đức, kiến thức, trí tuệ của người này. Nếu người đó không có tình thương, họ sẽ không có động cơ mong muốn lợi ích cho chúng ta. Như vậy, một người không có tình thương, chỉ có trí tuệ phân tích sẽ không giúp chúng ta. Cho nên, loại người nào chúng ta cần, ai có thể làm lợi ích cho chúng ta? Người đó phải có trí tuệ phân tích lớn, có khả năng giải thích những quan điểm cần thiết được nuôi dưỡng, trừ diệt, và quan trọng là có tình thương đối với chúng ta. Nếu trong tâm người đó mong muốn chúng ta có hạnh phúc và chúng ta thực sự nương tựa người như vậy, sẽ có lợi ích cho chúng ta.

Như vậy, nguyên nhân chính Đức Phật là nơi nương tựa bảo dưỡng cho chúng ta từ tình thương yêu của Ngài đối với tất cả chúng sanh bình đẳng. Ngài luôn che chở, quan tâm đến tất cả chúng sanh với tâm niệm thương yêu lan toả rộng khắp. Đây là điểm quan trọng nhất. Vì vậy, mặc dù đã trải qua hơn 2500 năm từ khi Đức Phật nhập Niết Bàn, nhưng chúng ta vẫn cảm nhận được năng lực tình thương yêu và từ bi của Ngài. Chúng ta vẫn cảm nhận được lòng từ bi của Ngài đối với chúng ta và tất cả chúng sanh. Đây không chỉ là sự kiện lịch sử hay những câu chuyện về Ngài, mà là vấn đề hiện thực chúng ta cảm nhận mãi cho đến ngày hôm nay. Ví dụ để diễn tả điều này, Đề Bà Đạt Đa em họ của Phật ganh tỵ với Phật và tìm cách tranh đấu với Ngài. Một hôm, Đề Bà Đạt Đa uống vài viên thuốc nhưng không thể tiêu được và ngã bệnh. Khi Đức Phật nghe điều này, Ngài nói, “Tôi không có bất cứ cố chấp gì với Rahula, con trai Tôi, hay ghét Đề Bà Đạt Đa, nghĩ Rahula là bạn Tôi và Đề bà Đạt Đa là kẻ thù Tôi. Nếu lời nói của Tôi là thật, xin cho Đề Bà Đạt Đa được khỏi bệnh ngay bây giờ.” Lúc đó, Đề Bà Đạt Đa quả thực hết bệnh.

Từ quan điểm này, chúng ta nghĩ điều này giống như phép nhiệm mầu, nhưng theo quan điểm của Tôi, nó không phải một phép mầu. Khi chúng ta nói “Lời chân thật” ở đây, nó không chỉ đưa ra lời tuyên bố chân thật, mà năng lực của lời chân thật đến từ lời nói thật đã chứa trong nhiều đời. Năng lực như vậy nghĩa là một người đã thực hiện lời nói chân thật sau đó có thể nói, “Nếu lời nói của tôi chân thật, xin điều xảy ra đúng như vậy” và đương nhiên nó sẽ xảy ra.

Nhìn chung, chúng ta gọi “tình thương yêu và từ bi,” nghĩa là không có kẻ thù. Vì vậy, tình thương yêu và từ bi có năng lực toả khắp tất cả chúng ta mà không mang bất kỳ nhãn hiệu là bạn hay kẻ thù. Vì cội nguồn hay ánh sáng của tình thương yêu và từ bi vốn đã tồn tại trong tất cả chúng sanh. Do có mối ràng buộc hay chủng tử hạt giống nên có kết nối lẫn nhau giữa Phật và chúng sanh. Cũng vậy, Đức Phật có tình thương yêu chân thật được chứng minh trực tiếp. Tôi nghĩ trong những nơi thánh tích tối quan trọng như Bồ Đề Đạo Tràng Đức Phật đã chứng ngộ Vô Thượng Bồ Đề nên nơi đó tình thương yêu của Ngài có năng lực tác động mạnh mẽ đối với chúng ta trực tiếp và gần gũi. Tuy nhiên, dù không như vậy, năng lực tình thương yêu của Đức Phật và động cơ làm lợi ích cho chúng sanh luôn tồn tại, không suy giảm ngay cả sau hơn 2500 năm.

Để giải thích điều này, Tôi đã nói ở trên về Quy y và phát khởi Bồ Đề Tâm, nhưng không chỉ có vậy, làm cách nào chúng ta Thiền định khi chúng ta thực tập? Thói quen của Tôi làm theo cách như sau: Trên bầu trời trước mặt, Tôi quán tưởng Đức Quan Thế Âm, không tách biệt với vị thầy, cùng với một toà ánh sáng cầu vồng bao quanh trong mọi hướng bởi những đoá hoa và đám mây. Có nhiều nguyên nhân tạo kết nối như vậy, nhưng một nguyên nhân chính theo truyền thống Mật Tông thì một người ở bất cứ lúc nào và trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không bao giờ được tách rời bậc thầy của mình. Như vậy, khi Thiền định Đức Quan Thế Âm, người ấy không nên tách rời thân thể, lời nói và ý nghĩ đối với bậc thầy. Căn bản là vị thầy ấy xuất hiện không phải trong hình thức chúng sanh, mà trong một hình thức vượt trên chúng sanh, như vậy vị thầy ấy được hiện ra như Đức Quan Thế Âm. Trong hình thức Đức Quan Thế Âm bốn cánh tay, vị ấy nên quán tưởng chính yếu là hiện thân của 3 ngôi báu và 3 cội nguồn.

Nguyên nhân vì sao như vậy? Có người quy y theo lối tuần tự quy y Phật bảo, sau đó Pháp bảo v.v... Trong cách này, Phật bảo đứng đơn độc và không bao gồm những pháp khác. “Phật” được hiểu như một người riêng biệt, Pháp được xem như điều gì đó tách rời Phật và v.v... Nếu chúng ta kết hợp chúng lại trong một hình thể Đức Quan Thế Âm hiện thân cho tất cả, thì sẽ có quyền năng vĩ đại hơn tụ hợp tích luỹ phước đức và trí tuệ. Ví dụ, nếu chúng ta bị căn bệnh hiểm nghèo, thuốc chữa trị, bác sĩ, y tá v.v..., tất cả cùng đến với nhau để chữa cho chúng ta khỏi bệnh. Cũng vậy, để tụ hợp tích luỹ trong một khía cạnh lớn, chúng ta thực tập bằng cách kết hợp tất cả 3 ngôi báu vào trong một sự hợp nhất không tách rời–Đức Phật (giống như là vị bác sĩ), Pháp (giống như là thuốc), và Tăng (giống như những y tá). Đây là quan điểm năng lực thiết thực để kết tụ tích luỹ.

Phương cách nào 3 ngôi báu bao gồm trong một hình thể Đức Quan Thế Âm? Nhìn chung, Đức Phật dạy trong nhiều kinh và Mật Tông, Đức Quan Thế Âm đã giác ngộ từ lúc ban sơ. Điều này không có nghĩa là Ngài đã giác ngộ từ lúc mới ban đầu, nhưng Ngài đã giác ngộ cách đây một thời gian rất lâu xa trong quá khứ xa xăm thông qua việc hoàn thành tích luỹ và thanh lọc những cấu nhiễm. Trước khi Ngài thị hiện một vị Bồ Tát giới đức, Ngài cũng đã kinh qua những khó khăn thử thách trong khi thực tập hạnh lợi ích cho chúng sanh bằng cách kết nối họ với Đức Phật giác ngộ hoàn toàn. Cho nên, vì lợi ích chúng sanh, Ngài đã bắt đầu thị hiện hình thức một vị Bồ Tát trên con đường học tập thực hành tạo kết nối giữa chúng sanh và Phật. Tuy làm như vậy, những bản thể tự nhiên– tâm thức trí tuệ của Ngài – vẫn tồn tại không ngoài quả vị Phật.

Về giáo Pháp, làm cách nào để được hoàn toàn đầy đủ trong Đức Quan Thế Âm? Điều chúng ta gọi là “Pháp” được dạy như là con đường chân lý căn bản (làm cho chúng ta thoát khỏi lòng tham) và chân lý của sự đoạn diệt (thoát khỏi lòng tham dục). Hai con đường chân lý này đại diện con đường chân lý và đoạn diệt tồn tại trong dòng tâm thức của bậc thánh. Đây là bao gồm Pháp. Cho nên, yếu tố thoát khỏi lòng tham trong dòng tâm thức của Đức Quan Thế Âm được cung cấp mọi lúc, đại diện chân lý của sự đoạn diệt. Ở đây, “lòng tham” không chỉ là ước muốn, nhưng tất cả cuộc xung đột tinh thần đều gán cho tên “tham.” Như vậy, yếu tố thoát khỏi tất cả cuộc xung đột tinh thần là chân lý của sự đoạn diệt tồn tại trong dòng tâm thức của Đức Quan Thế Âm. Cũng vậy, chân lý của con đường (làm cho chúng ta thoát khỏi lòng tham dục) bao gồm tâm thức giác ngộ của Đức Quan Thế Âm–nhiều hình thức trí tuệ của Ngài. Chẳng hạn trí tuệ là phương thuốc làm cho chúng ta thoát khỏi tham dục, thuộc Pháp bảo. Trong cách này Pháp bảo hoàn toàn hiện hữu trong Đức Quan Thế Âm.

Điều chúng ta gọi “Tăng” được giải thích bao gồm những vị Bồ Tát an trụ Thập Địa, có tám tính chất giác ngộ và giải thoát. Tóm lại, những vị Bồ Tát an trụ bất cứ địa nào trong Thập Địa đều là đại diện Tăng già của Phật giáo Đại Thừa. Như vậy, hình dáng Đức Quan Thế Âm đại điện hình thể Tăng già, nghĩa là Tăng già hoàn toàn trong hình thể của Ngài. Sự thật Ngài cũng là Tăng già tối thượng. Cũng vậy, Tăng già tối thượng của chúng ta là Đức Phật. Nhìn chung, bất kỳ Bồ Tát an trụ những địa lớn (đó là 3 địa thanh tịnh) đại diện Tăng già.

Mới đây, chúng tôi quán tưởng những đối tượng của Quy y bao gồm chú tâm vào những đối tượng Quy y với 3 cánh cửa thân thể, lời nói và tâm thức. Chúng tôi tưởng tượng rằng chúng tôi – như là những người Quy y – và tất cả người xung quanh chúng tôi biểu lộ một hành động giống nhau của 3 cánh cửa này. “Ba cánh cửa hành động giống nhau của chúng ta” nghĩa là chúng ta có thể chú tâm thân thể và lời nói của chúng ta trong cùng một đối tượng mà tâm thức chúng ta chú tâm.

Trong cách này, khi tâm thức của chúng ta chú ý vào đối tượng trọng tâm, loại tư tưởng và quan điểm trí tuệ gì chúng ta nên Quy y? Khi chúng ta thực tập về Đức Quan Thế Âm Bồ Tát, có 3 đặc tính nên hoàn thành trong quan điểm trí tuệ chúng ta. Trong cách này chúng ta kết hợp chú tâm trí tuệ với thân thể và lời nói. Ba đặc tính này là tin cậy, nỗ lực và tin tưởng. Chúng ta nói về “tin cậy sự từ bỏ hoàn toàn.” “Hoàn toàn” đại diện cho từ bỏ không phản đối, nghĩa là chúng ta tin tưởng hay hiến dâng tất cả hạnh phúc cá nhân và cuộc sống tốt của chúng ta cho Đức Quan Thế Âm Bồ Tát. Như đã nói ở trên, chúng ta đặt những kỳ vọng duy nhất vào Đức Quan Thế Âm và không có ai khác. Tín tâm thanh tịnh này hay niềm tin trong tâm chúng ta gọi là “tin cậy hay niềm tin sự từ bỏ hoàn toàn.” Tin tưởng hoàn toàn và tuyệt đối không có bất cứ nghi ngờ hay suy nghĩ khác như chúng ta có thể hay không thể Quy y là một tính chất của tâm chúng ta nói chung và không chỉ là trong những thuật ngữ của Pháp.

Phát khởi tin tưởng và tín tâm như vậy có năng lực vĩ đại. Trong thuật ngữ pháp, giải thích về mặt tâm lý, tín tâm đó có năng lực lớn. Như tôi đã giải thích mới đây, nếu người có niềm tin thoát khỏi nghi ngờ, thì gánh nặng khổ đau mà họ chịu đựng sẽ trở nên nhẹ hơn. Bấy giờ, có hay không đối tượng tin tưởng bên ngoài khác nhau hình thành, nhưng trong bất kỳ trường hợp nào, khổ đau của họ sẽ được xoa dịu và gặt hái sức mạnh tinh thần mới và đặc biệt làm cho họ tiến lên trong cuộc sống.

Nhìn chung, khi nỗ lực suy tư, “Tôi Quy y” nghĩa là dựa vào người hay vật để nương tựa, với những trạng thái tinh thần tin cậy và tin tưởng hoàn toàn. Vì vậy điều gì cần phấn đấu đặc biệt khi một người thực tập suy nghĩ, “Tôi Quy y”? người ấy cần phấn đấu suy nghĩ, “Tôi Quy y cho đến khi tất cả chúng sanh chứng giác ngộ.”

Kết hợp cách này gọi là “Tin tưởng vào sự bảo hộ chắc chắn” và như đã nói ở trên tin tưởng sự từ bỏ hoàn toàn giống như trong khía cạnh phát khởi niềm tin, nhưng trong thuật ngữ nhân quả chúng khác nhau không đáng kể. Cách nhìn “Tin tưởng vào sự bảo hộ chắc chắn” là nguyên nhân, một người tìm thấy Đức Quan Thế Âm như là một vị có khả năng bảo hộ chắc chắn. Năng lực gì Ngài bảo hộ chúng ta? Chúng ta tìm thấy Đức Quan Thế Âm không chỉ bảo hộ chúng ta bên ngoài mà chúng còn tìm thấy bảo hộ bên trong. Như vậy, chúng ta tìm thấy sự bảo hộ cả bên ngoài lẫn bên trong. Dựa trên nhận biết những nguyên nhân như vậy, chúng ta có niềm tin chắc chắn Ngài thực sự là vị nương tựa và bảo hộ chúng ta. Chúng ta tin tưởng Đức Quan Thế Âm là đối tượng Quy y có khả năng bảo hộ chúng ta. Cũng vậy, khi chúng ta nhận thấy những lời nguyện và điều kiện trong chính dòng tâm thức, chúng ta có được suy nghĩ chắc chắn Ngài là vị xứng đáng bảo hộ chúng ta. Đây gọi là “Tin tưởng vào sự bảo hộ chắc chắn.”

Theo thứ tự ở trên, trước tiên tôi đã giải thích tin tưởng sự từ bỏ hoàn toàn, sau đó nỗ lực Quy y cho đến khi tất cả chúng sanh chứng đạt giác ngộ, và cuối cùng tin tưởng vào sự bảo hộ chắc chắn. Tuy nhiên, thứ tự này khởi lên trong tâm của chúng ta không phải lúc nào cũng theo thứ tự được giải thích ở đây. Thực tế, 3 thứ tự này khởi lên trong tâm đầu tiên, chúng ta cần phát khởi niềm tin vững chắc trong việc tìm kiếm những nguyên nhân tin tưởng vào bảo hộ chắc chắn. Một lần, chúng tôi có niềm tin như vậy, chúng tôi khởi lên ý nghĩ, “Tôi Quy y” và tin tưởng sự từ bỏ hoàn toàn. Có thể sau này lần thứ 2 cũng có thể khởi lên với suy nghĩ, “Tôi Quy y” với tin tưởng sự từ bỏ hoàn toàn. Hay, ý nghĩ Quy y có thể khởi lên trước và sau đó khi chúng ta quán sát trong cách chúng ta Quy y, đó là cách tin tưởng sự từ bỏ hoàn toàn. Trong bất kỳ trường hợp nào, ba giải thích này, thứ tự khởi lên của chúng trong dòng tâm thức trái ngược nhau, và điều chúng ta cần thực tập là khía cạnh khởi lên trong tâm.

Sau đó, chúng ta nên đọc phần Quy y trong kinh. Đôi khi, nên đưa ra đối tượng Thiền định rõ ràng trong tâm khi chúng ta đọc lời phát nguyện. Đôi lúc chúng ta đọc lời phát nguyện trước sau đó nghỉ ngơi một lúc hay đưa ra đối tượng Thiền định rõ ràng trong tâm trước và sau đó đọc lời phát nguyện. Như vậy, có nhiều cách khác nhau ở đây và có thể thực hành như chúng ta muốn. Tuy nghiên, không quan trọng chúng ta đọc tất cả lời phát nguyện ngay lúc đầu, lúc cuối hay đọc một phần của chúng, chúng ta nên đọc lớn, điều đó rất quan trọng.

Lý do vì nó không chỉ là sự chú ý trong tâm chúng ta mà còn là những hành động của thân thể và lời nói có năng lực trực tiếp. Năng lực lời nói là phương tiện chúng ta giao tiếp. Năng lực của lời nói được nhận biết rõ, khi một người trở nên giận dữ thì chúng ta tiếp nhận lời nói không tử tế, và khi họ vui mừng thì chúng ta tiếp nhận lời nói dễ chịu. Như vậy, điều cốt yếu là phải đọc lớn lời phát nguyện. Nhưng chỉ đọc lớn lời phát nguyện thì chưa đủ; chúng ta cũng cần phải thoát khỏi tâm bối rối.

Mới đây, khi đọc kinh, Tôi bị cảm và giọng Tôi bị khàn. Tôi nghĩ nhiều bạn ở đây cũng bị cảm, nhưng điều này không quan trọng. Trong bất kỳ trường hợp nào, chúng ta cần nhận ra sự thay đổi trong tâm chúng ta. Nếu đọc lớn lời phát nguyện ngay cả với giọng khàn mà không bị bối rối trước người khác, chúng ta sẽ mang lại năng lực chắc chắn trong tâm.

Nếu chúng ta chỉ nghĩ về người khác, “Mong bạn ở trong tình trạng xấu,” Người này sẽ không trở nên giận dữ. Nhưng nếu chúng ta nói lớn, “Mong bạn ở trong tình trạng xấu,” người đó sẽ thực sự giận dữ. Như vậy, nó không đủ chỉ tạo ra một ý nguyện trong tâm. Có một câu chuyện mô tả điều này. Ngày xưa có một cặp vợ chồng bất đồng ý kiến nhưng họ đã không nói với nhau. Một hôm, người chồng cần phải hoàn thành công việc lớn trong ngày mai. Bởi vì ông ta không nói với vợ, ông ta viết một ghi chú cho cô ta, “Sáng ngày mai, tôi phải thức dậy lúc 7 giờ. Làm ơn gọi tôi dậy,” và đặt gần giường. Đúng 7 giờ sáng ngày hôm sau không ai gọi nhưng người chồng tự thức dậy sau đó ông chỉ tìm thấy một ghi chú của người vợ, “Bây giờ là 7 giờ, hãy thức dậy!”

Phát những lời cầu nguyện cũng như vậy – chỉ viết, “Thức dậy lúc 7 giờ” là không có tác dụng. Ví dụ, nếu tôi muốn thức dậy lúc 3 giờ, tôi phải chắc chắn người nào đó gọi tôi hay để đồng hồ báo thức. Tuy nhiên, ngay cả không làm như vậy, khi tôi có ước muốn, “Mong cho tôi dậy lúc 3 giờ,” tôi cũng có thể thức dậy. Đó là khi tôi phát khởi chú tâm và kiên quyết chắc chắn, “Tôi sẽ dậy lúc 3 giờ và tôi sẽ làm như thế sau khi tôi thức dậy” và hướng năng lực của động cơ này đến tương lai, tôi sẽ có thể thức dậy lúc 3 giờ, ngay cả khi không có ai gọi.

Cũng vậy, khi phát khởi nguyện ước và nghĩ chúng ta ở trong sự bảo hộ của Đức Quan Thế Âm, đấng từ bi vĩ đại, và theo đuổi mãnh liệt trong tâm. Ngay cả nếu chỉ thực tập một lần trong buổi sáng, chúng ta sẽ trải qua cả ngày trong trạng thái hạnh phúc, không khí nồng nhiệt và thân thiện. Phát khởi ý nguyện với năng lực quyết tâm rất quan trọng.

Sau khi đọc phần Quy y trong kinh, tiếp theo chúng ta phát Bồ Đề Tâm. Điểm chính ở đây là chú tâm đến tất cả chúng sanh vô hạn lượng như bầu trời và họ đã là những người mẹ của chúng ta trước đây và quán chiếu như sau: “Hiện tại họ ở trong biển khổ sanh tử luân hồi, bị đau khổ dày vò bởi nhiều cuộc xung đột tinh thần và nghiệp lực. Từ lúc thời gian không bắt đầu trong vòng sanh tử luân hồi, họ đã là những người mẹ, biểu hiện lòng tốt to lớn đối với chúng ta. Bây giờ, tôi phải biết ơn và xin được trả ơn bằng cách cứu họ thoát khỏi biển khổ trầm luân. Tuy nhiên, tôi không có đủ năng lực và khả năng làm như vậy. Cho nên, qua tụng đọc và Thiền định kinh của Đức Quan Thế Âm, Ngài đã hoàn thành con đường thực tập, tôi cũng sẽ thực tập như vậy, và thực hành sáu pháp Ba La Mật v.v...” Trong cách này, chúng ta phát khởi Bồ Đề Tâm trong tâm thức với ước nguyện, lời thỉnh cầu rõ ràng và mãnh liệt.

Gần đây, chúng ta đem tâm quán tưởng Quy y, tưởng tượng nhiều chúng sanh ở trước mặt, tất cả đọc thể thức Quy y và chúng ta là người đứng đầu. Sau này, khi quán tưởng phát Bồ Đề Tâm, chúng ta không cần phải thay đổi cách quán tưởng này. Chúng ta cũng chú tâm vào những chúng sanh trước mặt và thiền định về phát khởi Bồ Đề Tâm. Có nhiều lời hướng dẫn chính yếu cách kết hợp phát khởi bồ đề tâm với dòng tâm thức chúng ta. Trong những cách này, 2 cách nổi tiếng nhất là khía cạnh thực tập bồ đề tâm bằng cách trao đổi chính mình và người khác như được truyền từ Ngài Long Thọ, Ngài Thánh Thiên và những người khác, khía cạnh tu thực tập Bồ Đề Tâm qua bảy cách chỉ dẫn cốt yếu trong lý nhân quả. Thực tế, sau này bao gồm cả những cách trước đây. Nhìn chung, chúng ta thực tập bảy chỉ dẫn chính yếu trong lý nhân quả và phái Kagyu nói riêng cũng có bảy chỉ dẫn cốt yếu khác nhau theo lý nhân quả của Drikung Jikten Sumgon.

Sau cùng, chúng ta tưởng tượng Đức Quan Thế Âm được chúng ta quán tưởng trước mặt, hoà tan vào ánh sáng và biến đổi thành chúng ta, nghĩ rằng sự ban phước của Đức Quan Thế Âm đi vào tâm thức chúng ta.

2. Thực tập chính về Thiền định Quan Thế Âm.

Sau đó, chúng ta quán tưởng trên đầu của chúng ta và tất cả chúng sanh, một hoa sen tám cánh. Trên đỉnh của nó là bề mặt tròn của mặt trăng, một chữ màu trắng HRIH (tính chất của Đức Quan Thế Âm) xuất hiện. Từ HRIH, ánh sáng chiếu ra, biến thành vật dâng cúng tất cả chư Phật và thanh lọc lỗi lầm ngu si của chúng sanh, và hoàn thành lợi ích cho họ. Sau đó, ánh sáng tụ trở lại chữ HRIH, trên chữ HRIH biến thành hình thể Đức Quan Thế Âm hình dung màu trắng rõ ràng, có 4 cánh tay, và mặc 13 loại Pháp y an lạc. Đưa Đức Quan Thế Âm vào trong tâm thức rõ ràng, chúng ta quán tưởng Ngài được bao quanh năm ánh sáng màu và Ngài là hoá thân của tất cả chư Phật.

3. Tụng đọc thần chú

Thần chú của Đức Quan Thế Âm là OM MANI PADMe HUM. Trước khi đọc tụng thần chú, chúng ta nên làm một vài chuẩn bị, bắt đầu với sự thỉnh cầu tâm thức của Đức Quan Thế Âm. Trong bài kinh “Tất cả lợi ích toả khắp chúng sanh,” vần thơ diễn tả như sau:

Bậc thánh, màu trắng, vô nhiễm,

Trang điểm trên đầu vương niệm Đức Thế Tôn,

Ngài quán sát chúng sanh với đôi mắt hiền từ,

Đức Quan Thế Âm, chúng con đảnh lễ Ngài.

Trong khi đọc lời khấn nguyện này, nghĩ rằng chúng ta và chúng sanh cùng cầu nguyện Đức Quan Thế Âm với lòng hiến dâng tôn kính. Sau đó theo bảy cách cầu nguyện và khẩn thiết xưng danh hiệu Đức Quan Thế Âm với lòng khao khát mãnh liệt.

Tiếp theo, dựa vào hình dung ánh sáng toả ra từ Đức Quan Thế Âm trở lại, chúng ta đọc thần chú để làm cho mọi vật ô nhiễm trở thành thanh tịnh. Từ thân thể của Đức Quan Thế Âm toả ra ánh sáng chiếu đến đầu chúng ta, bao bọc bởi năm màu ánh sáng, ánh sáng trắng chiếu ra và tiếp xúc toàn bộ thế giới bên ngoài với tất cả chúng sanh, tất cả đều phô bày những diện mạo lừa dối không thanh tịnh hiện tại của chúng ta. Từ đó, thế giới ô nhiễm bên ngoài trở thành cõi tịnh độ của Đức Phật A Di Đà và tất cả chúng sanh sống trong thế giới này biến thành hình thể của Đức Quan Thế Âm. Như vậy, tất cả diện mạo ô nhiễm này trở nên trí tuệ thanh tịnh.

Duy trì quán tưởng mãnh liệt trong tâm, chúng ta đọc tụng thần chú. Trong vài trường hợp, thần chú được đọc OM MANI PADMe HUM HRIH PHAT SVAHA, nhưng tách ra nhiều hay ít âm tiết hơn, nghĩa của nó giống nhau. Sau khi đọc tụng thần chú, chúng ta hoà nhập vào quán tưởng và nghỉ ngơi trong sự thăng bằng Thiền định cùng với bản thể của bậc Thánh và thần chú.

4. Ứng dụng phương thức ba cánh cửa của thân thể, lời nói và tâm thức vào con đường thực tập.

Khi khởi lên sự cân bằng Thiền định này, chúng ta cần phải áp dụng 3 phương thức của 3 cánh cửa thân thể, lời nói và tâm thức vào con đường thực tập. Khi chúng ta làm như vậy, có nghĩa là tất cả sự vật hiện tượng xuất hiện rõ ràng như hình thể Đức Quan Thế Âm. Tất cả những âm thanh náo nhiệt và không náo nhiệt xuất hiện như thể tánh tự nhiên của 6 âm tiết thần chú Quan Thế Âm. Tất cả những tư tưởng của chúng ta và chúng sanh tốt hay xấu đều không vượt khỏi thể tánh của tâm thức Quan Thế Âm và được sự ban phước vĩ đại của Ngài. Với ý nghĩ tất cả biểu hiện này là sự tạo lập của Đức Quan Thế Âm, chúng ta ứng dụng 3 cánh cửa thân thể, lời nói và ý nghĩ vào con đường thực tập. Cần phải áp dụng thực tập theo cách này vào trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta.

5. Phát nguyện thọ trì giới

Cuối cùng, chúng ta cần phải phát nguyện thọ trì và hồi hướng giới đức của chúng ta khi đọc tụng và thực hành kinh của Đức Quan Thế Âm để chúng sanh có thể gặt hái giới đức giống nhau, đạt được trạng thái giống như Đức Quan Thế Âm, thoát khỏi khổ đau trong vòng sanh tử luân hồi và những cảnh giới thấp hơn.

6. Lợi ích

Những kết quả lợi ích gì từ thực tập Thiền định và đọc tụng bài kinh của Đức Quan Thế Âm? Những lợi ích của Quy y và phát khởi Bồ Đề Tâm đã được giải thích ở trên. Nói riêng, lợi ích Thiền định hình thể Đức Quan Thế Âm, Phật giáo Mật Tông và những lời dạy của Đức Liên Hoa Sanh (Padmasambhava) cũng như những lời dạy khác không tách rời Thiền định hình thể của tất cả chư Phật, sự ban phước và thể tính ngang nhau.Khi Thiền định hình thể hoàn toàn của Đức Quan Thế Âm, nếu chúng ta có thể Thiền định trong cách rõ ràng cùng với tánh không, không tách rời nhau, đó là cách tốt nhất. Nhưng ngay cả nếu không xảy ra, chúng ta có thể Thiền định dựa vào ý nguyện thanh tịnh và không thành kiến, sẽ có lợi ích to lớn.

Lợi ích tụng đọc thần chú giúp chúng ta tiến đến con đường chứng ngộ Phật quả, là hình thức giải thoát cao nhất. Cũng vậy, khi những chúng sanh khác như súc vật nghe thần chú có nhiều lợi ích chẳng hạn họ được sanh trong cõi tịnh độ hay ít nhất trong tình trạng tuyệt vời ở các cảnh giới cao hơn trong vòng sanh tử luân hồi. Chắc chắn những lợi ích như vậy dựa trên căn bản thực tập trước đây của chúng ta. Cho nên, tôi nghĩ nỗ lực thực hành tốt rất quan trọng.

CHÚNG TA NƯƠNG TỰA BẬC THẦY TỪ MẪN

Để thực tập Thiền định đúng phải rèn luyện tâm qua những giai đoạn của lời dạy căn bản, muốn trải qua giai đoạn này, chúng ta cần nương vào một vị thầy có đủ năng lực – kalyanamitra (theo tiếng phạn) hay “người bạn tâm linh.” Chúng ta tiếp nhận lời dạy bằng cách nương vào vị thầy dưới hình thức một người có thể dạy chúng ta chính xác những gì nên trưởng dưỡng và từ bỏ.

Cho nên, không quan trọng chúng ta đang thực tập pháp gì, quan trọng ngay từ ban đầu phải thảo luận ý nghĩa pháp đó với bậc thầy hay người bạn tâm linh. Đó là chủ đề chúng ta phải chú trọng nhiều. Đặc biệt thực tập pháp theo truyền thống Tây Tạng đặt tầm quan trọng lớn vào việc tiếp nhận những lời dạy của vị thầy năng lực và sẵn sàng chấp nhận bất cứ thử thách gay go trong việc thực tập lời dạy này. Căn bản này được nhấn mạnh trong tất cả tông phái của Phật giáo Tây Tạng: Sakya, geluk, Kagyu và Nyingma. Ví dụ được mô tả trong câu chuyện cuộc đời những bậc thầy chân chánh trong các tông phái này.

Gần đây Tôi thường gần gũi những người mới tu tập chánh pháp. Họ muốn biết tại sao rất quan trọng, ngay cả người mới bắt đầu phải nương vào vị thầy. Chính điều này Phật giáo Tây Tạng được gọi là “Lạt-ma giáo” hay tại sao thậm chí xa hơn, những lời dạy về chánh pháp đôi khi nói về vị thầy có lòng từ mẫn rất lớn. Đầu tiên lời tuyên bố về lòng từ mẫn của vị thầy có thể làm bối rối nhưng đó là sự thật trong tình huống chắc chắn. Ngay cả Đức Phật, trong nhiều Kinh điển và Mật Tông, miêu tả quan trọng lớn lao của vị thầy, một người bình thường từ vị ấy chúng ta tiếp nhận những quan điểm lời dạy căn bản. Đức Phật dạy vị thầy bình thường nhưng có lòng từ mẫn hơn cả chư Phật và Bồ Tát an trú các địa. Bởi vì chúng ta không có cơ hội may mắn học trực tiếp với chư Phật hay Bồ Tát chứng ngộ. Chúng ta phải nương tựa vào chính vị Thầy để học pháp, người có thể nhìn thấy và gặp mặt.

Vị Thầy chỉ dạy con đường đúng khi chúng ta đi sai lạc, mở ra cánh cửa thoát khỏi khổ đau. Vì vậy, vị thầy có lòng từ mẫn hơn cả chư Phật và Bồ Tát. Với lòng tử tế như vậy, chúng ta gọi là “những bậc thầy”, “bạn tâm linh” hay “người chỉ dẫn con đường.” Chúng ta phải có thái độ thân thiện hướng đến những vị thầy với mục đích tốt đẹp như vị Phật hoàn toàn. Điều này không phải do người Tây Tạng đặt ra sau này để cho mọi người dễ hiểu pháp hơn và đã không tồn tại trước đây. Xa hơn, thái độ hướng đến vị thầy đặt biệt do chính Đức Phật quy định trong nhiều Kinh và Mật Tông.

Một vài học trò trong thời hiện đại này có xu hướng biểu hiện thay đổi về việc học với những vị thầy. Họ học với vị thầy này trong thời gian nhưng sau đó nghe “vị thầy khác vĩ đại hơn”. Vì vậy, họ bỏ vị thầy cũ và trở thành học trò của vị thầy khác. Cứ kéo dài tìm kiếm sự mới lạ và phải tìm vị thầy khác. Không có sự kết nối hoàn hảo với một vị thầy hay một truyền thống bổn tôn, họ lang thang khắp các phương hướng với tâm thức bối rối mập mờ.

Dĩ nhiên quan trọng là thoát khỏi thành kiến liên hệ đến nơi chúng ta đặt niềm tin và người mà chúng ta khởi lên cái nhìn thánh thiện, nhưng tính không kiên định sẽ không có ích lợi. Nếu chúng ta đi quanh co từ truyền thống bổn tôn này đến truyền thống khác không kiên định, cuối cùng kết quả học tập của chúng ta có quan điểm sai lạc đối với những lời dạy của tất cả truyền thống bổn tôn. Chúng ta rất khó khăn để điều phục tâm mình. Ngược lại, nếu đứng trụ với một vị thầy và một truyền thống bổn tôn, khi chúng ta học những lời dạy từ vị thầy hay truyền thống khác, kết quả mang lại vững chắc và lợi ích lâu dài.

Khi di chuyển cẩu thả từ vị thầy này qua vị thầy khác, chúng ta sẽ giống như thí dụ minh họa của người Tây Tạng nói, “Khi những đứa trẻ có nhiều cha, chúng sẽ đánh mất tổ tiên của chúng.” Có nghĩa là nếu một đứa trẻ có nhiều người đàn ông hành động như cha của nó, đứa trẻ thực sự trở nên bối rối ai là cha chính thức của nó. Chúng sẽ không biết tổ tiên thực sự của chúng. Nói cách khác, nếu một người đàn ông nhận rõ ràng là cha chính thức của đứa trẻ, thì dù nhiều người đàn ông khác hành động như hướng dẫn và hỗ trợ cho đứa trẻ đó, đứa trẻ sẽ tích lũy lợi ích xa hơn và không bị bối rối.

Ví dụ khác bày tỏ xu hướng này như thuê quá nhiều luật sư. Chúng ta có thể thuê luật sư hợp pháp để giúp giải quyết rắc rối. Chúng ta đã mất nhiều thời gian với vị luật sư để trình bày tình huống chi tiết, cùng với thông tin quá trình bản thân liên quan đến hoàn cảnh. Sau một thời gian, chúng ta nghe luật sư khác là người “quyền năng, có hiệu quả”, vì vậy chúng ta quyết định thuê luật sư mới này thay thế. Nhưng đáng lẽ phải tiến hành ngay với tình huống, chúng ta phải trải qua hàng giờ để nhanh chóng đưa lại cho vị luật sư mới tất cả thông tin về trường hợp của chúng ta và tiểu sử quá trình bản thân. Cuối cùng, chúng ta đã trải qua nhiều phương sách để trình bày hợp pháp, nhưng không một vấn đề rắc rối hợp pháp nguyên gốc của chúng ta được giải quyết!

Liên hệ đến vị thầy hay vị đạo sư rất giống như vậy. Chúng ta không thể trông mong những vị thầy với một chừng mực về sự tinh thông hay tri thức cao, ngay tức khắc biết tất cả thái độ, tính tình và khả năng của chúng ta. Họ chỉ có thể ban những lời dạy sâu sắc ích lợi lâu dài cho chúng ta, qua đó nhận biết sâu hơn và trở nên thân thuộc với chúng ta. Cho nên phải cho những vị thầy cơ hội để nhận biết chúng ta qua thời gian. Nếu chúng ta từ bỏ vị thầy và theo những ý thích chợt nảy ra, quá trình này sẽ khó mà hoàn thành.

Nếu chúng ta trụ với một vị thầy xem như là vị đạo sư nguồn gốc hay người bạn tâm linh trọng yếu, do vậy vị ấy sẽ là người thân quen, có khả năng ban những lời dạy làm lợi ích đối với tâm thức vì bất đồng lớn nhất xảy ra. Tuy nhiên, nên hiểu rõ rằng Tôi đưa ra đề nghị này dựa trên giả thuyết rằng chúng ta đã tìm được một vị thầy phẩm hạnh và đáng tin. Rất quan trọng để tìm hiểu vị thầy hoàn hảo trước khi thỉnh cầu trở thành học trò của vị ấy. Ít nhất là một lần chúng ta đã chấp nhận là một học trò, chúng ta nói những điều như là “Con dâng cúng dường thân, khẩu, ý của con lên bậc Đạo Sư.” Vì thế bạn nên chắc chắn vị thầy bạn đã dâng những cúng dường này là đáng tin tưởng!

Tuy nhiên, hiện nay, một số học trò nói lời, “Con xin Quy y vị thầy” và làm ra vẻ là học trò, nhưng họ thực sự không tận tâm dâng cúng dường bậc thầy bằng cả Thân, Khẩu, Ý. Vì vậy sẽ rất khó cho những vị thầy làm lợi ích cho họ. Chúng ta phải cho bậc thầy quyền lực cần thiết để chuyển hóa những thói quen của mình.

Ví dụ, nếu chúng ta bị thân bệnh, cần phải cho bác sĩ xét nghiệm, quả quyết loại bệnh gì, và kê toa thuốc. Chúng ta cần phải cho phép bác sĩ đụng vào chúng ta và cũng cho phép tiêm thuốc có thể bị đau. Nếu không cho phép bác sĩ thì dù bác sĩ giỏi cũng không thể giúp chúng ta.

Cùng cách này, từ ba phần của Thân, Khẩu và Ý, rất quan trọng chúng ta mở rộng tâm đối với vị thầy và cho phép vị thầy chuyển hóa tâm thức của chúng ta. Sự yêu cầu này đòi hỏi lòng tin tưởng. Không có lòng tin thì sẽ là sự thử thách để chuyển mối quan hệ của chúng ta với vị thầy tiến xa hơn. Chúng ta có thể nói những điều như “Con Quy y,” nhưng không sẵn sàng theo lời khuyên của vị thầy, thay vào đó chỉ chấp vào chính mình “những quyền của con người” và những tự do cá nhân như là lý do để bào chữa cho việc không phục tùng trí tuệ của bậc thầy, chúng ta bị chỉ đạo bởi niềm kiêu hãnh của chính mình. Lòng kiêu hãnh là chướng ngại chính ngăn trở chúng ta từ bỏ những vị thầy của mình.

Mức độ chúng ta có thể dâng cúng Thân, Khẩu và Ý lên bậc thầy tùy thuộc vào thực chất niềm tin của bản thân mình đối với vị thầy. Ví dụ, Ngài Milarepa đã chịu đựng vô số khó khăn suốt thời gian làm đệ tử của Ngài Marpa. Đối với Ngài Milarepa, những kinh nghiệm này có lợi ích bởi vì chính Ngài có niềm tin kiên cố với thầy Marpa. Cuối cùng, tín tâm của Milarepa trở nên không lay chuyển và hạnh phúc Ngài đạt được do niềm tin này cũng không lay chuyển.

Không phải mọi người có thể tích cực noi theo tín tâm của Ngài Milarepa. Nếu chúng ta đơn thuần chưa phát triển niềm tin kiên cố, không có nghĩa ép buộc chúng ta dâng cúng dường vị thầy với bổn phận của ý thức mù quáng. Cuối cùng, để hoàn thành mối quan hệ với bậc thầy tất cả đều hướng vào niềm tin của chính chúng ta.

ĐỐI VỚI BẬC THẦY, LÒNG TỪ MẪN LÀ ĐỨNG ĐẦU

Khi chúng ta dạy Phật pháp cho người khác, điều quan trọng là phải hết sức cố gắng giải thích những lời dạy Phật pháp theo cả hai cách đúng đắn và có lợi ích cho người đang lắng nghe. Để làm được điều này, chúng ta phải phối hợp hài hòa những lời dạy với dòng tâm thức của thính giả đang lãnh hội, và suy nghĩ cách tốt nhất để lợi ích cho họ. Rất quan trọng dạy Pháp theo cách phối hợp hài hòa với khả năng và tâm tính của học trò.

Phật pháp là những điều cần thiết lợi ích chúng sanh nói chung và dòng tâm thức của học trò nói riêng. Nếu thiếu lợi ích dòng tâm thức của học trò, những lời dạy của chúng ta sẽ không hiện hữu xứng đáng với danh hiệu Phật pháp. Để những lời dạy của chúng ta làm thỏa mãn mục đích của Phật pháp, phải cố gắng hướng đến lợi ích của chúng sanh nói chung và các học trò đang thực hành lắng nghe, tư duy và Thiền định về những lời dạy chúng ta ban cho họ.

Vì lợi ích của chúng sanh và học trò là mục đích hàng đầu, nên không nhất thiết tuyệt đối tất cả những gì chúng ta dạy phải nằm trong giáo lý triết học Phật giáo. Vì vậy, đối với một số học trò có thể không nhận được nhiều lợi ích từ sự trình bày hoàn toàn dựa trên căn bản của những tư tưởng triết học Phật giáo truyền thống. Tuy nhiên, mục đích đặc biệt liên kết với tất cả học trò là làm lợi ích cho họ càng nhiều càng tốt. Lợi ích này có thể đôi khi được hoàn thành qua giảng dạy và thảo luận tư tưởng Phật giáo từ các truyền thống tâm linh và tôn giáo khác.

Cho nên, ngay cả nếu một người được đào tạo như là một vị thầy của Phật pháp, vị ấy vẫn nên giữ trong tâm điểm quan trọng phải ứng dụng tất cả phương tiện tùy nghi – dù họ là Phật tử hay không phải Phật tử – đều mang lại lợi ích cho những người mà vị ấy đang giảng dạy. Đối với các vị Bồ Tát, điều này có nhiều điều để học tập. Không có gì mà không trở thành lĩnh vực học tập căn bản của các vị Bồ Tát. Lý do tại sao các vị Bồ Tát phải học tập rất nhiều lãnh vực bởi vì họ phải phục vụ cần thiết, quyền lợi và khả năng khác nhau cho nhiều đệ tử khác nhau để hướng họ đến hạnh phúc chân thật, tối thượng.

Rất rõ ràng vì lý do này, các vị Bồ Tát không chỉ có trái tim tốt, họ cũng phải có trí thông minh rộng lớn. Bất cứ phương pháp lớn hay nhỏ gì để đạt được hạnh phúc trên thế gian này, chúng ta phải tôn trọng và thực hành những phương thức ấy khi chúng thích hợp. Sẵn sàng thực hành bất cứ phương pháp nào có thể giúp chúng ta hướng tha nhân đến hạnh phúc chân thật, tối thượng.

Nếu phương pháp thực hành có thành tựu hay không, đáp lại, tùy thuộc vào cách chúng ta ứng dụng phương pháp đó. Nếu chúng ta biết cách sử dụng thiện xảo một phương pháp được đưa ra, có thể chuyển phương pháp đó hỗ trợ để đạt được hạnh phúc chân thật. Vì vậy, dù đến từ Phật Pháp hay từ cõi trần tục, chúng ta phải chú tâm và học tập tất cả phương pháp giá trị thiện xảo. Chúng ta có thể nghĩ rằng một vài phương pháp vì chúng không thích hợp như mong muốn nằm trong những triết học Phật giáo là vô ích và bị loại trừ. Tuy nhiên, có thể loại bỏ chúng, vì những phương pháp này dường như không phù hợp với chúng ta, không phải vì chúng ta liên quan với những người khác. Điều này không thể chấp nhận.

Chính những phương pháp này trở nên những điều kiện thật sự giúp đỡ hướng dẫn rất nhiều chúng sanh khác đạt được trạng thái hạnh phúc chân thật và đáng tin. Cho nên, chúng ta phải ghi nhớ rằng nó rất quan trọng xem như là vị thầy. Đây là điểm cốt yếu của quan điểm và đạo đức Phật giáo. Đặc biệt, phương cách này là phẩm chất rất cần thiết đối với các vị Bồ Tát.

Chúng ta không chỉ biết nhiều phương pháp rộng lớn để lợi ích chúng sanh, nên có khả năng sử dụng những phương pháp này. Nếu chỉ biết về mặt lý thuyết mà không sử dụng, thời gian chúng ta đã trải qua học tập sẽ bị phí uổng. Để biết những phương pháp nào sử dụng và không nên sử dụng, đầu tiên ít nhất chúng ta phải có trình độ quen thuộc với những phẩm chất về dòng tâm thức riêng biệt của các học trò. Bởi vì có hàng ngàn cách suy nghĩ và hành động của nhiều chúng sanh riêng biệt, không thích hợp cho chúng ta chỉ dạy một phương pháp để đạt hạnh phúc và có nhiều phương pháp nói về những cách suy nghĩ của chúng sanh. Tuy nhiên, quan trọng là chúng ta phải có hiểu biết ít nhất một vài loại tính khí thô của chúng sanh.

Chúng ta có những cơ hội để dạy nhóm học trò lớn. Trong khi đó chúng ta không biết chắc tánh khí cá biệt và cách suy nghĩ của mỗi học trò tham dự tại buổi thuyết giảng. Chúng ta vẫn có thể giải thích Phật Pháp trong một cách chung và qua đó tạo nhân duyên kết nối với những học trò riêng biệt có thể được đẩy mạnh về sau này. Sau đó, khi có những cơ hội kết nối với một số học trò riêng biệt, tốt nhất chúng ta nên biết những cách suy tư của họ. Dĩ nhiên đôi khi chúng ta có ý tưởng mạnh mẽ về ý thích dựa trên cách cư xử bên ngoài của họ, nhưng nó cũng hết sức ích lợi gặp gỡ nhiều học trò và hỏi chúng những câu hỏi để tìm hiểu thêm về giáo dục, ý thích của họ v.v... buổi đàm thoại đặc biệt về đề tài này rất có lợi ích.

Tập trung vào mối quan hệ riêng biệt với các học trò và nhận biết điếu tốt của họ, Tôi nghĩ nhất định sẽ tạo ra những kết quả có lợi ích. Tuy nhiên, quan trọng nhất, không có loại kết nối Phật Pháp nào trội hơn là chúng ta tạo kết nối riêng biệt với học trò, sự kết nối thường nên hướng dẫn với thái độ trìu mến và thương yêu. Khi hiện diện với tình thương và đánh giá cao trong khi thảo luận Phật Pháp với các học trò riêng biệt, chúng ta có thể không nói hùng biện và những điều đã sắp đặt trước. Nhưng vì sự hiện hữu căn bản của chúng ta, học trò sẽ có cảm giác tốt trong tâm của họ và những gì chúng ta nói sẽ có kết quả lợi ích đối với dòng tâm thức của học trò.

Khi động cơ và trạng thái tâm vững chắc, chúng ta không còn lo sợ tài hùng biện hay cách nói bị thiếu sót. Ví dụ, gần đây Tôi đã đi đến vùng phía Nam của Ấn độ và thăm nhiều người Tây Tạng đang sống trong những vùng đó. Suốt thời gian này, Tôi đã gặp và có cơ hội nói chuyện với nhiều người. Tôi đã có một số cuộc thảo luận tốt, trong khi một số vấn đề khác Tôi nghĩ nó không có ích lợi. Nhưng về sau, khi Tôi có những cuộc thảo luận với người khác và có ấn tượng giống như vậy, nhưng họ bảo vối Tôi những thảo luận Tôi tin rằng được tiếp thu tốt không tìm thấy có lợi ích nhiều. Ngược lại, những thảo luận, Tôi nghĩ vô ích nhưng trở nên có ích nhất. Đôi lúc cách đó cũng xảy ra như vậy.

Khi chúng ta nói trong trạng thái tâm kiêu ngạo, sự bất cẩn len lỏi vào những điều chúng ta nói. Chúng ta không chú tâm nhiều lắm, và sự trình bày không diễn ra tốt lắm. Nhưng khi chúng ta suy nghĩ, “Nếu tôi không hết sức cẩn thận, điều này sẽ không diễn ra tốt,” chú tâm và thận trọng về những gì chúng ta nói. Nhiều lúc dường như sự trình bày của chúng ta có lợi ích hơn.

Chúng ta có thể hướng đến suy nghĩ triển khai tài hùng biện, ngôn từ ấn tượng hơn nữa, dạy nhiều học trò hơn sẽ làm quyến rũ bởi những lời dạy Phật Pháp của chúng ta. Chúng ta nên nghiên cứu giả thuyết này cẩn thận. Dù hùng biện hay không, những gì chúng ta cần thiết thực sự là tình thương yêu và ước muốn vị tha vì lợi ích tha nhân. Năng lực của phẩm chất này nhất định quyến rũ những học trò, bất chấp mức độ hùng biện của chúng ta.

Lòng trìu mến và thương yêu là những phẩm chất rất cần thiết, dù chúng ta đang thực hành Phật Pháp hay làm kết nối Phật Pháp với người khác. Lý do Tôi đã nói về phẩm chất này vì tất cả chúng ta là bậc thầy của chính mình, là vị bảo hộ cho chính mình. Cuối cùng, điều quan trọng là phải biết cách dạy và đưa ra lời khuyên cho chính mình. Ngay khi chính chúng ta đang thực hành Phật Pháp, không phải chỉ thực hành lợi ích riêng cho bản thân; mà cũng là lợi ích cho tất cả tha nhân. Cho nên, phải luôn cố gắng lợi ích càng nhiều cho tha nhân trong khả năng của mình với tất cả những gì chúng ta đang làm. Có thể thực hành lời nói đúng đắn là một phần quan trọng để lợi ích cho tha nhân.

TẤT CẢ TRUYỀN THỐNG CỦA PHẬT GIÁO TÂY TẠNG CHIA SẺ CÙNG QUAN ĐIỂM VÀ THỰC HÀNH

Lần đầu tiên Tôi cùng hội họp với những vị thầy khác dưới chủ trì của Đức Đạt Lai Lạt Ma, Tôi cảm thấy một chút bồn chồn lo lắng. Cho nên, Tôi không có bất cứ điều gì lớn lao để nói. Tuy nhiên, hội nghị tại Học Viện Trung Tâm Nghiên Cứu Cao Cấp của Tây Tạng, bàn thảo về sự tương đồng được chia sẻ bởi bốn truyền thống của Phật giáo Tây Tạng, đưa ra một cơ hội tuyệt vời cho tất cả chúng ta. Như là vị lãnh đạo của một trong các truyền thống này, Tôi cảm thấy đang chia sẻ những ý nghĩ của Tôi về một số vấn đề then chốt trở nên căn bản cho sự tập hợp quán chiếu xa hơn nữa.

Nhìn chung, trải qua nhiều thế kỷ niềm tin tưởng và tự tin về mặt tâm linh trong đời sống người Tây Tạng, Phật Pháp đã trở thành quan điểm thực hành truyền thống căn bản chủ yếu. Trong truyền thống của Phật giáo Tây Tạng, được biết có “bốn truyền thống bổn tôn” nổi tiếng. Ở đây, chúng ta gặp nhau như là sự biểu trưng của bốn truyền thống này nói lên những quan điểm và thực hành đặc biệt để tất cả chúng ta cùng nhau chia sẻ; cả về quan niệm thế gian và tâm linh, đây là nỗ lực rất quan trọng.

Đó không phải trường hợp những quan điểm và thực hành của chúng ta khác hẳn nhau và phải mang lại sự thống nhất với cố gắng lớn về phía chúng ta. Tất cả truyền thống đều truyền bá chánh pháp của Đức Phật. Đơn giản vì chúng ta có bốn truyền thống khác nhau không có nghĩa là chúng ta bất đồng về những lời Đức Phật dạy hay một truyền thống này đáng tin tưởng hơn truyền thống kia. Ví dụ, ở Ấn Độ đầu tiên có bốn tăng đoàn chính của Thanh Văn. Sau này, sự phân chia bốn bộ phái phát triển thành mười tám trường phái nhỏ của Thanh Văn. Nhưng tất cả mười tám trường phái nhỏ được xem là biểu trưng niềm tin truyền thống của Đức Phật. Nó cũng giống như bốn truyền thống Tây Tạng. Rõ ràng tất cả bốn truyền thống đều biểu trưng niềm tin, chân lý và Phật Pháp chân chánh.

Đây là lúc chúng ta hội họp lại để chứng minh sự thật này. Tuy nhiên, một số người có thể hoài nghi về kế hoạch này. Họ nghĩ rằng có một số động lực chính trị tinh vi nên có sự hội họp như vậy, và cuối cùng, tất cả truyền thống sẽ hình thành một tổ chức đơn độc. Trường hợp này không phải và không cần thiết để hiểu như vậy. Các vị thầy tâm linh và từng mỗi học giả có sự thực hành đơn nhất của chính họ, tiếp tục tận tụy những đơn nhất trong truyền thống của họ là rất quan trọng. Tuy nhiên, cũng quan trọng cho chúng ta bày tỏ bên ngoài sự tôn trọng và khâm phục của chúng ta hướng đến những lời dạy của Đức Phật thoát khỏi sự liên kết bè phái.

Đặc biệt, như Đức Đạt Lai Lạt Ma đã đề cập sáng hôm nay, chúng ta đã đi đến giây phút sống và chết trong sự tiến hóa của xã hội Tây Tạng. Tại giây phút rất mỏng manh này, nếu bám chặt mãnh liệt vào sự chấp trước một phía truyền thống của chính mình loại trừ những truyền thống khác, chính chúng ta dựng lên sự chống đối với truyền thống khác, cuối cùng sẽ tiêu diệt xã hội của chính chúng ta.

Hiện nay, nhu cầu cấp bách trong xã hội là hài hòa và tự nguyện hướng đến hoạt động tích cực hòa hợp. Nếu nhìn lại những biến đổi tồi tệ lớn nhất đã xảy ra trong lịch sử Tây Tạng, chúng ta có thể thấy rằng sự kiện này xảy ra bởi vì những người Tây Tạng đã không hài hòa tương hợp và kết nối tương xứng với nhau.

Để trở nên hòa hợp, tâm của chúng ta phải hòa thuận. Nhưng nó không có nghĩa là chúng ta cần phải tự hỏi nhau mỗi người đang suy nghĩ và cần những gì. Tất cả chúng ta có nhiều cách suy nghĩ khác nhau, nhưng suy tư giống nhau giữa chúng ta là có cùng niềm tin trong Phật Pháp. Sự chia sẻ niềm tin trong Phật Pháp tạo ra hòa hợp và nhất quán ngay chính tâm thức chúng ta. Nếu chúng ta có thể nhận ra điểm chung của hòa hợp này và cố gắng hướng đến hỗ trợ những lời dạy của Đức Phật nói chung, sẽ lợi ích rộng lớn cho Phật Pháp của Tây Tạng.

Tôi thực sự cố gắng áp dụng điều cốt yếu này cho chính Tôi. Ví dụ, khi Tôi đang học và thực hành lời dạy của phái gelukpa. Tôi không đơn giản nghĩ chính Tôi là Kagyupa đang thực hành lời dạy của phái gelukpa. Hơn nữa, Tôi cố gắng đắm mình hoàn toàn vào bất kỳ lời dạy và thực hành gì Tôi đang kết nối với nó. Tôi nhắc nhở chính mình rằng Tôi là hành giả của Phật Pháp và nhìn chung Tôi thích thú những lời dạy của gelukpa. Như vậy khi Tôi đang thực hành những lời dạy này, Tôi thực sự là một môn đồ của truyền thống geluk. Nếu đạt đến học tập và thực hành trong cách này, chúng ta sẽ thấu hiểu hoàn toàn và thoát khỏi nghi ngờ. Chú ý tuyệt đối vào thực hành kinh chú của mỗi truyền thống, chúng ta cũng có thể tiến hành trong thực tập truyền thống của mình rất dễ dàng. Đây là cách suy nghĩ của Tôi.

Như là người lãnh đạo với danh hiệu Karmapa, Tôi đã tham khảo câu chuyện về những vị Karmapa ở quá khứ. Thấy được tất cả các vị Karmapa ở quá khứ có niềm tin rất mạnh mẽ và nhận thức thanh tịnh hướng đến những lời dạy của các truyền thống khác. Họ không biểu lộ những phẩm chất này chỉ vì mong muốn tỏ lòng kính trọng; xa hơn nữa họ bày tỏ niềm tin và nhận thức thanh tịnh được truyền lại bởi các nhà tri thức và phân tích. Họ đã biết được ý nghĩa trong những lời dạy của mỗi truyền thống.

Tôi nghĩ như một vài ví dụ cần đưa ra rất có ích. Trong lịch sử truyền thống Kagyu suốt thời gian của các Đức Karmapa nắm giữ có ảnh hưởng lớn không chỉ phạm vi Phật Pháp, mà còn phạm trù chính trị ở những vùng Tây Tạng. Suốt thời gian đó, những vị Karmapa có tầm nhìn rất rộng rãi đối với những truyền thống khác nhau. Họ không chỉ liên kết chính họ với những lời dạy và thực hành của Kagyu, nhưng xa hơn không có thành kiến, thích thú trong tất cả lời dạy.

Như vào thời kỳ của Đức Karmapa thứ tám Mikyo Dorje, khi một số môn đồ truyền thống Karma Kagyu và geluk rơi vào mối quan hệ bất hòa. Đức Karmapa Mikyo Dorje đôi lúc nghe được sự thù oán giữa hai truyền thống. Vào một dịp Ngài nói, “Đây là những gì các vị, môn đồ của Tôi, cần phải hiểu: Không có khác nhau giữa làm tổn hại tu viện gelukpa và chặt đứt đầu của chính Tôi. Cho nên, hãy dừng gây chướng ngại đối với Phật Pháp.” Sự cự tuyệt bất hòa hợp đã được tìm thấy xuyên qua những câu chuyện cuộc đời của tất cả các vị Karmapa.

Tuy nhiên, thỉnh thoảng chúng ta tìm thấy trong những bài viết của các Đức Karmapa như Đức Karmapa thứ tám Mikyo Dorje, bác bỏ quan niệm triết học của các vị thầy như Đức Tsongkapa (Tông Khách Ba), trong truyền thống Nyingma và Sakya. Xuất hiện đặc biệt nhiều bác bỏ liên quan đến sự phân chia giữa “các môn đồ trước đây” của Trung Luận hay trường phái Trung Đạo và “những môn đồ sau này,” như Đức Tsong-kapa và các người kế thừa. Tuy nhiên, đó không phải trường hợp Đức Karmpa đã làm sự bác bỏ này từ tận trái tim, chỉ là vui thích trong một dịp bất đồng với đối tác của vị ấy. Nếu thực sự bất đồng với đối tác từ trong sâu thẳm, tại sao trong thời gian khác vị ấy đã viết những lời tán thán Đức Tsong-kapa? Vị ấy không thể làm như vậy. Cho nên rõ ràng ý nghĩ thực sự của những bác bỏ đã làm ngoài mong muốn để khám phá sâu sắc ý nghĩa khái niệm của lời Đức Phật dạy. Họ đã không làm vì động cơ căm ghét hay ác cảm.

Khi viết lời tán thán vị thầy, người viết thường ca ngợi về học thức, đạo đức và từ bi của vị thầy. Đây không có gì đặc biệt trong nghi thức tế lễ tán thán. Nhưng khi chúng ta nhìn vào lời tán thán của Đức Karmapa Mikyo Dorje đã viết cho Ngài Tsongkapa (Tông Khách Ba). Chúng ta thấy vị ấy không chỉ ca ngợi học thức của Ngài Tsongkapa v.v... mà còn tán thán những quan điểm mà Ngài Tsongkapa đã tán thành. Ví dụ, trong bài viết của Đức Mikyo Dorje chúng ta tìm thấy vần kệ như sau:

Ngài dạy sắc và hiện tượng khác không rỗng không trong bản thể của sắc,

Chúng là sắc rỗng không vốn đã tồn tại –

Hướng đến Ngài, những người đề xướng tối cao về không tánh,

Đức Tsongkapa và Riwo Gendenpa. Tôi dâng lời tán thán.

Đức Mikyo Dorje diễn tả những điểm đặc biệt hiểu biết của Tsongkapa về quan điểm Prasangika (thuộc trường phái Trung Đạo) và tán thán họ. Không chỉ lời tán thán này được phát ra bởi nhiều vị Karmapa tái sinh; các vị trụ trì học thức của truyền thống cũng nói rộng rãi làm cách nào tất cả quan điểm của các truyền thống khác nhau hướng đến cùng một mục đích. Tất cả vị thầy giác ngộ ở quá khứ đã dạy rõ làm cách nào chúng ta có cái nhìn thanh tịnh không thành kiến hướng đến tất cả lối vào của những lời dạy.

Tuy nhiên, có một số vị thầy giác ngộ đã từng có cách nhìn thánh thiện thanh tịnh hướng đến tất cả truyền thống, nhưng không làm nổi bật bên ngoài sự cần thiết đối với cách nhìn thanh tịnh này. Bởi vì một số đệ tử có thể hiểu sai về quan niệm không có thành kiến. Họ sử dụng khái niệm về “không có thành kiến” như là một lời bào chữa cho việc không đi sâu vào với chính truyền thống của họ. Nhưng xa hơn họ bị xao lãng, cố gắng có được bất cứ điều gì từ việc xem xét ngẫu nhiên giữa những lời dạy của các truyền thống khác. Cách tiếp cận này rõ ràng là không sâu sắc. Cho nên, chúng ta cần phải tránh hai cực đoan: Không có sự tôn kính đối với những truyền thống khác và không có đủ sự tôn kính và một lòng hiến dâng đối với chính truyền thống của mình. Để giúp chúng ta thoát khỏi hai cực đoan này, các vị thầy trong quá khứ đã theo nhiều lối giảng dạy sâu rộng.

Điều chính yếu này không chỉ được thấy những gương mẫu trong lịch sử, ngày nay vẫn đang sống động. Chúng ta tiếp tục kế thừa tài sản của niềm tin và cách nhìn thanh tịnh hướng đến tất cả truyền thống Phật Pháp không có thành kiến. Nếu chúng ta là những vị thầy thì những hoạt động sẽ trở nên vĩ đại hơn; nếu là những học giả, sự thông minh sẽ phát triển; nếu là những môn đệ bình thường của Phật Pháp, chúng ta sẽ có nhiều pháp hữu và tăng trưởng hạnh phúc.

Chúng ta có thể nhìn thấy một tấm gương hoàn hảo không có thành kiến của Đức Đạt Lai Lạt Ma. Ngài đã nhận lãnh hầu hết rèn luyện căn bản trong truyền thống geluk. Nhưng Ngài không duy trì gắn bó và phải liên kết với truyền thống độc nhất đó, Ngài hòa mình với tất cả truyền thống với cách nhìn thanh tịnh không có thành kiến. Vì vậy Ngài là đối tượng cung kính của tất cả truyền thống, cùng với trời và người.

Cho nên, chúng ta nên nhận thức những ví dụ về cách nhìn thanh tịnh và không có thành kiến đang hiện hữu ngày nay. Từ những ví dụ này chúng ta tin tưởng rất quan trọng để duy trì lời dạy chính truyền thống mình. Nhưng có sự phân chia giữa chính truyền thống mình và lợi ích của lời dạy cho hết thảy chúng sanh nói chung, thì lời dạy cho tất cả chúng sanh là quan tâm hàng đầu nhất.

Nhìn chung, có thể nói rằng tất cả truyền thống tâm linh được hình thành để cứu giúp chúng sanh. Đây là chân lý đặc biệt Đức Phật đã dạy ở quá khứ, Ngài là bậc Đạo Sư hướng dẫn chúng ta. Những lời dạy của Đức Phật tồn tại duy nhất vì mục đích hoàn thành an lạc và hạnh phúc cho mỗi chúng sanh, không phải vì lợi ích cá nhân hay lập ra lời dạy để làm tăng danh tiếng của chính Ngài. Cho nên, để thực hành đúng đắn lời Phật dạy thì phải hoàn thành một số lợi ích và hạnh phúc cho chúng sanh.

Cho dù những lời dạy của Đức Phật tồn tại dù chỉ một ngày – trong một giây phút của sát na –nếu chúng hoàn thành lợi ích cho một số chúng sanh và sống đúng với mục đích tồn tại của chúng. Ngược lại, nếu những lời dạy của Đức Phật được tồn tại hàng ngàn năm cho đến bây giờ nhưng không lợi ích bất kỳ chúng sanh nào nói riêng, thực sự không cần thiết đặc biệt phải có tất cả lời dạy của Đức Phật bên cạnh.

Cho nên, bất kỳ truyền thống hay bổn tôn nào chúng ta theo, nếu chú trọng không ngừng vì an lạc và hạnh phúc của chúng sanh thì sẽ hoàn thành mục đích của những lời Phật dạy.

HÒA HỢP, ĐẠO ĐỨC VÀ QUYỀN LỰC

Như Tôi thường nói, không có điều gì trong lời Phật dạy mà không liên hệ đến những thành phần khác và không tương hợp lẫn nhau. Nói riêng, tất cả truyền thống của Phật giáo tồn tại ở Tây Tạng bao gồm duy nhất những lời dạy đã được truyền xuống từ Đức Phật Chánh Đẳng giác Thích Ca Mâu Ni. Cho nên, tất cả truyền thống này đại diện một bổn tôn đơn độc với một nguồn gốc đơn độc, cũng như những dòng nước và tuyết hòa lẫn. Điều này có nghĩa là tất cả bổn tôn huyết thống này tương hợp lẫn nhau và hòa lẫn với các truyền thống Phật Pháp khác. Về nguồn gốc của các truyền thống này giống nhau, nếu một người khởi lên những quan niệm một số truyền thống tốt và một số khác xấu, người ấy kết tạo nghiệp từ bỏ chánh pháp. Đây là dấu hiệu ác ma đã thâm nhập sâu vào dòng tâm thức của vị ấy. Cho nên, đó là loại bất hòa không cần thiết.

Nhìn chung, hạnh phúc chính yếu của xã hội dựa vào sự hòa hợp và đoàn kết giữa tất cả các thành viên. Nếu không có hòa hợp, tất nhiên sẽ xảy ra tổn thất và thiệt hại. Đặc biệt, Đức Phật đầu tiên đã dạy đạo lộ tùy thuộc vào thế gian, trong đó Ngài nói bao quát về những mối quan hệ hòa hợp. Chính nhờ thiện tâm của các vị lắng nghe bài pháp đầu tiên của Đức Phật về Tứ Diệu Đế trong hòa hợp khiến cho những lời dạy quý báu của Đức Phật tồn tại cho đến ngay nay.

Cũng vậy, suốt thời giảng dạy Phật Pháp ở Tây Tạng, tâm của các vị tu viện trưởng Shantarakshita, bậc thầy Padmasambhava (Đức Liên Hoa Sanh), vua Trisong Detsen đã hòa hợp và có phẩm hạnh thanh tịnh. Nhờ thiện pháp này, ở Tây Tạng, trước đây các nhà học giả Ấn Độ đã lo sợ rằng về “Vùng đất tối tăm với sự ăn thịt và gương mặt đỏ.” Ánh sáng của Phật Pháp đã chiếu lan tỏa sau này có thể nói là tuyệt vời hơn ở Ấn Độ thuộc vùng đất của các nhà quý tộc. Tiểu thừa, Đại thừa và Mật thừa hưng thịnh trong thời gian dài và tất cả điều này xảy ra duy nhất vì thiện pháp của những con người được đề cập ở trên đã hòa hợp và có phẩm hạnh thanh tịnh. Kết quả này chắc chắn đã không đến xuyên qua bất hòa và tranh cãi bên trong.

Phật Pháp cần phải trổ hoa trong tương lai. Vì vậy nếu đặt kế hoạch cho truyền thống Phật Pháp riêng biệt của chính chúng ta phát triển hưng thịnh, phải rèn luyện niềm tin và cách nhìn thanh tịnh hướng đến những truyền thống Phật Pháp khác; trong cùng lúc đó thực hành liên tục truyền thống Phật Pháp của chính mình. Nếu bất kỳ quan điểm này xuất hiện không rõ ràng trong lời dạy của Đức Phật, chúng ta có thể nhìn vào những gì các truyền thống Phật Pháp khác nói về chúng, như vậy gạn lọc những gì không rõ ràng và thích hợp để tạo ra thực hành thoải mái. Trong bất kỳ trường hợp nào, nếu chúng ta nhận ra tất cả lời dạy không mâu thuẫn và làm cho lời dạy của Đức Phật xuất hiện như là những lời khai thị cá nhân và dòng chảy của Phật Pháp tồn tại liên tục trong tương lai không bị biến mất. Ở đó, về sau chỉ có những người có khả năng nắm giữ ngọn cờ chiến thắng của Phật Pháp.

Tuy nhiên, nếu người đó nói rằng, “Tôi là một vị Thầy của Phật Pháp”, “Tôi là một Tulku (vị tái sanh),” “Tôi cần tòa ngồi cao,” hay tranh đấu về tòa ngồi, điều đó không thể làm cho người ấy nắm giữ những lời dạy. Như Ngài Drukpa Kunley nói:

Những người có thể điều phục kẻ thù tâm phiền muộn của chính họ

Sẽ nắm giữ những lời dạy của Đức Phật trong bàn tay họ.

Như vậy, nếu một người điều phục nỗi ưu phiền trong chính dòng tâm thức hay có thể thực hành những lời dạy trong dòng tâm thức của vị ấy về cả mặt kinh điển và chứng ngộ chính các pháp chân thật. Lời dạy của Đức Phật ở trong bàn tay của vị ấy và là bậc thầy hay người chủ hợp pháp của chúng. Tuy nhiên, chỉ đơn thuần với tòa ngồi cao tốt, một người không thể trở thành vị thầy của những lời dạy. Ở giữa chúng ta, có nhiều người có các tòa ngồi cao nhưng họ không thể trở thành vị thầy của những lời dạy. Cho nên, một người có thể hay không trở thành vị thầy của những lời dạy không có dựa vào tòa ngồi và danh hiệu cao quý. Điểm chính trở nên bậc thầy là dòng tâm thức của vị ấy có hay không bao gồm trong thực hành bộ ba của nghiên cứu, quán tưởng, thiền định, sở hữu khả năng phân tích, nhận thức và niềm tự tin v.v... để nắm giữ những lời dạy quý báu của Đức Phật về cả mặt kinh điển và chứng ngộ.

Cũng vậy, điều đó đã được nói một số người mang lấy tên “hiện thân” và “Tulku” (tái sinh) hiện thân như họ mong muốn và vì vậy đi vào thế gian vì lợi ích của Phật Pháp và hạnh phúc chúng sanh. Tuy nhiên, họ cần phải tạo ra một số tác động tốt cực kỳ quan trọng khi họ đến thế giới. Thầy gungthang đã nói:

Nếu một hiện thân đi đến vì lợi ích của Phật pháp,

Phải có một tác động mạnh giải thích và thực hành chúng.

“Tác động mạnh của sự giải thích và thực hành” là có liên quan cần thiết thành lập phương tiện thực hành, giải thích và học tập những lời dạy. Tuy nhiên, không thể nắm giữ Phật Pháp chỉ xuyên qua có tài sản và huy hoàng lớn ở bên ngoài, như nói rằng, “Tôi đã xây tu viện uy nghi này” hay “Tôi đã xây ngôi nhà đồ sộ này.” Nếu một người không thể thiết lập quan điểm cốt yếu – phương tiện học tập và thực hành – vị ấy mang tên “hiện thân” và “Tulku” không có ý nghĩa và ích lợi. Vị ấy không nên giống như bức tượng trong bùn, khi nó đã rơi vào đó nhưng lại nổi lên từ đó. Như vậy, nếu một người có tên “tulku” và cũng đang sống với ý nghĩa đó, thực sự làm công việc của một “hiện thân,” thì rất tốt. Hiện nay, có nhiều “tulku” nhưng người phục vụ của họ có nhiều quyền lực và ảnh hưởng hơn chính những vị Lạt Ma (thầy) tái sinh và cậy vào đó sử dụng quyền lực của họ. Trong trường hợp như thế, không cần phải dùng từ ngữ “tái sinh” và “hiện thân.”

Ở Tây Tạng, đôi khi nói rằng những người được gọi là “tái sinh” đưa ra bằng cách triệu tập một số đứa trẻ mặt sáng sủa và sau đó trao cho chúng giáo dục tốt. Điều này dường như sắp trở thành sự thật nhưng nó không phải được tạo ra trong cách này, sự chứng đạt trạng thái toàn trí được hình thành nhờ rèn luyện đạo lộ. Tuy nhiên, những gì liên quan ở đây là nói về “tái sinh” nhưng không được sinh ra với những dấu hiệu thuần khiết của chính họ, duy nhất dựa vào người khác đưa ra. Nếu họ không có năng lực tâm linh, niềm tự tin nắm giữ những lời dạy bằng thiện hạnh và chính năng lực độc lập của họ thì không có lợi cho Phật Pháp. Ngược lại ở trong tư thế thực sự nguy hiểm rất lớn cho họ. Nếu bạn ngạc nhiên tại sao như vậy, bởi vì “tái sinh” có tên là vĩ đại, dù chính họ không phạm bất kỳ lỗi lầm nào nhưng sẽ gây ra một số lỗi lầm bị phạm phải đằng sau dẫn đến hủy diệt lớn Phật Pháp. Cho nên, rất quan trọng cho những người mang tên “tái sinh” và “hiện thân” phải hết sức cẩn trọng.

Đặc biệt, như nói rằng “những tái sinh” là các vị Bồ tát. Họ chính là, nhưng không quan tâm họ là (Bồ Tát) hay không, như người nhảy múa tôn giáo theo điệu nhảy bò đực ở Tsang Shalu, họ đứng ở giữa bao quanh bởi những người nhảy múa khác và mang đầu của sáu loại chúng sanh. Cũng như các vị Bồ Tát tulku (tái sinh) sẽ có nhiều người hầu cận tự nhiên với tâm tràn đầy các pháp thế gian, áp lực cao và ganh tỵ. Cho nên, có nhiều điều khó khăn. Trong không khí căng thẳng này, như được nói rằng nếu chính các vị tulku trải rộng bàn tay của họ, những người đó đốt họ và nếu họ không trải rộng, bình đất sẽ bể. Vì thế họ ở trong hoàn cảnh rắc rối không quan trọng họ làm gì. Khi những điều này xảy ra, vị tulku cần phải có năng lực tâm linh rất lớn.

Một hôm, Ngài Drukpa Kunley đã hỏi một số người tường trình là một hành giả xuất sắc của thành tựu hoàn hảo (siddha), “Tôi sợ chết. Cái gì giúp được điều đó?” “nó giúp nếu ông không sanh lại.” “Cái gì giúp không sanh?” “Nó giúp không sanh nếu ông không tích lũy nghiệp.” Cái gì giúp không tích lũy nghiệp?” “Nó giúp phục vụ sự tăng nhanh của tư tưởng tốt và xấu?” “Nó giúp nghỉ ngơi trong sự thăng bằng Thiền định không hối hận.” Sự trao đổi này tiếp tục trong một lúc và cuối cùng Ngài Drukpa Kunley đã hỏi, “Một người phục vụ tốt của Phật Pháp có nghĩa là gì?” “Nó liên hệ với một vị thầy với những hành động quyền năng vĩ đại.” Như vậy, những vị thầy quyền năng này rất khiếp sợ. Nếu những vị thầy này làm nỗ lực lớn và như vậy có thể tạo ra một tác động mạnh của sự giải thích và thực hành Phật Pháp, danh hiệu “tái sinh” tùy theo ý nghĩa của nó, nhưng mặt khác nó rất khó. Trong bất kỳ trường hợp nào, cần thiết để giữ vững Phật Pháp không thành kiến và nói chung không hướng đến nắm giữ những lời dạy với các điều bên ngoài, nhưng nắm giữ lời dạy xuyên qua thực hành bên trong. Đây là điều hết sức cốt yếu chúng ta cần phải hiểu.

Hơn nữa, đạo đức bên ngoài cũng rất cần thiết. Chúng ta là những người Tây Tạng, đang sống trong một vùng đất hoang vu trên cao nguyên cao, đã trở thành con người không văn minh phát triển. Trong thực tế, cũng như những người man rợ, chúng ta không làm gì nhưng nói uyên náo, lộ ra vẻ bận rộn và cách thức đối xử nhanh chóng. Hành động giống như người xa lạ của thế giới. Nhìn chung, trong thần chú bí mật, một người nói về “Đạo đức kiên cố.” Trong đó, không có chú trọng về sạch và dơ hay tốt và xấu và một người chạy trần trụi xung quanh không có bất kỳ suy xét và nhắm đúng vấn đề liên quan. Đây có nghĩa là tâm của vị ấy đi lang thang trần trụi quanh quẩn không nhằm đúng vào vấn đề. Tuy nhiên, đạo đức kiên cố thanh tịnh là gì? Nó có nghĩa trước tiên một người giữ giới luật và đạo đức quý báu đúng đắn. Bất kỳ điều gì khác, như chạy quanh quẩn và đối xử như những con heo ăn những thứ phân dơ, có tham muốn lớn hơn con gà trống và keo kiệt hơn những loài rồng (Naga), nhất định không được gọi là “đạo đức kiên quyết.”

Đây là lý do tại sao Ngài Drikung Jikten Sumgon đã nói, “Tôi ngang bằng với những Siddha (thành tựu hoàn hảo) của Ấn Độ trong sự giác ngộ của họ. Tôi không có bất kỳ giác ngộ cao hơn những Siddha của Ấn Độ này. Tuy nhiên, trong lãnh vực về đạo đức và giới luật, Tôi khá hơn.” Hầu hết những Siddha của Ấn Độ đã không nắm giữ nhiều nghi lễ bên ngoài lắm, nhưng đã đi lang thang quanh quẩn biểu lộ tất cả loại cư xử giống như những người mất trí. Như vậy, lý do để có niềm tự tin lớn biểu lộ trong sự trình bày ở trên không có bất kỳ giác ngộ cao, nhưng có đạo đức và giới luật cao, dựa trên căn bản đạo đức giới luật đúng đắn. Cho nên, đạo đức bên ngoài của chúng ta rất quan trọng, Tôi thực sự đề nghị rằng cách cư xử của chúng ta phù hợp với cách thức nên làm.

HÒA HỢP GIỮA CÁC ĐỨC KARMAPA VÀ NHỮNG NGƯỜI THỪA KẾ CỦA HỌ

Nhìn chung, truyền thống Kagyu bao gồm Takpo Kagyu, bốn truyền thống lớn và tám nhánh nhỏ bắt nguồn từ Ngài gampopa. Một số người đã nghiên cứu về điều này và nói rằng “bốn truyền thống lớn và tám nhánh nhỏ” không tìm thấy lịch sử xác thực hay những tác phẩm lịch sử trước trong các bài viết của Jamyang Khyentse Wangpo và Jamgon Kongtrul Lodro Thaye. Trong bất kỳ trường hợp nào, khi nghe trình bày “bốn truyền thống lớn và tám nhánh nhỏ,” một số người hiểu là ý nghĩa lớn và nhỏ thực sự. Nhưng suy nghĩ như vậy là hoàn toàn sai. Ví dụ, trong câu chuyện của vua gesar ở vùng Ling, có những giải thích về truyền thống bổn tôn lớn, bậc trung và nhỏ hơn của truyền thống Ling, mà không áp dụng lớn và nhỏ. Đặc biệt, những thành viên quý tộc, như vua gesar và lãnh tụ, theo truyền thống nhỏ. Như vậy, những ai đến từ dòng nhỏ thuộc hạng người nối dõi được gọi là truyền thống nhỏ, những ai đến từ dòng bậc trung của người nối dõi là truyền thống bậc trung; và những ai đến từ dòng lớn của người nối dõi là truyền thống lớn. Nhưng một cách rõ ràng, ở đây không nói đến người sau lớn hơn người trước.

Cũng vậy, trong truyền thống của Ngài gampopa, gọi là “truyền thống lớn và nhỏ” chủ yếu nói đến những truyền thống đến từ các đệ tử trực tiếp của Ngài gampopa xem là “những truyền thống lớn.” Trong khi những truyền thống đến từ đệ tử của các vị này được gọi là “những truyền thống nhỏ hơn.” Trong bất kỳ trường hợp nào, từ ngữ “bốn truyền thống lớn và tám nhánh nhỏ” rất nổi tiếng. Xuyên qua sự hợp nhất lớn này của các thành tựu hoàn hảo (Siddha) trải dài ra và trở nên vô song trong mọi khía cạnh của thực hành cũng như giảng dạy. Dựa trên năng lực này, nó phục vụ như là nền tảng căn bản vì lợi lạc, hạnh phúc của chánh pháp và nhân dân Tây Tạng. Vì thế, chúng ta mới có thể tiếp tục tồn tại cho đến ngày hôm nay.

Đặc biệt, sự phát triển những lời dạy của truyền thống Karma Kagyu rõ ràng đến từ gampopa, không trái ngược với Bồ Đề Tâm và ước muốn cầu nguyện của các bậc thầy khác. Người đại diện chính của truyền thống này là Đức Karmapa đời thứ nhất Dusum Khyenpa. Ngài là người đầu tiên sáng lập truyền thống này và những người nắm giữ truyền thống của Ngài được biết là “bảy người cha và các người con của truyền thống Kamtshang.”

Đôi khi, chúng ta thực hành bằng cách hòa nhập Phật Pháp và thế gian pháp, nhưng điều này là sai. Nhìn chung, thuật ngữ Phật Pháp (Dharma), những gì phù hợp với bản thể chân thật của vạn pháp là phù hợp với Phật Pháp cần phải thực hành. Những gì không phù hợp với Phật pháp thì không thực hành. Trong thực tế, ở đây chúng ta cần phải tự mình phán xét. Nếu chúng ta thực hành trong một cách thành thật phù hợp với bản thể chân thật của các pháp thì phù hợp với Phật Pháp. Nếu chúng ta thực hành bản thể chân thật của các pháp trong cách sai lầm thì sẽ mâu thuẫn với Phật Pháp. Đây là cách chúng ta cần phải thực hành cái gì nên làm theo và cái gì phải từ bỏ. Mặt khác, chính những thành kiến của chúng ta, chấp trước pháp thế gian và tăng trưởng ác cảm. Chúng ta có thể nói, “Tôi không thích những người này và vì vậy tôi phải đánh bại họ.” Hay “Tôi thích những người này, vì vậy tôi phải làm gì đó cho họ.” Chúng ta suy nghĩ các tông phái hay cộng đồng khác nhau có hòa hợp hay không, người đó có cùng chủng tộc hay không, có chung quan điểm hay không. Nếu chúng ta nghĩ như vậy khiến tâm khó hòa nhập với Phật pháp. Thực tế, chúng ta không thể thực hành Phật Pháp trong một cách thanh tịnh.

Chúng ta là những Tăng sĩ mặc ba pháp y trên thân, như vậy có sự khác biệt với những người bình thường qua y phục. Nhưng điều chúng ta thực sự cần là căn bản tâm thức khác nhau. Nếu chúng ta chỉ mang lấy gánh nặng chấp trước khổng lồ và ác cảm thì giống như người thế tục tầm thường. Chúng ta bị lôi kéo và khóa chặt trong thế tiến thoái lưỡng nan ngay cả hơn người bình thường, thì không phải là Phật Pháp. Như vậy, chúng ta phải là những hành giả Phật Pháp trong ý nghĩa duy nhất liên quan đến sự giảm bớt nhiều hơn nữa chấp trước thế gian và ghét bỏ. Từ tận trái tim, gieo vào tình thương, từ bi và tính thật thà thẳng thắn làm sao để phù hợp với những điều trong tâm của chúng ta. Nếu chúng ta trộn lẫn những thành kiến thế gian, chấp trước, và ghét bỏ với Phật pháp, chúng ta sẽ hủy diệt Phật Pháp mạnh mẽ.

Trước kia, ở Tây Tạng, nhiều truyền thống tôn giáo khác nhau có được sự chung sống hòa bình thoải mái. Ngày nay, trên thế giới, con người đấu tranh với nhau chỉ vì cái nhìn màu da, mang lại thành kiến của cá nhân và thành kiến của thế giới nói chung. Vì vậy nếu chúng ta không cẩn thận, sẽ có nguy hiểm lớn và làm giảm giá trị Phật Pháp. Chấp trước thế gian và ghét bỏ hoàn toàn khác với sự chấp nhận và từ bỏ trong ý nghĩa Phật Pháp. Cách suy nghĩ khác nhau và động cơ khác nhau. Chấp trước và ghét bỏ thế gian nghĩa là chấp chặt chủ yếu chỉ cái gì xuất hiện và dường như biện hộ cho chính tâm mình. Trong thuật ngữ Phật Pháp, một người nghĩ về điều gì, ngay tại lúc đó, lợi ích chúng sinh, lợi ích Phật Pháp và làm cách nào cuộc sống hiện tại có thể lợi ích cho cuộc sống kế tiếp. Nhưng nếu chúng ta dành ưu tiên cho những lợi lộc tạm bợ cá nhân và dùng cả Phật Pháp và thế gian Pháp như thế làm cuộc chiến đấu thì không tốt. Tôi chắn chắc không có hứng thú với việc đó.

Đối với một số người bị lôi kéo khóa chặt trong thế tiến thoái lưỡng nan vì sự chấp trước và ghét bỏ. Nhưng điều gì Tôi nói không phải tất cả cho lợi ích của tám pháp thế gian trong đời này – là giả mạo, đóng kịch bắt chước như một số con khỉ, nhìn chính mình là vĩ đại, hay trở thành nổi tiếng. Tôi không nói điều này để bày tỏ suy nghĩ của Tôi tuyệt đối không thích điều đó. Tuy nhiên, hình ảnh trung thực của tử thần, nghiệp lực và những kết quả của nó xuất hiện rõ ràng, điều này thật hiển nhiên. Cũng như những gì chư Phật và đệ tử trong mười phương suy tư.

Điều này thực sự chỉ xuyên qua năng lực niềm tin không lỗi lầm của Tôi. Tôi không có bất kỳ kiêu hãnh trong sự mang danh hiệu là Karmapa. Không phải Tôi chỉ có niềm tin trong sự thành công của Karmapa và những đệ tử tâm linh trực tiếp của họ. Hơn nữa, nhìn vào những phẩm chất vĩ đại của tất cả vị thầy đã xuất hiện tiếp nối nhau trong truyền thống bổn tôn, Tôi có niềm tin vào tất cả họ. Như vậy, Tôi không có tự tin rằng Tôi mang những phẩm chất của Karmapa và trở nên vĩ đại quan trọng hơn. Niềm tin của Tôi đã học từ những người khác hay Tôi đã rèn luyện chính tôi, nhưng nó hiện ra rất tự nhiên và thanh thoát trong dòng tâm thức của Tôi. Như vậy, Tôi tin rằng những gì tôi nói ở đây là bình đẳng và cũng không lỗi lầm.

Trong những đời sống trước, Đức Karmapa và các đệ tử tâm truyền của họ có tất cả thực hành trong ước muốn cầu nguyện và tích lũy phẩm hạnh thích hợp. Hiện nay, họ vẫn thi hành nhiều hoạt động khác nhau và hiện thân trong hình thức Karmapa và các đệ tử tâm truyền của họ trong thế giới này. Tất cả điều này dựa vào năng lực của họ cùng làm với nhau, cùng chung công đức, ước muốn cầu nguyện và tích lũy thiện pháp. Dựa vào năng lực này, họ thực hiện hoạt động giác ngộ như là những vị thầy Kim Cang và các đệ tử với tâm thanh tịnh. Là những vị lãnh đạo, họ không có hành động chống cãi với nhau vì chấp trước hay ghét bỏ, nhưng hài hòa với nhau. Họ hỗ trợ cho nhau để thực hiện những nhiệm vụ của Phật Pháp và tiếp tục tiếp nối kế thừa hoạt động của các vị trước. Những hoạt động thanh tịnh đã thực hiện bởi các Đức Karmapa trước được gia tăng lớn xuyên qua tiếp tục bởi thành công của họ, dẫn đến giữ vững lợi ích của lời dạy và chúng sanh. Đây là những gì chúng ta gọi “nắm giữ truyền thống của các bậc cha chiến thắng và người con của họ.” Dĩ nhiên ở đây, “cha và con” không có ám chỉ những người con được sanh ra trong ý nghĩa thế gian.

Như vậy, tất cả vị thầy này cần phải làm hưng thịnh bằng cách trải qua những đời sống đầy ý nghĩa xuyên qua hoàn thành tất cả hoạt động giác ngộ như họ mong muốn, mà không bị mờ đi hay che dấu bởi nguyên nhân của cách cư xử sai lầm nhất thời. Nhưng nếu họ chỉ sống trong thời gian dài như những người thế tục, sẽ không có lợi ích nhiều cho Phật Pháp và chúng sanh. Nếu những con người cao thượng hoàn thành hoạt động giác ngộ của họ cho Phật Pháp và chúng sanh với Bồ Đề Tâm và ước muốn cầu nguyện, dù họ sống chỉ một giây phút, hành động của họ sẽ rất có ý nghĩa. Dẫn đến hoạt động rộng lớn, năng lực vĩ đại vì để hướng dẫn và lợi ích vĩ đại cho vô số người đang cần đến. Chúng ta là những người được hướng dẫn, thỉnh cầu bậc thầy chỉ cho chúng ta với lòng từ mẫn vĩ đại của họ trong cách làm phù hợp lòng tận tụy đặc biệt và cách nhìn thanh tịnh của chúng ta.

Như được dạy, “người bình thường không hiểu được những hành động của các vị thầy.” Họ có thể chỉ cho chúng ta hành động và cách thức ứng xử mà người thường không hiểu vì điều đó rất khó hiểu và vô song. Với hành động vô song, họ chỉ làm phù hợp với tâm của đệ tử thanh tịnh. Mặc dù hành động này đến từ sự quan tâm chung trong tâm của vị thầy, họ cần phải biểu hiện đối với các đệ tử trong một cách tùy theo tình huống của đệ tử. Nếu vị thầy làm những hành động không phù hợp hay trái ngược tình huống của đệ tử, hành động này vẫn tốt theo bối cảnh của vị thầy, nhưng rất khó cho họ làm phù hợp với dòng tâm thức của các đệ tử. Nói cách khác, nếu những hành động của vị thầy không giúp được các đệ tử, họ không có ích lợi. Đây là lý do tại sao chúng ta thỉnh cầu các vị thầy chỉ cho chúng ta với lòng từ mẫn vĩ đại của họ trong cách tùy theo lòng tận tụy và quan điểm thanh tịnh của mình. Đó là hy vọng của Tôi, chúng ta khẩn cầu tất cả những vị Karmapa và các vị kế thừa tâm linh của họ trong quá khứ, hiện tại và vị lai không chỉ bằng lời mong muốn chân thật để làm. Bằng cách khoanh tay, cúi đầu cung kính, phát khởi mong muốn mạnh mẽ và cố gắng để họ có thể chỉ cho chúng ta với lòng từ mẫn vĩ đại trong những cách phù hợp với lòng tận tụy đặc biệt và quan điểm thanh tịnh của mình.

Tôi có thể ngồi trên chiếc ghế này hôm nay và nói với các bạn trong cách này thật sự là cơ hội tuyệt vời trong cuộc đời của Tôi. Tôi mong ước những gì Tôi vừa nói bây giờ không chỉ tồn tại bằng từ ngữ trong thời gian ngắn, nhưng hoàn thành phục vụ lợi ích cho mọi người trong một cách dễ dàng, như vậy để hoàn thành những hành động giống như các Đức Karmapa trước. Cầu nguyện cho tất cả đệ tử cũng như chính Tôi, xuyên qua phát khởi lòng tận tụy và cách nhìn thanh tịnh hướng đến các bậc thầy chân chánh, không bao giờ tách rời khỏi các Ngài xuyên suốt tất cả đời sống của chúng ta.

CHỈ CÓ QUÁN CHIẾU PHẬT PHÁP KHÔNG, SẼ LÀM TỔN HẠI CHÚNG SANH

Đức Karmapa thứ tám đã nói:

Khi chúng ta có mục đích thực sự vì lợi ích chúng sanh, xuyên qua phẩm hạnh như vậy, nếu có lợi ích cho họ, chúng ta thiết lập các nhóm học tập và thực hành nhập thất, phát triển đoàn thể Tăng già và xây dựng trung tâm Phật Pháp.

Nếu những việc làm của chúng ta, tăng trưởng công đức qua suy nghĩ và hành động của các hành nghiệp này được thúc đẩy bởi Bồ Đề Tâm và lợi ích tha nhân. Như vậy, sẽ là nhân của giải thoát và chứng đạt toàn trí.

Tuy nhiên, như thế không phải trường hợp khi chúng ta không có mục đích vì lợi ích chúng sanh hay dù chúng ta có ý định nhưng làm tổn hại chúng sanh trong khi chúng ta thực hiện và tiến hành công việc. Sau đó, những gì chúng ta làm dường như là tích lũy công đức với hành vi thực tập hay giảng dạy Phật Pháp v.v... Tuy nhiên, từ quan điểm của những người có học thức và thiện xảo, tất cả điều này phải nên chấm dứt.

Tôi nghĩ đây là quan trọng. Hiện nay một số người nói, “Động lực của tôi vì lợi ích Phật Pháp, mục đích cao cả của tôi hướng đến Phật Pháp là suy nghĩ đạo đức.” Xuyên qua những lời nói đạo đức vì mục đích cao cả hướng đến Phật Pháp, trong khi đó không hành động như vậy. Những cố gắng của họ tạo ra quan điểm sai lầm phát sinh nơi chúng sanh và trở nên hãm hại họ.

Để giải thích ngắn gọn hành động như vậy, dù động cơ của chúng ta là đạo đức, nhưng khi những hành động bên ngoài trở nên hãm hại chúng sanh, hành động này không thực sự khéo léo. Cho nên, rất tốt nếu chúng ta không làm điều đó. Nhìn chung, điểm đặc biệt cốt yếu của những lời Phật dạy là lòng từ bi. Hành động gì dù thế nào, chúng ta phải thực hiện với lòng từ bi.

Đặc biệt, những hành động gì chúng ta cam kết như trong Đại thừa được ủy nhiệm trước tiên bằng cách phát khởi Bồ Đề Tâm, bắt đầu, “vì lợi ích tất cả chúng sanh đã từng là những bà mẹ hiền của tôi...” Nhưng sau đó, nếu hành động của chúng ta trở nên hãm hại chúng sanh mà đã từng là những bà mẹ hiền của chúng ta. Mặc dù chúng có vẻ như là pháp từ bên ngoài, chúng ta phải đoạn trừ chúng. Nếu chúng ta không làm, chỉ chấp vào quán tưởng của Phật Pháp như là Phật Pháp thực sự. Chúng ta nghĩ, “Đây là Phật Pháp, và nó sẽ không hãm hại chúng sanh, nhưng mang lại lợi ích.” Nếu tiếp tục bướng bỉnh và ngu dốt như vậy, không chỉ trở nên hãm hại chúng sanh, sai lầm cho chính mình và sẽ không mang lại lợi ích.

NĂM MỚI, CƠ HỘI MỚI

Nhìn chung, khi nói về thực tập Thiền định Đức Quan Thế Âm Bồ Tát có bốn tay (Quan Âm tứ thủ) và đọc tụng thần chú OM MANI PADMe HUM, tất cả những hành giả Phật Pháp của Tây Tạng đã nghe nhiều danh hiệu của Đức Quan Thế Âm Bồ Tát, rất có niềm tin và thành tâm hướng đến Ngài. Tuy nhiên, để đạt được những phẩm chất tâm thức của Đức Quan Thế Âm cho chính mình, phải chuyên tâm nỗ lực trong sự tích lũy công đức, trí tuệ và tịnh hoá mê mờ trong tâm thức. Đề mục thực hành của Đức Quan Thế Âm Bồ Tát là phương pháp về sự tích lũy và tịnh hóa những mê mờ. Xuyên qua thực hành đích thực lễ nghi này, chúng ta có thể tạo ra đạo lộ hoàn hảo cuối cùng trở thành không tách rời khỏi Đức Quan Thế Âm Bồ tát và thiết lập chúng sanh trong trạng thái giống như vậy.

Nhưng để thực hành đúng thực như vậy, có một số điều tiên quyết chúng ta cần phải hiểu. Đầu tiên, trong mọi lúc và hoàn cảnh, dù nỗ lực lợi ích cho chính mình hay tha nhân, chúng ta cần phải chánh niệm, tỉnh giác và chú tâm.

Tết Dương lịch đã đến và chúng ta cũng đến gần với tết của Tây Tạng. Vào lúc bình minh của một ngày mới, chúng ta nên dùng cơ hội này quán chiếu trong một cách đặc biệt. Đặc biệt, năm mới cho chúng ta cơ hội để tăng trưởng đạo đức, di chuyển trong chiều hướng đạo đức xuất sắc. Bằng cách nào chúng ta làm được điều này? Chúng ta có thể bắt đầu với sự quán chiếu về đạo đức của chúng ta trong một năm đã trôi qua. Chú tâm tất cả những gì đã làm, bây giờ ăn năn hối hận; và quán chiếu về một cơ hội lớn hiện giờ chúng ta có để chuyển hóa đạo đức của mình. Tại giao điểm giữa năm cũ đã qua và năm mới đến, chúng ta phác họa kế hoạch rõ ràng trong tâm của mình như những loại đạo đức tốt nào chúng ta sẽ thực hiện. Kiên quyết nhất tâm xua tan và loại bỏ đạo đức xấu của năm cũ, vì thế chúng ta thường xuyên không tiếp tục lặp lại một cách mù quáng những mô hình kiểu mẫu xấu đã làm. Với ước muốn chúng ta sẽ làm những gì có thể tăng trưởng đạo đức tốt. Nếu nghĩ trong cách này tại lúc bình minh của năm mới, chúng ta thực sự biến đổi quỹ đạo cuộc sống của mình vì thế càng ngày càng di chuyển trong chiều hướng của đạo đức tốt. Đây là cơ hội lớn.

Vào lúc năm mới, chúng ta luôn chúc với nhau “tashi delek” (chúc mọi sự tốt lành) và mong ước mỗi người chúng ta có thể an hưởng hạnh phúc trong năm kế đến. Có hai cách thức an hưởng hạnh phúc: một là an hưởng về vật chất như thức ăn, uống phong phú, và một cách khác là tâm hạnh phúc. Khi tâm hạnh phúc hay ở trong trạng thái an lạc, chúng ta có khả năng phát khởi mạnh mẽ động cơ tốt. Khi phát khởi mạnh mẽ động cơ tốt, chúng ta thực sự chuyển đổi những sự vật bên ngoài. Và khi chuyển đổi sự vật bên ngoài, chúng ta mang lại những chuyển đổi cho niên đại chúng ta đang sống. Cho nên, nếu chúng ta sống trong thời đại tốt hay xấu tùy thuộc cá nhân mỗi người làm nên xã hội và phát khởi những động cơ tốt trong tâm dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Như vậy tất cả tùy thuộc vào chúng ta với động lực trong tâm tốt hay xấu.

Ngay lúc bình minh của năm mới, nên dành thời gian để làm mới mẻ động cơ của chúng ta vì thế tất cả suy nghĩ và hành động sẽ trở nên tốt hơn. Nếu chúng ta có thể mang động cơ này vào hành động, nó sẽ không chỉ lợi ích chính mình, mà còn lợi ích cho cả xã hội. Cho nên, điều chính yếu chúng ta nên chuẩn bị tốt trong tâm ngay bây giờ.

Để chuẩn bị tốt, chúng ta điều khiển tâm duy trì thái độ đúng với Phật Pháp. Nếu chúng ta bắt đầu làm kế hoạch trong cách này, thật là tuyệt vời. Thực hành Đức Quan Thế Âm Bồ Tát là một trong những phương pháp có thể áp dụng học tập ở đây. Đó là một phương pháp chính để chúng ta đạt được hạnh phúc và cũng là thực hành về lòng thương yêu và từ bi. Nếu thực hành lòng thương yêu và từ bi tốt, thực hành Đức Quan Thế Âm Bồ Tát của chúng ta cũng sẽ tuyệt vời.

Ngược lại, nếu chúng ta không trau dồi lòng thương yêu và từ bi, không phát khởi lòng vị tha và ước muốn bảo vệ tha nhân. Chúng ta làm một số đếm niệm thần chú OM MANI PADMe HUM hay Thiền định về hình ảnh Đức Quan Thế Âm trong một thời gian, nhưng thực tập của chúng ta sẽ không phải là thực hành Đức Quan Thế Âm chân chánh. Thực hành Đức Quan Thế Âm đúng đắn là dựa trên căn bản của lòng thương yêu, từ bi và an lạc trong cuộc sống vì hòa bình và hạnh phúc. Hòa bình và hạnh phúc, lần lượt dựa trên hòa hợp, tình hữu nghị giữa chính mình và tha nhân. Cho nên, không thể thiếu lòng thương yêu và từ bi.

Như nói rằng, “Tốt hơn đơn giản hát một bài hát với trạng thái tâm tốt hơn là đọc tụng thần chú Mani với tâm xấu.” Đây là chân lý thật sự. Vì vậy phương cách thật sự để thực hành lợi ích – ví dụ, khi chúng ta đọc tụng OM MANI PADMe HUM – thì những gì xảy ra bên ngoài phải hòa hợp với bên trong. Hình thức thực tập này nhất định là nguyên nhân để đạt được hạnh phúc. Ngược lại, nếu suy nghĩ về những điều khác hoàn toàn trong lúc chúng ta thực hành bên ngoài, giống như là tự dối chính mình và làm uổng phí thời gian có được trong cuộc sống. Nó không phải cách mang lại lợi ích, hoặc trong thời gian ngắn hay dài.

Nhìn chung, dù chút ít đạo đức chúng ta đã tích lũy, và đặc biệt, dù mức độ kết nối tốt với Đức Quan Thế Âm Bồ Tát chúng ta đã làm, điều quan trọng là chúng ta phải hồi hướng tất cả điều này cho khắp tất cả chúng sanh, vô hạn như hư không. Nguyện xin mọi thứ trôi qua tuyệt vời cho họ trong đời này và tất cả đời sống kế tiếp.

BÁO BODHI PHỎNG VẤN ĐỨC PHÁP VƯƠNG KARMAPA THỨ 17

Báo Bodhi rất may mắn có cuộc phỏng vấn ngắn với Đức Kar-mapa trong suốt cuộc hành hương Nalandabodhi “Những dấu chân của Đức Phật”. Trong sự chuẩn bị, những nhân viên làm việc của Bodhi hiện tại ở Dharamsala đã đóng góp một số câu hỏi chắc chắn cho những học sinh bao gồm bốn câu hỏi căn bản. Ước muốn đầu tiên của chúng tôi là nghe những gì Đức Karmapa nói được công khai phỏng vấn cho những đọc giả của Bodhi. Ba câu hỏi chính được đề cập về chủ đề xung đột và bạo động, làm việc với trẻ em, và giới thiệu tu tập trong thế giới rất bận rộn. Chúng tôi rất cảm kích có được cơ hội thỉnh cầu Ngài nói về đề tài thích hợp với thế giới như vậy.

BODHI: Những đọc giả của Bodhi đến từ nhiều nước trên thế giới. Một số còn mới mẻ đối với Phật Pháp và số khác là những hành giả kinh nghiệm. Ngài có những ý kiến muốn nhắn nhủ với những đọc giả của Bodhi không?

NGÀI KARMAPA: Như chúng ta là con người, tất cả đều ham muốn có được hạnh phúc, an lạc và hòa bình, nó rất quan trọng. Trạng thái bản tánh tự nhiên của chúng ta có chủng tử của hòa bình, thương yêu và từ bi. Trong thế kỷ thứ hai mươi mốt này, rất quan trọng để phát triển thực hành tình thương yêu, từ bi và tâm thanh thản. Không có những điều này, có thể chúng ta sẽ tiêu diệt thế giới của chính chúng ta và không có hòa bình. Tình thương, từ bi và thanh thản không chỉ là những phẩm chất riêng của tôn giáo; đúng hơn, nó là phẩm chất tự nhiên của chúng sanh. Chúng ta là những hành giả Phật Pháp cố gắng trau dồi và truyền bá phẩm chất đó. Rất quan trọng cho tất cả chúng ta cố gắng hỗ trợ chúng.

Có nhiều truyền thống tôn giáo trên thế giới, mỗi tôn giáo có quan điểm và hệ thống triết lý riêng biệt. Rất quan trọng để hiểu biết và nắm giữ quan điểm của chính truyền thống họ, nhưng chỉ nắm giữ hay chấp chặt vào quan điểm sẽ không mang lại kinh nghiệm tôn giáo cho chính mình và lợi ích tha nhân.

Cùng với quan điểm, có phẩm hạnh hay đạo đức hiền lành và an bình là rất quan trọng. Xuyên qua phẩm hạnh như vậy, chúng ta mang những kinh nghiệm này vào trong tâm mình cùng với tâm của tha nhân và các truyền thống của họ.

Là những hành giả Phật Pháp, cốt yếu chúng ta nhận ra tầm quan trọng của chúng sanh. Điều gì là quan trọng – tôn giáo hay chúng sanh? Theo quan niệm của Tôi, chúng sanh quan trọng nhất. Căn bản đối với tôn giáo là chúng sanh. Dựa trên căn bản đó chúng ta ham muốn có được hạnh phúc và diệt trừ khổ đau. Không có căn bản này, sẽ không có Phật Pháp. Tất cả những lời dạy đến từ căn bản của chúng sanh – là căn bản của sự sinh tồn.

Hiện nay, có những người không nhận ra tánh tự nhiên này – không thấy sự kết hợp giữa Phật Pháp và chúng sanh. Kết quả, bản thân mang danh hiệu niềm tin tôn giáo, nhưng hãm hại những người khác vì không hiểu hai điều quan trọng nhất này.

Đôi khi, nghĩ rằng “chúng ta chỉ là người phàm tục,” chúng ta đánh mất hết can đảm. Điều đó không cần thiết, như hết thảy chư Phật và Bồ Tát vĩ đại đều là những chúng sanh phàm tục đã đạt giai đoạn giác ngộ và sau đó hiện thân trở lại như chúng sanh phàm phu vì lợi ích tất cả chúng sanh. Ngay cả dù chúng ta không nhận ra bản thể của tâm, chúng ta nên tiếp tục cố gắng. Chư Phật và Bồ Tát mong muốn chúng ta luôn nỗ lực tiến lên.

BODHI: Chúng ta đang sống trong thời kỳ đấu tranh dữ dội. Bầu khí quyển của thế giới tràn đầy sợ hãi và bạo lực. Là những hành giả Phật Pháp làm sao chúng ta có thể đóng một vai trò tích cực trong sự hình thành xã hội với một cách tốt?

NGÀI KARMAPA: Chúng ta cần phải kiên nhẫn trong lúc hết sức khó khăn này tham gia vào phục vụ hòa bình – lợi ích con người để mang lại hòa bình. Chúng ta cần có nỗ lực mạnh mẽ với ước nguyện đem đến hòa bình cho thế giới.

BODHI: Cha mẹ nên làm thế nào với những đứa trẻ để chúng trau dồi những phẩm chất tỉnh thức và từ bi tốt?

NGÀI KARMAPA: Nhìn chung, vì những hạt giống của đời sống quá khứ, người Tây Tạng dường như có sẵn tình thương và từ bi tự nhiên. Cũng có một số người tình thương yêu và từ bi này đến từ cha mẹ dạy cho đứa trẻ những câu chuyện về tình thương và từ bi nhiều lần. Nó rất quan trọng cho cha mẹ dạy đứa trẻ cách thực hành lòng thương và từ bi lặp lại nhiều lần. Điều này sẽ gieo trồng hạt giống cho những phẩm chất này.

BODHI: Chúng ta hầu như trải qua thời gian làm những công việc trong cuộc sống hàng ngày và phân chia thời gian của mình để thực tập. Trong đó, điều gì là nhận thức quan trọng chính nhất trong tất cả hoạt động?

NGÀI KARMAPA: Nhìn chung, điểm quan trọng là thực tập. Đối với hành giả Thiền chỉ quán và niệm hơi thở. Trụ cột Thiền định là duy trì chánh niệm và tỉnh giác. Nên có tâm tư duy đúng đắn và cố gắng trải ra càng nhiều càng tốt. Nếu chúng ta thực hành quán tưởng về một vị Yidam (thần) hay thần Kim Cang, thì trong Thiền định chính yếu nên thấy tất cả hình tướng, âm thanh và tất cả giây phút suy nghĩ là biểu lộ thân, khẩu, ý của vị Thần. Đây là điều trọng tâm cho những hành giả Yidam.

Cuộc phỏng vấn này với Đức Karmapa thứ 17 tại Trường Đại Học Gyuto Tantric, Sidbhari, Ấn Độ vào ngày 20 tháng 10 năm 2002.

NHỮNG LỜI DẠY

BA VẦN THƠ CỦA ĐỨC KARMAPA ĐỜI THỨ 3, RANJUNG DORJE

Ước muốn cầu nguyện của Đại Thủ Ấn, ý nghĩa cuối cùng (đối chiếu cầu nguyện Đại Thủ Ấn trong quyển Monlam)

Nam mô guru

Các Lạt ma, thần Yidam và những thần của Mạn đà la, Các bậc chiến thắng và thiện nam, tín nữ trong mười phương, ba thời,

Xin ôm ấp chúng con với lòng thương yêu vĩ đại

Và ban phước cho những ước muốn nguyện cầu của chúng con hoàn thành viên mãn.(1)

Nguyện xin chính những dòng sông của con và vô số dòng sông khác tích lũy đức hạnh, vô nhiễm bởi ba thiên thể,

Căn nguyên đó bắt nguồn từ núi tuyết

Bởi những quyết tâm và hành động hoàn toàn thanh tịnh

Chảy vào đại dương bốn thân của Bậc Chiến Thắng. (2)

Trong đời này và tất cả những đời sống vị lai của chúng con,

Cho đến khi chúng con chứng đạt giác ngộ,

Nguyện xin không có ngay cả từ ngữ “hành động xấu” hay “đau khổ” được nghe đến

Và nguyện xin chúng con an hưởng huy hoàng của những đại dương thiện lành và hạnh phúc. (3)

Trong tất cả đời sống nguyện xin chúng con đạt được giải thoát và cội nguồn tối thượng; có niềm tin, hỷ lạc, tinh tấn và trí tuệ (prajna),

Nguyện xin chúng con nương vào các bậc thầy tâm linh tuyệt vời và nhận lãnh tinh hoa của những lời khai thị,

Nguyện xin chúng con noi theo thực hành và không đối đầu với những chướng ngại trong khi hành trì như vậy –

Nguyện xin chúng con luôn thực hành chánh pháp. (4)

Lắng nghe kinh điển và luận lý giải thoát chúng con khỏi chướng ngại của vô minh,

Quán chiếu chìa khóa những lời khai thị, chế ngự bóng tối nghi ngờ,

Ánh sáng Thiền định chiếu sáng bản thể chơn như thật tánh–

Nguyện xin ánh sáng của ba loại trí tuệ tăng trưởng. (5)

Hai chân lý thoát khỏi cực đoan của chủ nghĩa hiện thực và hư vô là thực tại căn bản,

Và xuyên qua đạo lộ tối thượng, hai tích lũy thoát khỏi hai cực đoan của thêm vào và phủ định,

Kết quả hoàn thành hai lợi ích thoát khỏi cực đoan của tồn tại và có được an lạc–

Nguyện xin chúng con hội ngộ hoàn thiện và chắc chắn với pháp này. (6)

Căn bản của thanh tịnh chính là tâm, hợp nhất trong suốt và rỗng không –

Nguyện xin thanh tịnh Kim Cang Du già vĩ đại của Đại thủ ấn

giũ sạch những gì được tịnh hóa, lướt nhanh qua nhiễm ô của hoang mang,

Và nguyện xin chúng con hiển bày kết quả của pháp thân thanh tịnh, vô nhiễm. (7)

Loại trừ những thêm vào về căn bản là quan điểm tự tin,

Phòng hộ không xao lãng điểm cốt yếu căn bản của Thiền định,

Trở nên thông thạo trong tất cả loại Thiền định là phẩm hạnh tối thượng –

Nguyện xin chúng con có được quan điểm tự tin, Thiền định và đức hạnh. (8)

Tất cả hiện tượng là trò ma thuật của tâm

Với tâm, không có tâm! Tâm là bản chất rỗng không. Rỗng không và không ngăn ngại, có thể xuất hiện như

là vật tuyệt đối –

Với phân tích tuyệt vời, nguyện xin chúng con cắt đứt tất cả thêm vào căn bản. (9)

Sự hiện hữu của chính chúng con, không bao giờ tồn tại, chúng con lầm lẫn là những khách thể,

Vì vô minh chúng con hiểu lầm chính nhận thức là ngã,

Chấp chặt vào hai mặt này khiến chúng con lang thang trong luân hồi vô tận –

Nguyện xin chúng con cắt đứt tận gốc vô minh và hoang mang. (10)

Không tồn tại – ngay cả những Bậc chiến thắng không nhìn thấy nó,

Không không tồn tại – đó là căn bản của luân hồi và Niết Bàn,

Không mâu thuẫn về cả hai – đó là hợp nhất của con đường trung đạo –

Nguyện xin chúng con tỏ ngộ tâm chân thật căn bản, thoát khỏi cực đoan. (11)

Vô danh có thể chỉ ra , “nó là đây.”

Không bác bỏ có thể chứng minh, “nó là kia.”

Nguyện xin chúng con đạt được chắc chắn bản thể căn

bản vượt ngoài tri thức,

Không sáng tạo và giới hạn tuyệt đối của sự thật chân chánh. (12)

Không tỏ ngộ bản tánh hồn nhiên này, con quay cuồng trong đại dương luân hồi,

Khi nhận ra hồn nhiên này, không có giác ngộ khác. Mọi pháp là đây và không có gì là không –

Nguyện xin chúng con chứng ngộ thực tại căn bản, bản thể tùy thuộc của tất cả căn bản. (13)

Hiện tướng là tâm và rỗng không là tâm,

Chứng ngộ là tâm và hoang mang cũng là tâm,

Sinh khởi là tâm và đoạn diệt cũng là tâm – Nguyện xin chúng con định rõ tất cả sự thêm vào là tâm. (14)

Không bị hư hỏng bởi Thiền định nơi những suy nghĩ cân nhắc và tinh tấn,

Không bị di chuyển bởi ngọn gió thổi rung chuyển tầm thường,

Biết cách làm lắng dịu tự nhiên trong trạng thái bẩm sinh không hối tiếc,

Nguyện xin chúng con khéo léo và giữ vững những

thực hành khám phá thực tại chân thật của tâm. (15)

Với những ngọn sóng của lỗ mãng và tư tưởng xảo quyệt bị phân hủy trong chính chỗ của chúng,

Dòng sông điềm tĩnh của tâm đến nghỉ ngơi êm đềm. Thoát khỏi bùn lầy của ngu muội và mê mệt,

Nguyện xin đại dương thanh thản an trụ vững chắc và

yên tĩnh. (16)

Nhìn nhiều lần vào tâm không thể nhìn thấy,

Thực tại không thể nhìn thấy sống động đúng như thật là.

Cắt đứt tất cả nghi ngờ dù “nó là” hay “không là,” Nguyện xin nhận ra không sai lầm bộ mặt của chính chúng con. (17)

Nhìn vào khách thể – không có khách thể, chúng được nhìn thấy do tâm.

Nhìn vào tâm – không có tâm, nó là thực chất rỗng không.

Nhìn vào cả hai, chấp trước vào nhị nguyên là tự giải

thoát–

Nguyện xin chúng con nhận rõ bản thể vĩnh cửu của tâm, sáng suốt rõ ràng. (18)

Thoát khỏi thiện xảo của tâm, đó là Đại Thủ Ấn,

Thoát khỏi các cực đoan, đó là con đường Trung đạo vĩ đại,

Bởi vì nó bao gồm mọi vật. Đó là Đại Thành Tựu

(Dzogchen) –

Nguyện xin chúng con có được tự tin của giác ngộ tất

cả xuyên qua nhận biết mọi vật. (19)

Thoát khỏi chấp trước, an lạc vĩ đại liên tục,

Thoát khỏi chấp vào những đặc tính, sáng suốt rõ ràng không mờ tối,

Vượt ngoài nhận thức, vô khái niệm là hiện hữu tự

nhiên –

Không cố gắng, nguyện xin những kinh nghiệm này liên tục. (20)

Chấp vào kinh nghiệm tuyệt vời là giải thoát ngay nơi nó là,

Những tư tưởng hoang mang không đúng là thanh tịnh tự nhiên trải rộng,

Khi tâm bình thường hiện khởi, không có gì chấp nhận hay từ chối, không giải thoát hay kết quả–

Nguyện xin chúng con chứng ngộ chân lý thực tại căn bản, thoát khỏi giả mạo. (21)

Bản thể Phật luôn hiện hữu tự nhiên,

Nếu không nhận rõ điều này, họ lang thang bất tận

trong luân hồi.

Nguyện xin chúng con có lòng từ bi bất kham

Vì những chúng sanh đau khổ được biết vô giới hạn. (22)

Lòng từ bi bất kham này tỏa chiếu tình thương liên tục,

Và như nó là, căn bản rỗng không chiếu sáng không che dấu

Nguyện xin chúng con không bao giờ lìa bỏ đạo lộ hợp

nhất tối thượng và chính xác.

Nguyện xin chúng con Thiền định về nó cả ngày và đêm. (23)

Năng lực Thiền định đến từ đôi mắt thần và tinh thông,

Chúng sanh trưởng thành, kinh nghiệm của các cảnh giới Phật được trau dồi hoàn hảo,

Và những cầu nguyện chứng đạt các phẩm chất của Phật được hoàn thành.

Nguyện xin chúng con chứng đạt giác ngộ mang lại sự

trưởng thành, trau dồi và hoàn thành hoàn hảo. (24)

Nhờ năng lực đại từ bi của các bậc

Chiến thắng và những người thiện nam và tín nữ trong mười phương,

Và năng lực của tất cả phẩm hạnh thanh tịnh có được Nguyện xin chính con và tất cả chúng sanh

Ước muốn nguyện cầu hoàn toàn thanh tịnh được

thành tựu viên mãn!

NGỌN ĐÈN TRÍ TUỆ CHIẾU SÁNG BẢN THỂ TỰ NHIÊN

Quan điểm con người thoát khỏi hai cực đoan,

Thiền định là dòng chảy liên tục,

Phẩm hạnh con người không phải làm hay không làm, Và kết quả con người không có hy vọng hay sợ hãi – Tất cả bậc Du già chứng ngộ những điều này là một [Hiện thân của] ba thân và năm trí tuệ.

Ba thân là gấp ba lần –

Tâm thanh tịnh ban đầu là pháp thân,

Lời nói rỗng không, không bị kiềm chế vang dội là ứng

hóa thân,

Và nhiều phạm vi phẩm hạnh khác nhau của thân là

báo thân.

Những gì là sự phân chia của chúng?

Độ sáng vĩ đại của tâm là pháp thân,

Không có gặp gỡ hay phân chia là ứng hóa thân,

Và tư tưởng – hành động không bị chướng ngại là báo

thân –

Đây là ba thân của tâm, pháp thân.

Lời nói vượt ngoài ngôn từ, tư tưởng và diễn đạt là pháp thân,

Âm thanh vang dội nhưng rỗng không và thoát khỏi chấp trước là ứng hóa thân,

Và nhiều cách hít vào và thở ra là báo thân –

Đây là ba thân của lời nói thanh tịnh, ứng hóa thân.

Thân hoạt động tự do thăng bằng là pháp thân,

Phạm vi phẩm hạnh không bị gò bó là ứng hóa thân,

Những giây phút khác nhau là báo thân –

Đây là ba thân thanh tịnh, báo thân.

Bậc Thiền định vĩ đại trau dồi thể tánh căn bản Chỉ ra ba thân trong cách này!

Những cảnh giới thanh tịnh của ba thân là gì?

Thức A lại da thoát khỏi cực đoan, thực sự của trung

đạo,

Là cảnh giới thanh tịnh của pháp thân.

Tâm đại lạc không biến đổi

Là cảnh giới thanh tịnh của ứng hóa thân.

Tâm tuôn chảy chiếu sáng liên tục

Là cảnh giới thanh tịnh của báo thân.

Các Ngài là bậc Thiền định vĩ đại du hành xuyên suốt núi non ẩn tu,

Nếu các Ngài hướng đến cảnh giới thanh tịnh, xin hãy làm như vậy!

Các bậc Du già chứng ngộ thực tại căn bản tự nhiên, Thân ngũ uẩn thanh tịnh trong chính chỗ của nó,

An trụ tối thượng ở trời Sắc cứu cánh hiện hữu tự

nhiên,

Và nghỉ ngơi trong pháp giới trí tuệ không biến đổi Là gia đình của ứng hóa thân, như Đức Tỳ Lô giá Na,

Của hết thảy chư Phật trong ba thời –

Nếu các Ngài đang tìm một nơi thực tập, xin hãy đi vì điều này!

Thân ngũ uẩn của thức thanh tịnh ở nơi chính nó, Cảnh giới thanh tịnh của A Súc Bệ Phật (Abhirati) hiện hữu tự nhiên,

Và nghỉ ngơi trong tâm rỗng không sáng suốt, phản chiếu trí tuệ,

Là gia đình của tâm giác ngộ, Đức Bất Động Tôn Phật (Akshobhya)

Nếu các Ngài đang tìm một nơi thực tập, xin hãy đi vì điều này!

Ngũ uẩn của cảm thọ thanh tịnh trong nơi chính nó, An trụ tối thượng của bậc Vinh quang (Shrimat) hiện

hữu tự nhiên,

Và nghỉ ngơi trong trí tuệ bình đẳng không tách rời Là gia đình của đức hạnh, Đức Nam Phật (Ratnasam-

bhava)–

Nếu các Ngài đang tìm một nơi thực tập, xin hãy đi vì

điều này!

Ngũ uẩn phân biệt thanh tịnh trong nơi của chính nó,

Cảnh tây phương cực lạc (Sukhavati) hiện hữu tự nhiên,

Và nghỉ ngơi trong tâm rỗng không an lạc, trí tuệ sáng suốt,

Là toàn thể hội chúng những vị thần của lời nói giác ngộ–

Nếu các Ngài đang tìm một nơi thực tập, xin hãy đi vì điều này!

Ngũ uẩn của sắc thanh tịnh trong nơi của chính nó, Cảnh giới thanh tịnh [của Karmaprapurana] hiện hữu

tự nhiên,

Và nghỉ ngơi trong tâm không tách rời, tất cả trí tuệ hoàn hảo,

Là nơi thực hành hoạt động giác ngộ, xin hãy đi vì điều này!

Các bậc Thiền định vĩ đại hướng đến nơi độc cư

Nếu bạn muốn nơi để thực tập, xin hãy đi vì điều này!

Hiện khởi chứng ngộ là [trí tuệ của] thật tánh,

Và nhận biết dòng tâm thức của tha nhân là trạng thái

khác nhau –

Không tỏ ngộ hai tri thức này,

Cũng như ba thân và năm tuệ là chính tâm bạn,

Ước muốn tìm kiếm chúng ở một nơi khác chỉ là suy

nghĩ mong muốn

Không chứng ngộ ba thân và các cảnh giới thanh tịnh Của các bậc Chiến Thắng là hoàn toàn do chính bạn, Ước mong của chúng ở bên ngoài chỉ là suy nghĩ mong muốn.

Trong căn bản, không hối hận hiện hữu tự nhiên Đức Phổ Hiền Bồ tát (Samantabhara),

Cốt tủy của chư Phật trong ba thời hoàn toàn tối thắng.

Trong trạng thái của A lại da, bậc vĩ đại,

Luân hồi và Niết Bàn hoàn toàn hoàn hảo không ngoại trừ.

Trong đại lạc không biến đổi,

Tất cả những nỗ lực, hoàn thành, sai lầm và phẩm chất là hoàn toàn hoàn hảo.

Trong tâm vô song không sanh, pháp thân,

Phẩm chất của tất cả chư Phật trong ba thời

Là hoàn toàn hoàn hảo không ngoại trừ –

Hiện hữu dễ dàng, tự nhiên và kinh ngạc,

Làm cho hoàn hảo vĩ đại này có kinh nghiệm sống

động!

BÀI KỆ VỀ A LẠI DA

Nam mô guru

Con khẩn cầu bậc đạo sư vô thượng,

Người chỉ cho con pháp giới chính là tâm.

Xin an tọa nơi đây và lắng nghe những lời này.

Nhận rõ ý nghĩa và thực hành chúng qua kinh nghiệm cuộc sống của Ngài.

A Lại Da là nền tảng của tất cả luân hồi và Niết Bàn. Khi không nhận rõ, đó là luân hồi,

Và khi tỏ ngộ, đó là tâm Như Lai.

Đây là diễn tả bản chất của A Lại Da.

Ví như một tấm gương trong sạch bị làm mờ, Sự phản chiếu có thể xuất hiện, cũng vậy, Trong sự mở rộng tâm vô nhiễm của chính bạn, Nhiều thức khác nhau khởi lên và tàn lụi.

Bởi vì chấp vào tính nhị nguyên của chủ thể và đối tượng

Chính nó khởi lên và xuất hiện trong mở rộng này, Tính chất độc nhất của luân hồi và Niết Bàn là vô nhị Không nhận rõ là vô minh và nếu nhận rõ là giải thoát.

Mặc dù người suy nghĩ và những gì suy nghĩ không phải hai,

Nhận chúng là hai, chính là căn bản của luân hồi. Một khi bạn thấy rõ tính chất bất nhị,

Trái tim của các bậc chiến thắng được phơi bày.

Bài kệ này xác định A Lại Da

Đã khởi lên trong một nơi độc cư.

Nhờ xua tan tất cả làm che khuất A Lại Da,

Nguyện xin bạn nhận rõ chính tâm vô nhiễm của mình.

THỰC CHẤT CỦA LUÂN HỒI VÀ NIẾT BÀN

Của ĐứC Karmapa thứ 5, Deshin sheKpa

Bất cứ điều gì thực chất của luân hồi là Niết Bàn

Bất cứ điều gì thực chất của các tư duy là nguồn gốc của trí tuệ.

Thực tại căn bản vượt ngoài một hay nhiều pháp Nguyện xin mọi người có khả năng nhận rõ điều này.

BÌNH LUẬN THƠ CA CỦA NGÀI MILAREPA NHẬN THỨC RÕ GAMPOPA

Của ĐứC Karmapa thứ tám, miKyo Dorje

BÀI KỆ

Hỡi đệ tử, khi tính hồn nhiên lóe lên trong tâm,

Không theo sau những trường hợp thông thường,

Bạn có nguy hiểm bạn sẽ bị mắc bẫy trong chuỗi tám pháp.

Nghĩ ngơi trong trạng thái không kiêu mạng.

Bạn có hiểu điều này không, bậc thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Khi tự giải thoát lóe lên từ bên trong,

Không tiến hành những lập luận lô gíc.

Bạn có nguy hiểm chỉ phí uổng năng lượng của mình. Hỡi đệ tử, nghỉ ngơi không suy nghĩ.

Bạn có hiểu điều này không, bậc thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Khi bạn nhận rõ tâm mình là rỗng không,

Không tiến hành lập luận “vượt ngoài một hay nhiều.” Bạn có nguy hiểm sẽ rơi vào rỗng không hư vô.

Bạn có hiểu điều này không, bậc thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Khi mải mê trong Thiền định Đại Thủ Ấn,

Chính bạn không cố gắng qua những hành động đạo

đức của thân và lời.

Có nguy hiểm trí tuệ của không tư duy sẽ biến mất. Hỡi đệ tử, nghỉ ngơi không trù tính và nhàn rỗi.

Bạn có hiểu điều này không, bậc thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Khi những dấu hiệu tuyên đoán trong các kinh điển xuất hiện,

Không khoe khoang thích thú hay chấp trước chúng. Bạn có nguy hiểm sẽ nhận lời tiên đoán của ma vương thay thế.

Nghỉ ngơi không chấp trước.

Bạn có hiểu điều này không, bậc thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Khi tâm bạn kiên định,

Không khao khát với những năng lực nhận thức cao hơn, Bạn có nguy hiểm bị ma vương kiêu căng lấy đi.

Hỡi đệ tử, nghỉ ngơi không hy vọng và sợ hãi.

Bạn có hiểu điều này không, bậc thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Do bậc Du già, Milarepa đã nói ra.

BÌNH LUẬN

Bây giờ Tôi sẽ bình luận về một số những lời dạy của Ngài Milarepa bậc Du già vĩ đại.

Hỡi đệ tử, khi tính hồn nhiên lóe lên trong tâm.

Khi tâm tự nhiên, rõ ràng được tịnh hóa bởi kết quả tinh thần không tản mác, đây được gọi là “trí tuệ hồn nhiên lóe lên.” Nhưng nó không phải trường hợp [tâm tự nhiên, rõ ràng] không được khởi lên trước đó và cần phải tạo ra.

Không theo sau những trường hợp thông thường.

Tại lúc đó, sự biểu lộ của các thức kết hợp với điều kiện thông thường biến mất. Vì thế, sự chỉ dẫn không theo sau những đối tượng và hình tướng. “Không đi theo” chỉ là tượng trưng bởi vì ở trạng thái này, các hình tướng nhị nguyên bị phân hủy.

Bạn có nguy hiểm sẽ bị mắc bẫy trong các chuỗi tám pháp.

Những trường hợp thông thường và phổ biến là những đối tượng và tham muốn. Cho phép chính bạn trở nên xao lãng bởi chúng và sẽ ngăn cản bạn có được tự do khỏi tham muốn. Điều gì cần thiết, sau đó, có phải là nói về sự chứng đạt giác ngộ?

Nghỉ ngơi trong trạng thái không kiêu mạn.

Nghỉ ngơi trong trạng thái vô ngã, thoát khỏi “tôi” và “của tôi”.

Bạn có hiểu điều này không, bậc Thầy của trung tâm Tây Tạng?

Bạn có hiểu điều này không, Takpo Lhajey?

Những dòng này là thẳng thắn.

Khi tự giải thoát lóe lên từ bên trong, “Bên trong” chỉ cho thực tánh. Nó không chỉ cho [thế tục] thức. “Tự giải thoát” ám chỉ được giải thoát khỏi các thứ phải từ bỏ và những thứ phải hoàn thành.

Không tiến hành trong những lập luận lô gic.

Câu này dạy rằng trong trạng thái thâm nhập thực tại, nó không cần thiết đưa ra những trình bày chứng minh sự thiết lập chắc chắn liên quan đến thực tánh.

Bạn có nguy hiểm chỉ phí uổng năng lượng mình.

Câu này dạy rằng áp dụng những lập luận lô gíc khi nghỉ ngơi trong trạng thái thâm nhập thực tại là vô nghĩa. giải thích sai lầm có thể xảy ra: cố gắng tạo ra lần nữa những gì đã được thiết lập.

Hỡi đệ tử, nghỉ ngơi không suy nghĩ.

Một người kinh qua định (samadhi) tại lúc đó hoàn toàn thoát khỏi những tư tưởng lan man. Vì thế, dòng này là lời dạy không khởi lên sau Thiền định xuất phát từ định (samadhi) đó.

Bạn có hiểu điều này ....

Khi bạn nhận rõ chính tâm mình là rỗng không.

“Chính tâm bạn” được nói rõ tượng trưng ở đây, nhưng thực sự [dòng này] chỉ cho [thời gian khi nào] tất cả hiện tượng, bản ngã và tha nhân, [đã được nhận rõ như là] rỗng không.

Không tiến hành lập luận “vượt ngoài một hay nhiều.”

Tại lúc này, bạn không cần phân tích tất cả hiện tượng như là thiếu vắng một bản thể vốn có bằng cách sử dụng lập luận lô gíc “vượt ngoài một hay nhiều”. Đối với bậc Du già nghỉ ngơi trong thăng bằng Thiền định, tất cả hiện tượng sẽ [tự nhiên] được nhận rõ như là không có một bản thể vốn có.

Bạn có nguy hiểm sẽ rơi vào rỗng không hư vô.

Dòng này dạy rỗng không cho đến xuyên qua “vượt ngoài một hay nhiều” lô gic là tánh không được hiểu [chỉ] bởi [thuộc nhận thức] tâm. Đó là rỗng không đối tượng không tồn tại của nó đã tồn tại trước đó nhưng không tồn tại sau này. [loại] rỗng không này là không [rỗng không hòa hợp với] bản thể thực tại chân thật.

Bạn có hiểu điều này ....

Khi mải mê trong Thiền định Đại Thủ Ấn,

Đây là chỉ cho lúc đi ngang qua con đường [được gọi] “thoát khỏi những chướng ngại” (bar chad med lam), từ bỏ những yếu tố phải từ bỏ của đạo lộ thấy biết và Thiền định. Đây là [giai đoạn đã đến] xuyên qua hội tụ tích lũy của trí tuệ.

Chính bạn không cố gắng trong những hành động đạo đức của thân và lời.

Đây nghĩa là, “tiếp tục hội tụ tích lũy công đức, nhưng không để cho nó làm rối trí bạn.”

Có nguy hiểm trí tuệ của không suy tư sẽ biến mất.

Sai lầm [trở nên bị xao lãng bởi những hành động đạo đức] với trí tuệ đối trị, cầu khẩn chỉ trong một khoảnh khắc, sẽ [một lần nữa] bị dẫn đi.

Hỡi đệ tử, nghỉ ngơi không có trù tính và nhàn rỗi.

“Không trù tính” nghĩa là không thay đổi bởi những nhiễm ô phù du. “Nhàn rỗi” nghĩa là “không có gì khác hơn chỉ là rất tự nhiên.”

Bạn có hiểu điều này ....

Khi những điềm tuyên đoán trước trong các kinh điển xuất hiện,

Những kinh điển đưa ra sự mô tả trước về những loại biểu trưng gì xuất hiện khi một người đạt được một đạo lộ chắc chắn hay một địa chắc chắn. Khi những biểu trưng xuất hiện [trong kinh nghiệm của bạn]...

Không khoe khoang thích thú hay chấp trước chúng.

Những người [thực sự] đạt được các địa không khoe khoang hay chấp trước [những nhận thức]. Cho nên dòng này là lời dạy được đưa ra cho những ai chưa đạt được bất kỳ địa (bhumi) nào và vẫn còn chấp chặt vào quan điểm hay xem phẩm hạnh của chính họ là cao thượng.

Bạn bị nguy hiểm sẽ nhận lời tiên đoán của ma vương thay thế.

Dòng này [diễn tả điều gì xảy ra] nếu bạn chấp vào quan điểm và xem phẩm hạnh của mình là cao thượng: hơn là loại trừ các yếu tố phải loại trừ bởi con đường quán sát, bạn sẽ bị tóm bắt bởi những ma vương.

Nghỉ ngơi không chấp trước.

[nghỉ ngơi không] chấp trước liên hệ đến tất cả pháp bên trong và ngoài xem là “như thế này” hay “như thế khác”.

Bạn có hiểu điều này ....

Khi bạn có được kiên định đối với tâm mình,

Không khao khát với những năng lực nhận thức cao hơn,

Bạn không cần hướng chính mình đến sự chứng đạt những phẩm chất tạm bợ v.v... Khi bạn thâm nhập những chân lý [được dạy bởi] Đại thừa, những phẩm chất này sẽ khởi lên tự nhiên.

Bạn có nguy hiểm bị ma vương kiêu căng lấy đi.

[Dòng này được nói] với ý định trong tâm rằng, nếu bạn không thâm nhập vào vô ngã, bạn có thể đạt được những phẩm chất sanh ra bởi chú tâm, nhưng [những phẩm chất này] đối với một số người tham muốn giải thoát, [vẫn còn] bị ở trong luân hồi [những phẩm chất]

Hỡi đệ tử, nghỉ ngơi không hy vọng và sợ hãi.

Không hy vọng vì phẩm chất của những đạo lộ nhiễm ô. Không sợ hãi tánh không vĩ đại.

CẦU NGUYỆN BỒ ĐỀ TÂM

Của Đức Karmapa thứ 10, Choying Dorje

Bồ đề tâm – trái tim giác ngộ – căn nguyên của hạnh phúc vĩnh cửu,

Được chư Phật ca ngợi và tán dương.

Khi âm thanh chánh pháp an lạc này vang lên,

Nhờ chân lý đó nguyện xin tất cả chúng sanh có được an lạc tối thắng.

Các thần linh, ma quỷ, linh hồn về đêm

Và những quỷ đói tụ họp với nhiều kẻ hầu cận xung quanh –

Khi âm thanh chánh pháp an lạc này vang lên,

Nguyện xin họ đều ban trải trái tim yêu thương.

Những thú vật do con người nuôi

Và những sinh vật nhạy cảm sống trong rừng hoang vắng –

Khi âm thanh chánh pháp an lạc này vang lên.

Nguyện xin họ thoát khỏi tất cả sợ hãi của những thú ăn thịt.

Khi thành viên Tăng già tối thượng, ruộng phước cho tất cả,

Tuyên dương âm thanh chánh pháp an lạc này,

Nguyện xin họ thoát khỏi tật bệnh và thấu hiểu thực tại chân thật sâu sắc.

Như Đức Quan Thế Âm, nguyện xin họ lợi ích rộng lớn cho chúng sanh.

Vần kệ này Đức Karmapa thứ 10 Choying Dorje ban cho vị Trung Kunga Namgyal (vị Trungpa thứ 4)

VẦN KỆ QUAN ĐIỂM KHỞI LÊN TỪ HIỂU BIẾT VÀ KINH NGHIỆM

Của ĐứC Karmapa Đời thứ 13, DuDul Dorje

ĐOẠN MỞ ĐẦU

Từ bậc Chấp Kim Cang đến bậc thầy cội nguồn

Ngài đại diện những Bổn Tôn thực sự, biểu lộ Phật quả trong hiện thân con người.

Con cầu nguyện Ngài từ trái tim, dòng tâm thức của nghiệp và mâu thuẫn, nguyện xin trở nên thanh tịnh, kinh nghiệm và khởi lên nhận thức.

Dù con không tìm hiểu những suy tư của các bậc thánh hiền trong quá khứ,

Không ganh đua với các hình tướng phàm tục hàng ngày của chúng ta,

Nhưng noi theo các vị ở quá khứ với lòng tận tụy trong dòng tâm thức của con,

Con đã tìm thấy một số hiểu biết và kinh nghiệm qua bậc thầy từ mẫn.

QUAN ĐIỂM

Con hiểu rằng quan điểm – nhận thức của tánh không – Tồn tại trong dòng tâm thức của các bậc Thanh Văn và Độc giác,

Trong khi quan điểm của Đại thừa là cao tột xuyên qua Bồ đề tâm.

Ngay cả nếu bạn có thể vì một ngàn lý do

Để cắt đứt gốc rễ của luân hồi, nếu bạn không có Bồ đề tâm,

Bạn không có ý nguyện cao thượng, xu hướng của nhiễm ô tiềm tàng

Sẽ không trở nên thanh tịnh, vì không có phương thuốc chữa trị.

Con hiểu không phát khởi tâm Thiền định về tánh không này,

Thì không thể nhận ra trực tiếp tánh không.

Nhận thức trực tiếp tánh không là căn bản của Đức Phật,

Trong khi [tất cả] những đối tượng nhận thức là một vị.

Vì thế, con hiểu Ngài tiến hành xuyên qua những đạo lộ và căn bản

Tùy theo sắp đặt phát khởi tâm rỗng không của Đại thừa.

Con hiểu rằng vì ý nguyện của Đức Phật không thể diễn đạt

Về đạo lộ của những ngôn từ, tất cả trình bày về luân hồi và Niết Bàn

Có “tồn tại” hay “không tồn tại” chỉ là những tập quán

Nếu Thiền định phải vượt ngoài tâm và cần phải lắng động tiến trình của tâm,

Không thích hợp đưa ra các giải thích dù có quan điểm hay không,

Bởi vì quan điểm và Thiền định của Đại thừa không mâu thuẫn bên trong.

Trong truyền thống Đại thủ ấn, quan điểm và Thiền định chỉ là nhãn hiệu,

Nhưng không có sự trình bày của hệ thống thiết lập triết học quan điểm và Thiền định.

Cũng vậy, truyền thống Bổn Tôn từ bậc vĩ đại Patsab Lotsawa

Đến Ngài Dusum Khyenpa tùy theo ý nguyện của mẹ hiền [trí tuệ bát nhã],

Như luận giải của thánh giả Long Thọ về quan điểm Trung đạo

Được giải thích rõ ràng bởi bậc tôn kính Mikyo [Dorje]

Tuyên bố là trung đạo vĩ đại thoát khỏi những xác nhận.

[Nói cách khác] những phẩm chất của Đức Phật là vô song đối với tâm thức trên cột trụ này

Và không có phân tích, phẩm chất này được mô tả theo những ngôn từ của Ngài,

Trong khi nói [cách khác] trí tuệ tồn tại và đó là hoàn hảo [tự nhiên], không mâu thuẫn.

Tuy nhiên, con hiểu nếu được nắm giữ tại cuối cùng của phân tích

Cho điểm cuối cùng xuyên qua lập luận, điểm cuối cùng trở thành đối tượng của tâm,

Như vậy là [chính nó không có gì] một phần của những chướng ngại nhận thức,

Vì thế, theo những từ ngữ chánh pháp từ Ngài Takpo là phương cách chữa trị cho nó.

Vị ấy nói : “ném quan điểm của [thông minh] hiểu biết đằng sau bạn và diệt trừ nền tảng của kinh nghiệm Thiền định!”

Từ hai hệ thống triết học của Đại thừa, Trung Đạo và [chỉ có] Duy thức,

Hệ thống triết học của Trung Đạo là truyền thống của bậc thánh cha [thánh giả Long Thọ] và con trai của vị ấy. Tóm thâu tất cả được biết xuyên qua trình bày gấp ba lần:

Trên [cấp bậc của] không phân tích và chỉ theo quy

ước, bằng cách nói rằng “tất cả luân hồi và Niết

Bàn tồn tại,”

Thêm vào [những hành động]tốt và loại bỏ điều xấu

được phác thảo trong chi tiết chính xác.

Được xác nhận như là thực tại thế giới bên ngoài.

Sự phân tích của những quy ước xuyên qua tâm thông thường

Nghĩa là hiểu biết xuyên qua năm [Trung đạo] luận lý vĩ đại,

Tất cả thế giới hiện tượng của luân hồi và Niết bàn không thiết lập thực sự,

Nguyên thủy không sanh, và thực tại rỗng không.

Con hiểu đây là thực tại tối hậu hiện hữu như quy ước: Đó là [chỉ] tương ứng nương vào và bề ngoài có vẻ trái ngược.

Như là mục đích của [thực tại tối hậu] này, vì nguồn gốc của luân hồi

Là chấp trước vào bản ngã, sử dụng như là phương thuốc chữa trị.

Nếu được phân tích hoàn hảo xuyên qua thức nhận biết là phân tích căn bản,

Theo những lời dạy sâu sắc của Kinh điển và Mật Tông, [Những bậc thầy] nói về tám điều cũng như một trăm cực đoan,

Như là hiện hữu, không hiện hữu, tồn tại và không tồn tại.

Vì thế, như là một thực tại cuối cùng, không có gì để

bàn đến

Và nhất định thoát khỏi những cực đoan và vượt khỏi khách thể của tâm.

Khi trí tuệ của chư Phật như hư không,

Làm sao những tâm thức khờ khạo chỉ nhìn thấy điều

gì phân tích đúng ở trước họ?

Như vậy, không có phân tích, phân tích và phân tích

hoàn hảo

Tương ứng với giai đoạn của giả thuyết, tối hậu và

thoát khỏi cực đoan.

Nó không nắm giữ [ở đây] bản thể căn bản được nhận thức trực tiếp,

Nhưng những yếu tố trái ngược của nó và [quan điểm về nó] không hoàn thiện bị tiêu diệt.

Con đã đến chắc chắn trong tâm con

Đó là hệ thống Trung đạo với sự phô bày gấp ba lần của nó

Là lối vào của Bồ tát Long Thọ, Ngài Nguyệt Cái, và bậc tôn kính Mikyo [Dorje].

Thứ hai, [hệ thống của] Ngài Vô Trước và anh của Ngài, người đi theo bánh xe [ pháp] cuối cùng

Được biết như là “Duy Thức Tông” nơi thánh địa của các bậc Tôn kính

Và như “Trung Đạo Tánh Không (Shentong)” ở Tây Tạng.

Ý nghĩa của hai danh hiệu này giống nhau.

Đây là hệ thống hoàn toàn thanh tịnh,

Xuyên qua lời dạy căn bản khía cạnh sáng suốt của tâm thức,

Nắm giữ kết quả – các thân và trí tuệ – tồn tại hòa hợp trong chính họ.

Như là thiết yếu, được xác nhận rằng nó đã được dạy Để loại bỏ bất cứ phát khởi của sợ hãi về tánh không và nhận ra tâm tánh bất định.

Khi luận về ý nghĩa của nó, bậc tôn kính Rangjung [Dorje] nói rằng

Nó là một với hệ thống của Ngài Nguyệt Cái (Candrakirti).

Những hệ thống khác nhận định tối hậu tồn tại và thiết lập thực sự

Và tánh không đã hình thành thực sự.

Như trong một phần kinh của Đại Thừa, cả Trung đạo và bánh xe [pháp] cuối cùng

Là nội dung tinh túy của Đấng Thiện Thệ, sự hợp nhất của tánh không và ánh sáng kỳ diệu,

Trung đạo [bánh xe] giải thích lời dạy cốt lõi của tánh không,

Trong khi [bánh xe] cuối cùng giải thích lời dạy chủ yếu của ánh sáng kỳ diệu.

Con hiểu rằng, thực chất, hai luận lý này không mâu thuẫn.

Như phương cách trong quan điểm của Mật [thừa] là tối thắng,

Nội dung tinh túy của Đấng Thiện Thệ đã dạy là sự hợp nhất của tánh không và ánh sáng kỳ diệu.

Được tuyên bố rõ ràng trong lời nguyện cầu của Đại Thủ Ấn:

“Căn bản của tịnh hóa là tâm thức như là sự hợp nhất của tánh không và ánh sáng kỳ diệu...”

Chánh pháp tối tôn của Ngài Takpo đã tuyên bố: “Một số trong Trung Quán luận [nói rằng Trung Đạo] hợp nhất với Mật [thừa].

Do khía cạnh của tánh không, nhưng không đưa đến ánh sáng kỳ diệu và an lạc.

Một số người theo Duy Thức [tuyên bố rằng Duy Thức tông] phù hợp với Mật [thừa]

Do khía cạnh của ánh sáng kỳ diệu, nhưng không đưa đến tánh không và an lạc.

Lý luận [thực sự], tại sao quan điểm của Mật [thừa] là tối thắng

Là hợp nhất của an lạc và tánh không cũng như ánh sáng kỳ diệu và tánh không.”

Vì thế, con hiểu đúng Trung Đạo Tánh Không.

Trong hệ thống bánh xe thời gian (Kalacakra), nói rằng tánh không

Cùng với tất cả khía cạnh quan trọng khác là tối thắng [một trong] các kinh.

Đây được xem là điểm cốt lõi tương đồng như [ở trên], hợp nhất của hai thực tại.

Bằng cách dùng ví dụ của lời tuyên đoán trung thực cái gì xuất hiện

Do khác biệt trong quan điểm của những ý nghĩa căn bản sâu sắc,

Nó cũng nói về “bề ngoài có hình thức của tánh không” Hay “tánh không có hình thức bề ngoài.”

Cho nên, ngoại trừ khác nhau trong những từ ngữ của đề tài được dạy căn bản

Và tối thắng trong ý nghĩa, cốt lõi [của Mật tông] Là luôn phù hợp với quan điển của Trung đạo. Như đã được nói trong [Bồ tát Long Thọ] tập hợp

những luận lý:

“Đối với ai tánh không có thể xảy ra, Mọi thứ có thể xảy ra.

Đối với ai tánh không thể xảy ra, Không gì xảy ra.”

Bài luận vĩ đại về bánh xe thời gian (Kalacakra) tuyên bố [Thừa của] Ba la mật và mật chú có cùng quan điểm, Nhưng, đối với Thiền định, hai hệ thống trước đây trình bày không gian Thiền định,

Cũng như sau này thực tập trong Thiền định vô trụ.

Mẹ tuyên bố, “Thiền định về trí tuệ Bát Nhã

Nghĩa là Thiền định về hư không.

Cũng là của những ai muốn Thiền định về vô trụ

Nên thực tập và Thiền định về trí tuệ bát nhã.”

Cho nên, [hai] điều này là hoàn toàn thích hợp.

Đây chỉ là cách tóm tắt ngắn gọn để hiểu quan điểm

Con dâng trước bậc thầy cội nguồn ở đây.

Bất cứ nhiễm ô vì không hiểu biết và những tư tưởng sai lầm con đã tạo

Ngay trong giờ phút này đối trước đôi mắt của Ngài con xin sám hối và ăn năn

Vì lòng từ bi vĩ đại, xin Ngài tha thứ cho con.

THIỀN ĐỊNH

Thứ hai, về Thiền định, có nhiều phương pháp Thiền định khác nhau

Điều quán sát trước tiên lời dạy của họ [tùy theo] những khả năng của mỗi người và phẩm chất riêng của họ.

Tuy nhiên, ngay khi Thiền định về Đại Thủ Ấn được đề cập,

Nó không nhất định là điều gì đó khác với quan điểm.

Cho nên, một khi bạn đã hiểu xuyên qua quan điểm, những điểm gì làm lạc lối vào hàng trăm cực đoan, Nắm lấy những điểm chính của thân và [nhìn vào] tâm trong sự tĩnh lặng và di chuyển.

Không quan trọng nó là tĩnh mịch hay chuyển động, chỉ thức tỉnh với tâm tỉnh giác.

Ngoài điều đó ra, không ôm ấp những hy vọng, sợ hãi hay tham muốn v.v...,

Nhưng từ bỏ [tâm ở trong] trạng thái không trù tính, an trú tự nhiên, chân thực.

Nếu bạn có thể [từ bỏ nó trong cách này], có một vài hiểu biết nhỏ về chính bộ mặt của bạn [ở điểm này] vẫn còn lại.

Nó không có gì nhưng đây là lúc, chỉ còn gán cho danh hiệu “Thiền định.”

Tuy nhiên, những cân bằng Thiền định thấp hơn

Trở nên chứng đạt theo sau cao hơn, vì thế, từ con đường tích lũy

Cho đến xuyên qua pháp thế gian tối cao về con đường chuẩn bị,

Có sự tiến triển. [Tuy nhiên, bất cứ cố gắng nào] về bất cứ ai được đánh giá như vậy [về phương diện của nó]

Con hiểu như là sự đặt chân của người tiểu nhân trên những con đường đi sai lạc.

Bởi vì tất cả [những con đường] pháp thế gian tối cao ở trên vượt ngoài thế gian,

Trong những cân bằng Thiền định tự nhiên của họ, Không có khác nhau, nhưng bằng tiến trình phát khởi các phẩm chất

Và khác nhau trong tịnh hóa các chướng ngại nhận thức, họ dần dần trở nên tối cao hơn.

Vì thế, từ con đường quán sát cho đến xuyên qua con đường không còn học tập nữa,

Đó là từ mười địa Bồ Tát cho đến tất cả con đường đi đến Phật Địa,

Đây là tiến trình mà tâm con hiểu về nó.

Con hiểu cho đến khi xuyên qua pháp thù thắng, những gì cần phải tịnh hóa là các chướng ngại phiền não,

Trong khi những gì được tịnh hóa từ con đường quán

sát trở lên là các chướng ngại nhận thức.

Nắm lấy quan điểm về thực tại rỗng không [những kết quả đó từ] phân tích những tập quán

Cuối cùng và sau đó muốn thiền định [trong cách này] là hệ thống của những cách khác.

Trong hệ thống của chúng ta, phương pháp chữa trị chấp trước vào những đặc tính là thực tại rỗng không,

Được ca ngợi như là từ bỏ tất cả hiện tượng vô minh trong sự chứng đạt theo sau đó.

Những gì làm quen với quan điểm thoát khỏi các quan điểm liên quan và luận điệu

Thì không có gì nhưng là chánh niệm hoàn toàn, không gán cho nhãn hiệu “Thiền định.”

Như vậy, con hiểu rằng quan điểm và Thiền định không tách rời nhau.

ĐẠO ĐỨC

Trong các Kinh điển và Mật Tông, nhiều vấn đề khác nhau đã được nói.

Trong phạm vi đặc biệt về những gì được gọi là “đạo đức.”

Tuy nhiên, [điểm chính là] nó phải áp đặt duy nhất bởi tâm thức

Thoát khỏi chấp trước hay chán ghét với chủ tâm hoàn toàn đạo đức và lòng vị tha.

Vì tất cả quan điểm, Thiền định và đạo đức là giống nhau Trong cùng ý nghĩa tịnh hóa các nhiễm ô của tâm thức như là ...

Những nhiễm ô này là chấp trước, sân hận và ngu si.

Như Mật Tông nói về sự đem lại những phiền não trên con đường,

Tôi hiểu rằng ở đây không phải là vấn đề của sư tăng trưởng các phiền não trong tâm bạn,

Nhưng thêm gỗ của phiền não vào lửa trí tuệ.

Qua đó, gỗ của các phiền não bị đốt cháy, trong khi lửa của trí tuệ phát triển lớn hơn.

Đối với những người có [khả năng] cao nhất, phương tiện thiện xảo,

Đây sẽ là lợi ích lớn, nhưng không phải cho những người ngu si.

Chính dòng tâm thức của tôi không có nhận thức, giải thích này

Chắc chắn không được tán thành như người mù nói về những màu sắc.

Tuy nhiên, [tôi chỉ chia sẻ] một chút ít những gì tôi đã hiểu

Về quan điểm, Thiền định và đạo đức như nó an trụ trong chính tâm tôi.

Nếu những bước này được chuyển thành phạm vi đáng chú ý

Là những giải thích tốt, tôi hồi hướng chúng qua đạo đức của họ,

Nguyện xin trở thành những nguyên nhân làm cho lời dạy của Bổn Tôn Takpo được truyền bá.

Cho đến nay, đó là trách nhiệm ngay lúc đầu trước mắt tôi.

PHẦN KẾT

Sau đây, [Tôi muốn thêm vào đó] bậc toàn trí vĩ đại ở Jonang,

Người có danh hiệu là Đức Taranatha,

Là bậc tôn kính giống như bậc thánh vĩ đại thứ hai, Có quan điểm bản tánh căn bản vô song về thực tại chân thật.

Kho báu nói lên ý nghĩa mục đích sâu sắc của vị ấy

[Nói về] Trung Đạo thông thường và Trung đạo vĩ đại: Những Trung đạo thông thường được biết như là những [người sâu sắc] cái tôi rỗng không.

Họ là những vị ở Ấn Độ và Tây Tạng duy trì sự thiếu vắng về bản chất

Đó là, [những bậc thầy] như là Buddhapalita, bậc đề xuất những hệ quả v.v...

Trung đạo vĩ đại được biết như là tánh không khác

Được gọi là “Yogacara-Madhyamaka” (Du già thiền quán luận-Trung đạo) hay “Vijnapti-Madhyamaka.” (Duy thức-Trung đạo)

Đấng bảo hộ Di Lặc, bậc tôn kính Vô Trước,

Học giả uyên thâm tối cao Bồ Tát Thế Thân, bậc bảo hộ tôn kính Bồ Tát Long Thọ,

Các học giả và bậc thành tựu khác ở Ấn Độ và Tây Tạng, Đặc biệt bậc tôn kính Rangjung [Dorje], bậc được phú đôi mắt trí tuệ,

Có tất cả lời tán thán quan điểm rỗng không khác là tối thắng.

Căn bản của luân hồi, tất cả hiện tượng, không có thực.

Không có tính hai mặt từ sự trải rộng, trí tuệ tự tỉnh thức là ánh sáng diệu kỳ.

Đó là thực tại tối hậu, hiện tượng tự nhiên vô điều kiện Tận đáy lòng Đấng Thiện Thệ đã thực sự thiết lập.

Nguyện xin thực tại chân thật này, bản chất của ý nghĩa dứt khoát của bánh xe [pháp] cuối cùng và như vậy,

Truyền bá ánh sáng kỳ diệu rực rỡ của nó từ nay về sau cùng sự phát triển của bổn tôn bí mật được ban trải khắp!

Những lời này do đức Dudul Dorje nêu ra để làm hoan hỷ Bậc Tulku (bậc tái sinh) cao quý vào một ngày tốt lành. Họ đã viết ra Người viết tên là Bomra Sonam. Nguyện xin thiện lành!

CHỌN LỌC NHỮNG VẦN THƠ CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 16, RANGJUNG RIGPE DORJE

QUY Y

Đấng Sư Tử Thích Ca, bậc tối thắng giữa loài người, Chánh pháp chân thật, những bí mật thẩm sâu đã được Ngài dạy,

Và Tăng già cao quý, bậc thực hành pháp đúng đắn: Con xin cầu khẩn Ngài – ban ân phước cho tâm con.

TÁN THÁN ĐỨC TARA N

Om

Đảnh lễ đấng giải thoát tôn quý, TARA.

Đảnh lễ người phụ nữ vinh quang, TARE,

Ngài xua tan mọi sợ hãi với TUTTARE,

Hoàn thành tất cả mục đích với TURE.

Con xin cúi lạy Ngài với SVAHA, OM.

KHẨN CẦU N

Quán sát chính xác bản thể các pháp và chân như đúng như thật là,

Xuyên qua trí tuệ và toàn trí của Ngài

Ngài ban an lạc tuyệt vời cho tâm thức của chúng sanh lang thang.

Con khẩn cầu Ngài, Đức Rigpe Dorje.

–

NAMO GURU

Mặc dù Ngài có ba thân không tách rời, Ngài trình diễn điệu múa của ứng hóa thân.

Bậc tôn kính của chúng sanh, Ngài xuất hiện trong nhiều cõi khác nhau với các đệ tử Ngài.

Ngài là Đức Karmapa, bậc chiến thắng tối cao hiện thân ba ngôi báu.

Bậc hiện thân của Simhanada, Đức Phật thứ sáu,

Đấng chiến thắng đã thọ ký,

Đức Rigpe Dorje, chúng con cầu khẩn.

Nguyện xin Ngài hướng dẫn chúng con trong tất cả đời sống.

Để đáp lại lời thỉnh cầu hợp nhất của những hành giả ở tu viện và cư sĩ tại Ladakh, vần kệ này do Đức Karmapa thứ mười sáu viết ra vào ngày trăng tròn tốt lành của tháng có trăng.

–

HRI

Nhờ năng lực và chân lý của thân trí tuệ hiện thân ba

ngôi báu và các căn đế,

Những đóa hoa nở rộ trên vòng hoa châu báu của lời dạy hùng hồn

Tích lũy công đức và trí tuệ,

Xin Ngài ban ân điển cho cầu khẩn cầu con được

thành tựu viên mãn.

–

Xin nghĩ về con, xin nghĩ về con! Bậc thầy (guru), người biết ba thời, xin nghĩ về con!

Từ trong chính ánh sáng rực rỡ liên tục của ba thời Chiếu sáng niềm tin về quan điểm, trí tuệ nhận biết các pháp rõ ràng.

Xin Ngài ban ân điển khiến con có thể nhận thức không có do dự, về chính nơi này.

Xin ban phước khiến tâm Ngài hòa lẫn không tách rời với tâm con.

Lời cầu thỉnh của Katok Situ, vần kệ này do bậc Du Già Rigpe Dorje viết ra.

CHỈ RA NHỮNG LỜI KHAI THỊ

Lời khai thị là chuyển hóa cùng một lúc những tư tưởng của tất cả ba thời

Nhìn vào hiện khởi – không tánh, biểu lộ tỉnh thức giây phút hiện tại.

Bằng cách làm này, bạn sẽ đạt được trạng thái an lạc cùng hiện ra.

Bạn sẽ tiến triển xuyên qua những đạo lộ và địa, đạt được an lạc lớn của pháp thân.

Vần kệ này được viết ra để tự thức tỉnh. Nguyện xin thiện pháp và an lành tăng trưởng.

Đức Karmapa nói vần kệ này được xướng lên trong lúc đang ở Tsurphu. Vần kệ này có được từ Drupon Lama Tendzin Phuntsok

–

Trong phạm vi không trù tính, hoàn toàn tỉnh thức tự nhiên,

Ba cõi, tất cả tính chất bao la, tự chúng chiếu sáng, Bản chất bẩm sinh của tâm không bị nhiễm ô bởi tri thức.

Hiển bày không gian của tự phát khởi là hiện tướng của bậc thầy (guru).

Trong đây, sự hiện hữu của bốn thân là tự nhiên.

Thoát khỏi chấp trước bất cứ cực đoan nào của sáng sủa hay rỗng không.

Đây là những gì được gọi là “bậc thầy (guru); những gì được gọi là “tâm thức của chính bạn”.

Bậc thầy, xin nghĩ về con; không có hai mặt sáng sủa – rỗng không, xin nghĩ về con.

Nơi đây, trong bóng tối dày đặc bị đánh lừa bởi vô minh,

Ở đó chiếu sáng chuỗi Kim Cang giác ngộ, tự phát khởi trong tất cả điều gì xuất hiện.

Trong tính chất chói lọi không trù tính, không bị ngăn trở xuyên suốt ba thời gian,

Nguyện xin chúng con đi đến thủ đô của vô nhị, đại an lạc.

Xin nghĩ về con, nghĩ về con; pháp thân bậc thầy (guru), nghĩ về con.

Trung tâm xây dựng đóa hoa đầy sức sống trong trái tim Tôi

Tự bừng lên tia sáng pháp thân, thoát khỏi chuyển hóa và biến đổi, Tôi không bao giờ tách rời nó.

Đây là trí tuệ chân thật của sáng suốt – rỗng không, ba thân thoát khỏi lan man.

Đây là trái tim chân thật, căn bản của pháp thân, bình đẳng.

Xuyên qua nương tựa vào hiển lộ của nguồn ánh sáng tự thân chân thật, liên tục, bất sanh,

Nguyện xin chúng con đạt đến bờ sâu thẳm của luân hồi và Niết Bàn – hiện hữu tự nhiên, tuyệt diệu. Nguyện xin chúng con đi vào cánh rừng của ba tĩnh mịch, thành trì của các bậc tổ tiên bổn tôn thực hành.

Nguyện xin chúng con giữ vững pháo đài các bậc Bổn Tôn Kagyu.

Ôi an vui, hỷ lạc làm sao, các huynh đệ Kim Cang của Tôi! Chúng ta hãy dâng cúng dường pháp thân, hương vị bình đẳng tuyệt vời.

Chúng ta hãy đi đến pháp giới vĩ đại, sao anpha (trong một chòm sao) thanh tịnh thoát khỏi cố định.

Chúng được an trụ xuyên qua đại dương của hàng triệu tư tưởng.

Chúng không di chuyển từ cực đoan thoát khỏi đại dương của khoảng không căn bản.

Có những hình thể hoàn hảo của tất cả cảnh giới thanh tịnh hóa thành một

Nguyện xin đại dương điềm lành của các đấng bảo hộ chúng sanh được hiện hữu.

Trong tháng thứ hai của năm thỏ rừng gỗ (1976) [Đức Karmapa] đã xướng lên những vần kệ này tại tu viện Rumtek, pháp tòa của Đức Karmapa, trong suốt lễ ban phước khu đất xây dựng Trung tâm Dharmachakra (bánh xe pháp) để thực hành và học tập.

–

Tất cả loại đau khổ khác nhau của chúng sanh trải qua cũng như bánh xe hão huyền.

Từ giây phút xuất hiện, họ chiếu sáng như Mạn Đà La thanh tịnh.

Thật tánh của hàng trăm gia đình hóa hiện trong một đại dương các cảnh giới thanh tịnh.

Đây là nhiều cách hiển bày vĩ đại khác nhau, an lạc – rỗng không.

Bây giờ, với cái nhìn xuyên suốt không biến đổi, tự nhiên,

Tôi sẽ ban tặng cho các bạn, những học trò với truyền cảm từ trái tim của trí tuệ vô nhiễm,

Hơi thở hòa lẫn với nhau giữa bà mẹ và con thơ thành một vị.

Kye Ho! Hãy lắng nghe, hỡi trẻ thơ của gia đình tôn quý.

Đã phát khởi nguyện cầu của Bồ đề tâm và chú tâm vào địa của bạn,

Duy trì trong tự chiếu sáng và tỉnh thức, vượt ngoài tư tưởng và không thể diễn đạt.

Kết quả đã tạo ra đạo lộ, hương vị bình đẳng an lạc – rỗng không vĩ đại.

Nếu bạn có thể thực hiện phẩm hạnh này không có cố định hay nỗ lực,

Bạn sẽ kinh qua tự giải thoát về nơi chốn, kết quả rất căn bản, Đại thủ ấn.

Vần kệ này là những lời Kim Cang của vị ấy. Họ được ban cho ân điển.

NGUYỆN CẦU

Nguyện xin ngọn cờ chánh pháp, không bao giờ suy yếu, tung bay khắp mười phương.

Nguyện xin khai hoa kết quả của chánh pháp, hòa bình tĩnh lặng trên thế giới,

Mở ra nền tảng chánh pháp cuối cùng, chứng đạt Niết Bàn.

Nguyện xin ngọn cờ chánh pháp của Bậc chiến thắng không ngừng phất lên.

Biểu trưng cho thịnh vượng phong phú và giàu có của Nam Thiệm Bộ Châu, Nam lục địa,

Nguyện xin chiếc lọng trắng của mặt trời và trăng, hòa bình và sinh tồn, dựng lên ở hàng trăm phương.

Bên dưới trận mưa ngọt ngào những lời dạy của Bậc chiến thắng,

Nguyện xin xe ngựa nhanh chóng tháo gỡ tất cả khó khăn để thuần hóa chúng sanh trong các địa (bhumis) vĩ đại.

Nguyện xin chúng sẽ là yến tiệc lớn chúng ta vui thích trong năm mới này.

Vần kệ này do Ngài Karmapa nói ra như là một cầu nguyện của năm mới, năm con ngựa gỗ, 1954.

TỰ NHẮC NHỞ CHÍNH TÔI

Với thông minh cao tột, Ngài nhận ra mục đích

Cỗ xe không thể vượt trội, truyền thống của Padmakara.

Bậc thầy từ mẫn vô song, con tưởng nhớ đến Ngài từ trái tim con.

Con khẩn cầu Ngài – vì lòng từ bi xin ban phước cho con.

Con, Pema Trinley Palzang, người thi hành ba phạm vi hoạt động, [ 4 ]

Từ bây giờ trở đi, chính con sẽ điều phục giới luật trong ý nghĩ và hành động.

Con xin hứa mạnh mẽ, như sau,

Tránh xa sự bất cẩn và vô nghĩa.

Trong đạo đức về thân, con sẽ không cho phép chính mình không cội nguồn và hấp tấp,

Không có khả năng an trú tịch tĩnh, bất cẩn đi theo ý thích chợt nảy sinh.

Con sẽ luôn nắm giữ không gian của chính con

Và trang hoàng bởi hành trì giới luật thanh tịnh.

Trong lời nói, dù là tâm linh hay thế tục,

Con sẽ chọn những lời đầy ý nghĩa

Và tránh xa lời nói không có liên quan đến những vấn

đề đã qua hay các thảo luận nhàm chán liên hệ đến ba thời.

Con sẽ luôn cố gắng đọc tụng và truyền bá pháp.

Trong tâm, con sẽ không xao xuyến đây kia như con chim bé tí trên cành cây.

Không mải mê suy nghĩ lan man tốt, xấu,

Con sẽ Thiền định, trau dồi tính kiên nhẫn và nương tựa vào nhận thức chính mình, không phải của những người khác.

Con sẽ quán sát làm cách nào lợi ích tốt nhất cho giáo pháp và chúng sanh.

Đặc biệt, tầm quan trọng sống còn của tư tưởng các Bậc chiến thắng

Là bản chất chân thật – pháp thân bẩm sinh, không có trù tính.

Chưa từng sai lầm, con sẽ giữ vững nó với một vị trong sự cân bằng và cột trụ Thiền định.

Tóm lại, chính con sẽ giữ vững phẩm hạnh chánh pháp cao siêu của ba cánh cửa,

Không bị rơi vào ảnh hưởng của những người khác. Kiêu căng, ngạo mạn, hay những tư tưởng tự phóng

đại – bất cứ điều gì khởi lên,

Con sẽ không để chúng lay chuyển con dù nhỏ nhất. Con sẽ duy trì vững chắc, trang nghiêm và không sợ hãi như hòn núi.

Cho đến khi sự tập hợp của các yếu tố này bị tan rã,

Con sẽ không bị dao động bởi cách này.

Trong cách này con sẽ là một chiến sĩ không sợ hãi – đó là phẩm chất của con.

Đây là ước nguyện của con, như bức tượng khắc trên đá. Nguyện xin nó được thiện lành!

Chư Thiên và các đấng bảo hộ, làm việc hộ trì điều này được hoàn thành!

Nguyện xin biểu hiện tốt của điềm lành chiếu sáng rực rỡ!

Như một tự nhủ cho chính mình, Tôi đã viết những vần kệ này vào ngày thứ 7 của tháng thứ 3, năm con ngựa gỗ, [1954]. Nguyện xin thiện lành và tốt đẹp tăng trưởng.

Những vần kệ này do đức Karmapa thứ 16, Ranjung Rigpe Dorje viết ra, được chọn lọc và biên soạn bởi Thầy Dzogchen Ponlop và được dịch ra dưới sự hướng dẫn sau này của Tyler Dewar.

4 Ăn, ngủ, và vệ sinh

PHỤ LỤC

Đạo Phật được truyền đầu tiên vào Tây Tạng thế kỷ thứ bảy, triều đại của Vua Songtsen gampo và ở thế kỷ thứ tám bắt đầu bén rễ. Hai vị thầy vĩ đại của Ấn Độ, Padmasambhava (Đức Liên Hoa sanh) và Shantarakshita đã giúp Vua Trisong Detsen đem Phật Pháp đến Tây Tạng và chuyển dịch những lời Phật dạy sang tiếng Tây Tạng. Trải qua nhiều thế kỷ, đạo Phật của Tây Tạng phát triển thành bốn dòng hay truyền thống Bổn Tôn chính được biết như là Bốn Trường Phái Lớn của Phật giáo Tây Tạng: Kagyu (Khẩu truyền), Nyingma (Cổ mật), Sakya, và geluk-pa (Mũ vàng). Tất cả các trường phái Phật giáo Tây Tạng và truyền thống thực hành theo các nguồn gốc của họ trở về trực tiếp với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Hơn nữa, mỗi trường phái thành lập ở Tây Tạng với một người riêng biệt lần lượt có kết nối với truyền thống đặc biệt ở Ấn Độ.

TRUYỀN THỐNG BỔN TÔN KARMA VÀ ĐỨC KARMAPA

Truyền thống Kagyu của Phật giáo Tây Tạng đi theo nguồn gốc trở về với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuyên qua Bậc Du già Ấn Độ Tilopa (988-1069). Lần lượt, Ngài Tilopa đã dạy cho bậc thầy nổi tiếng của Ấn Độ Naropa. Học trò của Ngài Naropa là Marpa – Bậc đại dịch giả Tây Tạng – sau đó truyền lại truyền thống Bổn Tôn cho Ngài Milarepa, Bậc Du già nổi tiếng nhất của Tây Tạng. Học trò đầu tiên của Ngài Milarepa là gampopa, người đã truyền trao truyền thống Bổn Tôn cho Dusum Khyenpa (1110-1193) – Đức Karmapa thứ 1.

Karmapa là danh hiệu Tây Tạng có nghĩa là “người thực hiện pháp sự của Chư Phật” hay “hiện thân tất cả những hoạt động của Chư Phật.” Trong truyền thống Phật giáo Tây Tạng, các bậc thầy giác ngộ, cũng được biết như là tulku (tái sinh), có ý nguyện tái sinh để tiếp tục giảng dạy. Thể chế các vị Lạt Ma tái sinh kế vị tu viện và pháp tòa tu hành của họ, bắt đầu từ Đức Karmapa thứ nhất đã tiếp tục ở Tây Tạng hơn 800 năm. Trong truyền thống này, những vị Karmapa đã tái sinh cho đến bây giờ là mười bảy lần; các Ngài đã đóng vai trò lãnh đạo duy trì và truyền bá lời Phật dạy ở Tây Tạng.

Nổi tiếng khắp Tây Tạng qua những lời dạy của họ, học giả vĩ đại và chứng ngộ chói sáng, các Đức Karmapa hiện thân tư tưởng cao nhất của Phật giáo – một đời sống tận tụy hoàn toàn vì lợi ích tất cả chúng sanh. Trải qua hơn hàng trăm năm các Đức Karmapa tiếp tục vì lòng vô ngã vị tha và khéo léo giảng dạy con đường giác ngộ hoàn toàn, như Đức Phật đã làm trải qua hơn cả một ngàn năm trước đây.

VAI TRÒ CỦA ĐỨC KARMAPA

Lịch sử Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và guru Rinpoche (Đức Liên Hoa sanh) đã đưa đạo Phật từ Ấn Độ đến Tây Tạng, thọ ký rằng có vị thầy sẽ ra đời được biết là Karmapa. Xuyên qua nhiều thế kỷ, các vị Karmapa đã thực hiện những hoạt động giác ngộ. Các vị Karmapa hoạt động để làm xoa dịu, diệt trừ khổ đau, mang lại hạnh phúc và thỏa mãn cho tất cả chúng sanh. Mục đích của Đức Karmapa là bày tỏ lòng từ bi vô điều kiện bằng cách trực tiếp và gần gũi.

Qua nhiều thế kỷ, các vị Karmapa được tìm thấy như là những bậc hộ trì,che chở tâm linh và vị thầy thông thái bởi người dân và tu viện Tây Tạng ở khắp mọi nơi. Theo truyền thống, nói rằng Đức Karmapa đã đạt giác ngộ cách đây nhiều niên kỷ như là Đức Phật có danh hiệu là Shenphen Namrol. Trong hiện tại, Đức Karmapa thứ 17, Ogyen Trinley Dorje, là bậc Thầy lãnh đạo Tây Tạng trong thời cận đại của lịch sử Tây Tạng. Kể từ sau đó, Đức Karmapa đã hoạt động không mệt mỏi để phát triển Phật giáo cả bên trong và ngoài Tây Tạng. Đức Karmapa hiện nay sống tạm thời tại tu viện gyuto ở vùng Dharamsala, nơi vị ấy nhận lãnh những lời dạy đầy đủ của truyền thống Bổn Tôn Karmapa. Hàng ngàn người dân Tây Tạng, Ấn độ, Nepal, Bhutan, Châu Á và Phương Tây đến thăm Ngài hằng năm. Ngài ban cho các thính giả những buổi gặp mặt chung và riêng cũng như cuộc hỏi đáp thực hành đặc biệt cho các vị Lạt Ma cao hơn.

SỰ RA ĐỜI VÀ NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 17 (1985-1992)

Vào năm 1985, đứa bé được sinh ra trong một gia đình du mục ở vùng Lhatok phía Đông Tây Tạng. Trong những tháng trước khi sinh ra, mẹ của vị ấy đã có những giấc mơ tuyệt vời. Vào ngày sinh, một con chim cu đậu trên túp lều, nơi vị ấy sinh ra, và nhiều nhà ở thung lũng bên cạnh nghe tiếng vỏ ốc xà cừ huyền bí trổi lên. Ở Tây Tạng, sự kiện như vậy được xem là những điềm báo tốt lành ra đời một Bậc Thầy giác Ngộ.

Đứa trẻ du mục được đặt tên là Apo gaga. Những năm đầu của vị ấy tràn đầy ban phước ân điển, nhưng đầu tiên đứa trẻ đã không nói về sự kết nối với các Đức Karmapa. Tuy nhiên khi lên bảy tuổi, năm 1992, vị ấy yêu cầu gia đình di chuyển vị trí ngôi nhà du mục của họ đến thung lũng khác. Sau đó, một cách huyền bí, vị ấy nói với cha mẹ của mình chờ đợi một cuộc viếng thăm từ những vị tăng du hành. Bỏ một vài quần áo trên lưng của con dê yêu quý đặc biệt, vị ấy đã nói, “Bây giờ Tôi sẵn sàng đi đến tu viện của Tôi. Đó sẽ là một ý kiến hay để mang một vài món quà từ tu viện Kalek (nơi vị ấy đã được rèn luyện như một vị tăng nhỏ) theo Tôi.”

Chẳng bao lâu sau đó gia đình của Apo gaga dựng nhà của họ ở một vị trí mới, những vị đệ tử của Đức Karmapa thứ 16 đã đến đó, cùng với bức thư tiên tri do Ngài Karmapa trước để lại. Sự sinh ra và các chi tiết khác của cuộc đời Apo gaga đã xứng hợp với những lời tiên tri trong bức thư. Làm cách nào đứa trẻ Apo gaga được phát hiện và thừa nhận là Đức Karmapa thứ 17, Ogyen Drodul Trinley Dorje, vào năm 1992?

TRÍ TUỆ KHAI PHÁT: TÌM RA ĐỨC KARMAPA THỨ 17

Đức Karmapa trước, Rangjung Rigpe Dorje, là một trong những Bậc thầy được tôn kính nhất của thế giới Phật giáo. Vị ấy phụng sự như là một cột mốc tin tưởng, từ bi đối với người dân Tây Tạng, và đã chiếm hữu nhiều trái tim của quần chúng ở Châu Á, Bắc Mỹ và Châu Âu. Năm 1981, Đức Karmapa thứ 16 qua đời ở gần Chicago, tại Mỹ sau thời gian dài bị bệnh. Sau khi vị ấy qua đời, trách nhiệm các học trò của Đức Karmapa thứ 16 phải tiếp tục những hoạt động của vị ấy và đặc biệt tìm ra và tôn phong Đức Karmapa thứ 17.

Tiếp tục Bổn Tôn truyền thống là các học trò gần gũi của Đức Karmapa, người nhận ra tái sinh mới của Đức Karmapa. Trong tất cả dòng tái sanh ở Tây Tạng, duy nhất Đức Karmapa cung cấp những lời chỉ dẫn then chốn cho đệ tử về cách làm thế nào để xác định đúng chỗ tái sanh kế tiếp. Hầu hết tất cả trường hợp, lời chỉ dẫn này được truyền đạt trong hình thức một Bức thư với những chi tiết về hoàn cảnh của Đức Karmapa kế tiếp sinh ra. Bức thư tiên đoán trước này là chìa khóa để nhận ra Đức Karmapa kế tiếp.

Đức Karmapa thứ 16 đã viết một lá thư như vậy. Bức thư tiên đoán trước cuối cùng được đặt trong một lá bùa bảo hộ mà Ngài đã trao cho Thầy Tai Situ, một trong bốn vị đệ tử tâm truyền của Ngài, và là một thành viên của ủy ban tìm kiếm Đức Karmapa kế tiếp. Vào ngày 19 tháng 3 năm 1992, bốn vị nhiếp chính của Đức Karmapa, Thầy Shamar, Situ, Jamgon Kongtrul và gyaltsap đã gặp nhau để xem lại bức thư, được đọc như sau:

Emaho! (tuyệt diệu!). Tự chứng ngộ luôn là niềm an lạc: pháp giới không có chính giữa hay bờ cạnh. Từ đây đến hướng Bắc ở phía Đông của vùng đất tuyết là xứ sở thần sấm phát ra tự nhiên. Trong chỗ du mục xinh đẹp với biểu tượng con bò, phương pháp là Dondrub và trí tuệ là Lolaga. Sanh ra trong năm được dùng cho trái đất, với âm thanh phát ra rộng rãi, thần diệu của một vị có màu trắng – đây được biết như là Karmapa. Vị ấy được duy trì bảo hộ bởi Đức Donyo Drupa. Không bè phái, vị ấy hoà nhập tất cả phương hướng. Không ở gần gũi người này và xa cách những người khác, vị ấy bảo hộ che chở tất cả chúng sanh. Mặt trời chánh pháp của Đức Phật tỏa chiếu lợi ích cho tất cả tha nhân. [ 5 ]

Khi Bức thư tiên tri được tìm thấy, những kế hoạch lập tức xếp đặt để xác định vị trí Đức Karmapa thứ 17. Đoàn tìm kiếm bắt đầu từ hướng Bắc của tu viện Rumtek, ở phía Đông Tây Tạng, theo Bức thư tiên tri: “Từ hướng Bắc ở phía Đông của xứ tuyết.”

Theo hướng dẫn của bức thư,

“Nơi thần sấm tự nhiên phát ra,

Ở một nơi du mục xinh đẹp với biểu tượng con bò

Phương pháp là Dondrub và trí tuệ là Lolaga,”

Đoàn tìm kiếm đã đến làng Bakor (“ba” là từ dùng cho “bò” ở Tây Tạng), gần Lhatokgar, ở tỉnh Lhatok (“Lha” nghĩa là “trời” hay “thần”, và “thok” nghĩa là “sấm”). Lúc đến, như một mưu mẹo, họ tuyên bố rằng họ đã đến từ Ấn Độ có những lá thư cho một “ông” Loga. “Có ai tên đó ở làng này không?” Họ nói rằng có một người phụ nữ ở làng tên đó. Một chi tiết quan trọng của Bức thư đã nói đó là Dondrub. Họ đã tìm ra một cặp vợ chồng có đứa bé trai, sanh vào năm con bò gỗ, và sự sinh ra của vị ấy đã kèm theo nhiều biểu hiện thần diệu.

Khi đoàn tìm kiếm đến Bakor, họ tìm thấy đứa trẻ tám tuổi của Dondrub và Loga đã trông đợi họ. Vị ấy có nhiều tuần lễ trồng cây và thực hiện những nghi lễ ban phước đặc biệt, chuẩn bị để ra đi sớm. Sau khi đoàn tìm kiếm sớm xác định vị trí của Đức Karmapa thứ 17, họ đã cùng với vị ấy cách không xa tu viện Kalek.

Trong khi đó Thầy Tai Situ và gyaltsap đợi tại tu viện Rumtek ở Sikkim, Ấn Độ về những tin tức của cuộc tìm kiếm. Khi những tin lành đến từ Tây Tạng, họ rời khỏi nơi đó đến Dharamsala để gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma và thỉnh cầu sự chứng thực về cuộc tìm kiếm.

Khi Thầy Situ và gyaltsap đến Dharamsala, tuy nhiên, họ biết rằng Đức Đạt Lai Lạt Ma đã đi Brazil. Xuyên qua văn phòng của Đức Đại Lai Lạt Ma ở Dharamsala, các vị có chức quyền truyền thông tin những chi tiết từ Tây Tạng, phương pháp tìm kiếm và kiểm tra, bản vẽ của nơi sinh, lời tiên tri từ Đức Liên Hoa Sanh (guru Rinpoche), và chi tiết khác. Đáp lại điều này, Đức Đạt Lai Lạt Ma đưa ra chính thức chứng nhận, trả lời rằng “đó là thích hợp nhận ra và chứng nhận” thí sinh Apo gaga là tái sinh của Đức Karmapa thứ 16.

Dựa trên chứng nhận này, đoàn tìm kiếm quyết định đưa Ngài Karmapa về Tsurphu, pháp tòa truyền thống của các vị Karmapa. Sau khi xem xét bằng chứng và thêm vào những cuộc họp với bốn vị đệ tử nhiếp chính. Đức Đạt Lai Lạt Ma chính thức phê chuẩn với điểm nhận diện Đức Karmapa mới:

SỰ PHÊ CHUẩN CỦA ĐỨC ĐẠT LAI LAMA (THÁNg SÁU 1992)

“Đứa trẻ sanh ra ở gia đình Karma Dondrub và Loga vào năm con bò gỗ (theo lịch Tây Tạng) nhận biết với Bức thư tiên tri (do Ngài Karmapa cuối cùng đã để lại) và nhờ đó đã nhận ra được tái sanh của Đức Karmapa thứ 16. Với cầu nguyện cho vị ấy được an lạc và thành tựu các hoạt động.”

– Đức Đạt Lai Lạt Ma (do Kalon Tashi Wangdi dịch)

Khi sự vui mừng chứng nhận về nhận diện Đức Karmapa mới đến tu viện Kalek, Đức Karmapa thứ 17 được dâng những tấm y đặc biệt và ban phước bí mật từ Ấn Độ. Theo phong tục cúng dường được dâng cho cha mẹ của Đức Karmapa để bày tỏ lòng biết ơn họ đã trao Ngài từ lúc tìm ra. Sau thời gian ngắn, Ngài đã đi đến tu viện Tsurphu cùng với đoàn hộ tống.

Kể từ năm 1959, tu viện Tsurphu đã không có Đức Karmapa trú ngụ. Như vậy tái sinh của Đức Karmapa thứ 17 đến được cung đón với lòng biết ơn. Khi thông tin loan ra khắp Tây Tạng, tái sinh của Đức Karmapa đã được tìm ra và Ngài đã được đưa về tu viện Tsurphu. Hàng ngàn người đệ tử của Ngài tu hội trong niềm đại hoan hỷ. Đức Karmapa thứ 17 được cung đón nhộn nhịp và lễ nghi tại Tsurphu, nơi Ngài đã được đăng tòa vào năm sau đó.

Ở Tsurphu, Đức Karmapa bắt đầu học tập khoa học Phật giáo về tâm linh, nghi lễ và những nghệ thuật huyền bí, cũng như điệu múa. Mỗi ngày Ngài tiếp nhận hàng trăm người thăm viếng khắp Tây Tạng và vòng quanh thế giới. Cuối cùng Ngài bắt đầu truyền quán đảnh và tham gia nhiều nghi thức lễ khác nhau tại tu viện. Vào lúc khoảng mười tuổi Ngài đã nhận ra tái sinh của nhiều vị Thầy cao cả như Thầy Pawo, Jamgon Kongtrul, và Dabzang.

Ngài đã an trú ở Tsurphu cho đến gần năm 2000. Sau đó Ngài đã đến Dharamsala, Ấn Độ, Ngài đã gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 với sự ngạc nhiên lớn và tràn ngập vui mừng của thế giới.

CUỘC SỐNG Ở ẤN ĐỘ

Sự kiện Đức Karmapa đến Dharmasala đã được đưa tin đặc biệt bởi một số lớn đài phát thanh, báo chí quốc tế, bao gồm Báo Liên Kết, Báo Thông Tấn Xã Pháp, đài BBC, CNN, NBC, ABC, CBS, nhà kinh tế học, tờ báo Newsweek, Time, New York Times, Times of India, Hindustan Times, và hầu hết những đài phát thanh, báo chí khác khắp cả thế giới. Vị Thầy cao cả Tai Situ và gyaltsab, và tổng thư ký Tenzin Namgyal đã đến gặp Đức Karmapa không lâu sau khi Ngài đã đến Dharamsala. Nhiều vị Thầy cao cả, Lạt Ma của truyền thống Kagyu, cư sĩ và hội chúng ở tu viện Rumtek đến Dharamsala để cung đón và làm lễ vui mừng Đức Karmapa đã đến nơi. Đức Karmapa được dâng một nơi trú ngụ tạm thời tại trường Đại học mật gyuto (gyuto Tantric University) ở Siddhibari, khoảng ba mươi phút từ hướng phía trên Dharamsala.

Đức Karmapa thứ 17 học tập, quán triệt nghiêm túc những lời dạy của Kinh điển và Mật tông. Những vị Thầy của Ngài bao gồm các vị Thầy vĩ đại đương thời của truyền thống Bổn Tôn Kagyu, kể cả vị Thầy dạy học đầu tiên của Ngài, vị Thầy đứng đầu tu viện Khenchen Thrangu, cũng như vị Thầy nhập thất ẩn tu Bokar, Thầy Kim Cang Tenga, học giả vĩ đại và Thầy Du già Khenchen Tsultrim gyamtso. Ngài đã nhận lãnh tinh hoa của Đại Thủ Ấn và những truyền trao của Mật Tông từ các vị Thầy chính, vị Thầy cao cả Tai Situ và goshri gyaltsab. Ngài được bao quanh bởi nhiều vị Khenpo trẻ tuổi, các Bậc Thầy tâm linh như là Tashi gyaltsen, Tsultrim Namdak, Rinchen Thondup, Khangser Tulku và geshe Changchub, người không ngừng ủng hộ về nghiên cứu học tâp triết học Phật giáo và dâng những truyền trao qua đọc tụng.

Ngoài việc học tập và thực hành, thời khóa hàng ngày của Ngài bao gồm ban cho những thính giả, người thăm viếng, các vị lãnh đạo của trường phái tôn giáo khác nhau, người mộ đạo, các vị khách từ phương Đông và Tây. Ngài ban những lời dạy và truyền trao cho quần chúng thính giả nhiều lần trong tuần. Từ 2001 Ngài thường xuyên thăm viếng những thánh tích của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và chủ trì buổi lễ cầu nguyện Monlam lớn hàng năm của Tăng già truyền thống kagyu huy hoàng tại Bồ đề đạo tràng để cầu nguyện cho thế giới hòa bình. Vào tháng 9 năm 2001, Ngài du hành đến Ladakh bởi thỉnh mời của những tu viện Phật giáo tại vùng đó. Ngài Karmapa cũng hướng dẫn chương trình mùa đông hàng năm của Kagyu về triết học và tranh luận, Karma gon Cho, chuyên đề nghiên cứu mùa đông cho tất cả Tăng sĩ từ nhiều trường đại học khác nhau của tu viện Kagyu. Vào tháng 10 năm 2004, Ngài chủ trì bao gồm buổi tang lễ của vị Thượng Tọa Bokar tại tu viện Bokar ở Mirik, Darjeling, Ấn Độ, ở đó hơn mười ngàn người từ Sikkim, Bhutan, phía Tây Bengal và Nepal cung đón Đức Karampa. Ngài cũng chủ trì lễ tưởng niệm phục vụ hằng năm, và được cung đón nồng nhiệt. Năm 2005, Ngài làm một cuộc du hành lịch sử đến những trung tâm tu viện lớn của Phật giáo Tây Tạng ở phía Nam Ấn Độ, nơi đó Ngài được cung đón đầy tôn kính bởi những Bậc Thầy Phật giáo Tây Tạng thuộc các truyền thống Bổn Tôn Kagyu, Nyingma và gelugpa. Ngài đã giảng dạy và diễn thuyết tại nhiều tu viện, khu định cư của người Tây Tạng, bao gồm chủ trì hội chúng lớn tại các trường đại học của tu viện ganden, Drepung và Sera, nơi đó Ngài ban những lời dạy đặc biệt và khuyên hàng ngàn tăng sĩ tụ họp, đứng đầu bởi những vị trụ trì và tiến sĩ (geshe).

Vào tháng 9 năm 2002, Ngài là vị khách quý tại lễ kỷ niệm lần sinh thứ 138 Anagarika Dharmapal của hội Maha Bodhi Society ở Kolkata, và sau đó là một vị khách của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại hội nghị chủ đề về tâm linh và cuộc sống tại trụ sở ở Dharamsala. Vào tháng 1 năm 2005, Ngài hội tụ cùng với tất cả những vị đứng đầu của các truyền thống Bổn Tôn Phật giáo Tây Tạng dâng cầu nguyện cho thế giới hòa bình. Vào tháng 2 năm 2006, Ngài là vị khách đặc biệt tại lễ Đản sanh (Jayanti) lần thứ 2550 của Đức Phật tại Bồ Đề Đạo Tràng do hội Maha Bodhi Society của Ấn Độ thỉnh mời. Thêm vào lễ tưởng niệm, Ngài là vị khách đặc biệt tại hội nghị toàn cầu vì hòa bình tổ chức tại New Delhi vào tháng 4 năm 2006.

Đức Karmapa tiếp tục trú ngụ tại trường Đại Học Tantric gyuto tập trung lặp lại, khôi phục nghiên cứu và thực hành thiền định của truyền thống Bổn Tôn Kagyu, thêm vào đó tiếp tục chính mình tự luyện tập. Cho đến khi Ngài có thể trở về lại tu viện Rumtek, pháp tòa truyền thống của các đời Karmapa ở Ấn Độ, văn phòng hành chính của Ngài được mở tại Trường Đại Học Tantric gyuto dưới sự có mặt của Thầy tổng thư ký Drupon.

Từ ngày 15 tháng 5 đến ngày 2 tháng 6, năm 2008, Ngài Karmapa lần đầu tiên đến thăm phương Tây, du hành đến nước Mỹ. Quyển sách này được xuất bản vào dịp viếng thăm lịch sử này.

Thông tin về những hoạt động của Ngài ở Ấn Độ kể từ khi Ngài đặt chân đến cũng như thời khóa làm việc hiện tại có thể tìm thấy trên mạng internet tại địa chỉ www.kagyuoffice.org.

5 Do Michelle Martin dịch vào tháng 6 năm 1992 ở Rumtek, Sikkim, Ấn Độ.

Table of Contents

Cover

MỤC LỤC

LỜI NóI ĐầU CỦA NHà xUấT bảN

NHỮNG LỜI DẠY CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 17

NềN TảNg CỦA Đạo PHậT

THựC HàNH ĐúNg PHÁP

KIếN THỨC Và Đạo ĐỨC TốT, CầN THIếT CHo MọI NgưỜI

NăNg LựC CỦA ĐộNg Cơ THúC ĐẩY

NgHIệP Và ĐộNg Cơ

PHảI CHăNg HạNH PHúC TùY THUộC Vào NHữNg ĐốI TượNg bÊN NgoàI?

LợI íCH HIểU Rõ Lý do THựC HàNH

QUAN TRọNg CỦA QUYếT TâM Vì LợI íCH THA NHâN

TỪ bI Là NgUồN gốC CỦA TấT Cả THựC HàNH

HIểU Rõ gIÁ TRị CỦA TấT Cả CHúNg SANH

NHữNg gì CHặN ĐỨNg TRÁI TIM TỪ bI

NUôI dưỡNg TìNH THươNg Và TỪ bI bẩM SINH

TấT Cả LợI íCH Toả KHắP CHúNg SANH –THIềN ĐịNH ĐỨC QUAN THế âM

CHúNg TA NươNg TựA bậC THầY TỪ MẫN

ĐốI VớI bậC THầY, LòNg TỪ MẫN Là ĐỨNg ĐầU

TấT Cả TRUYềN THốNg CỦA PHậT gIÁo TâY TạNg CHIA Sẻ CùNg QUAN ĐIểM Và THựC HàNH

HòA HợP, Đạo ĐỨC Và QUYềN LựC

HòA HợP gIữA CÁC ĐỨC KARMAPA Và NHữNg NgưỜI THỪA Kế CỦA Họ

CHỉ Có QUÁN CHIếU PHậT PHÁP KHôNg, Sẽ LàM TổN HạI CHúNg SANH

NăM MớI, Cơ HộI MớI

bÁo bodHI PHỏNg VấN ĐỨC PHÁP VươNg KARMAPA THỨ 17

NHỮNG LỜI DẠY

bA VầN THơ CỦA ĐỨC KARMAPA ĐỜI THỨ 3, RANjUNg doRje

NgỌN ĐèN TRÍ TUệ CHIếU SÁNg BảN THể TỰ NHIÊN

BÀI Kệ Về A LẠI DA

THựC CHấT CỦA LUâN HồI Và NIếT bàNCủa ĐứC Karmapa thứ 5, Deshin sheKpa

bìNH LUậN THơ CA CỦA NgàI MILARePA NHậN THỨC Rõ gAMPoPACủa ĐứC Karmapa thứ tám, miKyo Dorje

CầU NgUYệN bồ Đề TâMCủa Đức Karmapa thứ 10, Choying Dorje

VầN Kệ QUAN ĐIểM KHởI LÊN TỪ HIểU bIếT Và KINH NgHIệMCủa ĐứC Karmapa Đời thứ 13, DuDul Dorje

CHọN LọC NHữNg VầN THơ CỦA ĐỨC KARMAPA THỨ 16, RANgjUNg RIgPe doRje

PHỤ LỤC